پاکستان و روسیه در مسیر میانجیگری
«عاصم منیر»، فرمانده ارتش پاکستان، در پنجمین سفر خود به ایران از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، با مقامهای ارشد ایرانی دیدار کرد. این سفر در شرایطی انجام شد که نقش پاکستان در میانجیگری میان تهران و واشینگتن پس از ناکامی تفاهمنامه اسلامآباد کمرنگ شده بود و قطر در هفتههای اخیر مسئولیت بیشتری در انتقال پیامها میان دو طرف بر عهده داشت.
پیش از این سفر نیز «سرگئی لاوروف»، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران رفته و آمادگی مسکو برای کمک به کاهش تنشها را اعلام کرده بود. به نوشته الاخبار، اختلافات ایران و آمریکا محور اصلی مذاکرات منیر بوده است.
اختلاف بر سر اولویتهای توافق
تهران تأکید دارد که پایان جنگ و محاصره و بازگشایی تنگه هرمز باید پیش از هرگونه توافق هستهای در اولویت قرار گیرد؛ اما واشینگتن حل پرونده هستهای را پیششرط پایان جنگ و رفع محاصره میداند.
رسانههای ایرانی به نقل از «محسن رضایی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گزارش دادهاند که او در دیدار با منیر بر باقی ماندن مواد هستهای غنیشده در داخل کشور تأکید کرده است: «تمام مواد هستهای غنیشده در داخل ایران باقی خواهند ماند و حتی یک ذره از آنها نیز از کشور خارج نخواهد شد.»
رضایی همچنین اجرای شروط ایران را نخستین گام برای حل بحران دانسته است.
ادعای هشدار آمریکا درباره حمله گسترده به ایران
الاخبار به نقل از اطلاعات غیررسمی مدعی شده است که فرمانده ارتش پاکستان حامل «آخرین هشدار» واشینگتن به تهران بوده؛ هشداری مبنی بر پذیرش امتیازهای هستهای یا مواجهه با حملهای گسترده. این روزنامه همچنین از تأسیسات هستهای «جبلالفأس» در مرکز ایران بهعنوان یکی از اهداف احتمالی چنین حملهای نام برده است.
این ادعاها در شرایطی مطرح میشوند که گزارشهایی درباره افزایش احتمال عملیات نظامی جدید آمریکا و اسرائیل منتشر شده و سفر اعلامنشده «پیت هگست»، وزیر جنگ آمریکا، به اسرائیل و دیدار او با «بنیامین نتانیاهو» نیز بر گمانهزنیها افزوده است.
«اسماعیل بقائی»، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در واکنش به گزارشهای مربوط به احتمال حمله به تأسیسات جبلالفأس گفت: «ما در عمل ثابت کردهایم که هرگز هیچ حملهای را بدون پاسخ نمیگذاریم. اگر پاسخ ما شدیدتر نباشد، در هر صورت آنها همان ضربه را دریافت خواهند کرد.»
مسکو و بنبست مذاکرات هستهای
روسیه نیز ظاهراً در پی نزدیک کردن مواضع تهران و واشینگتن است. یکی از پیشنهادهای مطرحشده در گزارش الاخبار، انتقال مواد هستهای ایران به روسیه برای حل اختلافات هستهای است؛ پیشنهادی که جزئیات و میزان پیشرفت آن مشخص نیست.
روزنامه فرهیختگان در واکنش به تلاشهای میانجیگرانه تأکید کرده است که بدون تحقق شروط ایران و تعیین تکلیف جنگ، توافق هستهای امکانپذیر نیست. از نگاه تهران، توقف حملات، پایان محاصره و خروج نیروهای آمریکایی باید مقدم بر هرگونه توافق باشد.
هشدار مهم درباره اعتبار گزارش
ادعای مربوط به «آخرین هشدار» آمریکا و احتمال حمله گسترده به تأسیسات هستهای ایران، در حال حاضر صرفاً بر گزارش روزنامه لبنانی الاخبار و اطلاعات غیررسمی مورد استناد آن تکیه دارد. برای این ادعاها تأیید مستقل و معتبری از سوی مقامهای ایران، آمریکا یا پاکستان ارائه نشده است. بنابراین، نباید این گزارش را خبر قطعی درباره تصمیم نظامی واشینگتن یا پیام رسمی منتقلشده از طریق پاکستان تلقی کرد؛ صحت این ادعاها همچنان نامشخص است.
منبع: روزنو