«کارل اسکائو»، سرپرست اجرایی برنامهی جهانی غذا (WFP)، در گفتگو با سیانان اعلام کرد که تحولات اخیر، میلیونها نفر از آسیبپذیرترین مردم را با بحران جدی قحطی و گرسنگی در جهان مواجه کرده و آنها را در سطح بحرانی قرار داده است.
انسداد تنگهی هرمز و پیامدهای اقتصادی جنگ ایران بر امدادرسانی
بسته شدن تنگهی هرمز هزینه سوخت را به طور سرسامآوری افزایش داده و عملیات این سازمان را بسیار هزینهبرتر کرده است. افزایش هزینههای سوخت همچنین باعث بالا رفتن قیمت مواد غذایی در سراسر جهان شده است. علاوه بر این، محمولههای حیاتی کود شیمیایی که از خلیج فارس برای کشت محصولات کشاورزی در مناطقی مانند سودان فرستاده میشد، به دلیل اختلال در این آبراه کلیدی متوقف شده است. در واقع پیامدهای سنگین اقتصادی ناشی از جنگ ایران، ترکیبی ویرانگر را برای سازمانی رقم زده است که پیش از این نیز با کاهش شدید بودجه مواجه بود.
کاهش چشمگیر بودجه و دوراهی تلخ WFP
اسکائو گفت: «در بسیاری از جاها، ما در حال حاضر از سهم گرسنگان کم میکنیم تا به قحطیزدگان کمک کنیم.» در واقع، پیامدهای سنگین و اقتصادی ناشی از جنگ ایران باعث شده تا برنامهی جهانی غذا که به کمکهای مالی دولتها متکی است، اکنون شاهد کاهش چشمگیر بودجه در تمام بخشها، از جمله از سوی بزرگترین حامی مالی خود یعنی ایالات متحده باشد؛ بهطوریکه تا روز دوشنبه، کمک مالی ایالات متحده برای سال ۲۰۲۶ حدود ۷۳۱ میلیون دلار بود، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۴ میلیارد دلار میرسید.
اسکائو توضیح داد که در فقیرترین کشورهای جهان، وقتی قیمت مواد غذایی ۲۰ تا ۳۰ درصد بالا میرود، مردم ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر غذا میخورند. در ماه مارس، این سازمان بشردوستانه هشدار داد که اگر قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی بماند، تا ماه جولای ۴۵ میلیون نفر دیگر با گرسنگی شدید مواجه خواهند شد. اکنون اسکائو میگوید که آنها شروع به دیدن این تاثیرات به صورت عینی در مناطقی مانند سریلانکا، سومالی و افغانستان کردهاند.
تاثیرات کوتاهمدت و بلندمدت بر فقیرترین کشورها
به گفتهی اسکائو، حتی اگر تنگهی هرمز فردا بازگشایی شود، تاثیرات این بحران در بلندمدت همچنان حس خواهد شد. او در مصاحبهی اخیر خود با سیانان در واشینگتن گفت: «ترمیم این وضعیت زمانبر خواهد بود. ما امیدواریم این درگیری پایان یابد و تنگه فردا باز شود. اما فکر میکنم واضح است که کشورهای ثروتمند باید وارد عمل شوند و برای کاهش فشار این بحران بر آسیبپذیرترین افراد تلاش کنند.»
کاهش بودجه، توانایی این سازمان را برای خدمترسانی به نیازمندترین افراد تحت تاثیر قرار داده است. اسکائو گفت برخلاف بحرانهای گذشته مانند جنگ اوکراین یا همهگیری کووید-۱۹، این بار شاهد افزایش کمکهای مالی نبودهایم. اسکائو، دیپلمات سابق سوئدی که برای کنترل بحران قحطی و مهار گرسنگی در جهان تلاش میکند و هفتهی گذشته سرپرستی این سازمان را بر عهده گرفت، گفت: «سال گذشته، بودجهی ما نسبت به سال قبل از آن ۴۰ درصد کاهش داشت.» او از می ۲۰۲۳ به عنوان مدیر عملیاتی برنامهی جهانی غذا فعالیت کرده است.
حتی پیش از آشکار شدن پیامدهای اقتصادی و آغاز جنگ ایران، این سازمان با نیازهای فزایندهای در سراسر جهان مواجه بود. سودان ۲۰ میلیون نفر واجد شرایط ناامنی غذایی دارد؛ صدها هزار نفر در لبنان آواره شدهاند و در اوکراین طی دو سال گذشته بیش از ۲۰ حادثه رخ داده که نقاط توزیع، انبارها، خودروها یا داراییهای برنامهی جهانی غذا و شرکای آن را تحت تاثیر قرار داده است. در اواخر ماه می، یک حملهی موشکی به انبار برنامهی جهانی غذا در «دنیپرو» اوکراین اصابت کرد.
پیامدهای اقتصادی جنگ ایران و انتخابهای غیرممکن در فرایند امدادرسانی
افزایش هزینهها و کاهش بودجه، این چالشها را تشدید کرده است. در واقع مدیریت بحران جدی قحطی و مهار گرسنگی در جهان کار را به جایی رسانده که اسکائو به بخشی از سودان جنوبی اشاره کند که تنها از طریق مسیر هواییِ بسیار هزینهبر قابل دسترسی است. او گفت: «اگر به آن پل هوایی ادامه دهیم، منابع زیادی مصرف میشود، تا جایی که دیگر نمیتوانیم به وضعیت سایر بخشهای کشور که با ناامنی غذایی اضطراری مواجه هستند رسیدگی کنیم. ما قبلا هرگز با این نوع انتخابها روبرو نشده بودیم.»
اسکائو گفت در سفر اخیرش به افغانستان، همکارانش در تلاش بودند تا معیارهایی را تعیین کنند که مشخص کند سازمان توانایی کمک به چه کسانی را دارد. او تشریح کرد: «ما منابع کافی برای کمک به تمام خانوادههای دارای سرپرست زن و فرزند در این کشور را نداریم. پس چه کار کنیم؟ بگوییم خانوادههای بدسرپرست یا بیسرپرست با بیش از پنج فرزند؟ خب، این بدان معناست که خانوادههای دارای چهار فرزند کمکی دریافت نمیکنند و ما میدانیم که این موضوع تاثیرات شدیدی روی آنها خواهد گذاشت. اینها همان گفتگوهایی است که ما در بحبوحهی کاهش بودجه و تاثیرات آن انجام میدهیم.»
درخواست از واشنگتن برای جلب حمایتهای بینالمللی
دولت ایالات متحده همچنان بزرگترین کمککننده به برنامهی جهانی غذا است، اما تحت دولت ترامپ، بودجهی کمکهای بشردوستانه، از جمله به این سازمان، کاهش یافته است. اسکائو به سیانان گفت که برنامهی جهانی غذا بابت کمکهای ایالات متحده سپاسگزار است، اما ما همیشه میخواهیم فراتر از مرزها حرکت کنیم. او گفت: «ما همچنین دربارهی اقداماتی که آنها میتوانند برای ترغیب دیگران به کمک بیشتر انجام دهند، گفتگو خواهیم کرد. او اشاره کرد که تلاش برای حل بحران قحطی و گرسنگی در جهان به نفع ایالات متحده است، زیرا جهان گرسنه، جهانی ناامن است.»
وی در پایان گفت: «من فکر میکنم بین آمریکاییها و فراتر از آن، این توافق و اجماع وجود دارد که هیچ کودکی نباید گرسنه سر به بالین بگذارد. کودکان نباید از گرسنگی بمیرند.»
منبع: ادیشن
