یکی از شناختهترین نامهای عصر فناوری، آژانس ملی هوانوردی و فضانوردی ایالاتمتحده یا همان NASA است که در جریان جنگ سرد و مسابقهی تسلیحاتی بلوک شرق و غرب تأسیس شد و غالبا شنیدن آن یادآور اکتشافات فضایی، فرود آمدن انسان بر روی کره ماه، ماهوارههای نظامی و ارتباطی … است و سوژهای داغ برای فیلمهای علمی تخیلی محسوب میشود. نکتهی مهمی که بسیاری از ما در مورد ناسا نمیدانیم، انبوهی از اختراع های مفید و کاربردی و بهظاهر سادهی این موسسه است که بخش مهمی از زندگی مدرن محسوب میشوند و شاید بسیاری از ما در همین لحظه مشغول استفاده از آنها باشیم.
فعالیت ناسا همیشه در بالاترین سطح علمی و برای رسیدن به اهدافی بهظاهر بیتأثیر بر زندگی روزمره انجام میشود که طبعا با مشکلات زیادی روبرو است. نوآوریهای که برای حل این مشکلات انجام شده است در کنار رفع نیازهای ناسا، به اشکال مختلف راه خود را به زندگی ما بازکرده و اکنون به بخش جداییناپذیری از آن تبدیل شدهاند. در ادامه به معرفی ۱۲ مورد از آنها میپردازیم.
۱. شیر خشک فرمولا
در دههی ۸۰ قرن بیستم، محققان ناسا به دنبال راهی برای استفاده از جلبکهای میکروسکوپی بهعنوان منبع غذایی در سفرهای فضایی طولانیمدت، موفق به تولید نوعی مکمل غذایی به نام فورمولاید (Formulaid) شدند که امروزه در بیشتر انواع شیر خشک به کار میرود و اسیدهای چرب موجود در آن نقشی حیاتی در افزایش سلامت ذهنی و بینایی کودک دارند.
۲. موس کامپیوتر
با وجود گذشت مدتزمان نسبتا زیاد، هنوز هم موس بهترین وسیله برای ارتباط و فرمان دادن به کامپیوتر است و تنها دلیل وجود آن این است که ناسا به وسیلهای برای کنترل سریع و دقیق کامپیوتر نیاز داشت. با افزایش استفاده از کامپیوتر در جنبههای مختلف فعالیت ناسا، نیاز به وسیلهای برای ارتباط آسان و سریع با آن احساس میشد و نتیجهی سرمایهگذاری سنگین این موسسه در پروژههایی یا این هدف، اختراع موس برای کامپیوتر بود.
۳. کفشهای ورزشی راحت
مهندسان ناسا بعد از کشف روشی برای ذوب و قالبریزی لاستیک بدون از بین رفتن خواص ضربهگیر آن برای استفاده در کلاه ایمنی فضانوردان، متوجه شدند که این روش را میتوان برای کفشهای فضانوردی نیز به کار برد. این اختراع مفید و کاربردی به تولید کفی ضد شوک برای کفش منتهی شد و درنهایت به تمام کفشهای ورزشی حرفهای امروزی تعمیم پیدا کرد.
۴. دوربین تلفن همراه
واقعیت برنامههای فضایی همیشه با ناباوری و تردید همراه بود و حتی عدهای فرود انسان بر روی ماه را نیز نمایشی سیاسی و غیرواقعی میدانستند. این مسئله، همراه داشتن دوربینهای باکیفیت و سبک برای فضانوردان بهمنظور گرفتن عکس از تمامی لحظات سفر فضایی را الزامی میکرد و نهایتا به نوآوریهایی مثل تولید سنسورهای CMOS منجر شد که به ناسا اجازه میداد فضاپیماهای خود را به دوربینهای کوچک و بسیار باکیفیت مجهز کند و سفرهای فضایی را به تصویر بکشد. بهاینترتیب بر اساس آمارهای تقریبی امروزه یکسوم از گوشیهای هوشمند به فناوری طراحیشده برای برنامههای فضایی مجهز هستند.
۵. هواپیماهای مقاوم در برابر انجماد
انجماد سطوح خارجی هواپیما و ازکارافتادن قسمتهای متحرک، یکی از خطراتی است که همیشه پرواز را تهدید میکند. ازآنجاکه این خطر برای سفینههای فضایی بهمراتب بیشتر است، ناسا راهحلهای متنوعی برای حل مشکل انجماد به کار میبرد؛ ازجمله گرم کردن الکتریکی سطوح خارجی فضاپیما. استفاده از این راهحلها در انواع هواپیماهای بازرگانی و شخصی، پرواز را به فعالیت امنتری تبدیل کرده است.
۶. عینک ضد خش
دانشمندان ناسا در تلاش برای ساخت کلاه ایمنی شفاف و مستحکم برای فضانوردان، نوعی پلاستیک بسیار مقاوم و دارای ضریب شکست نور مناسب تولید کردند که امروزه به کار بردن آن در عینکهای معمولی، امنیت و مقاومت آنها در مقابل خش را بهمراتب افزایش داده است.
۷. بزرگراههای امنتر
یکی از مشکلات برنامههای فضایی ناسا، سرخوردن فضاپیماهای سنگین و پرقدرت در اثر لغزندگی باند پرواز و درنتیجه خروج از مسیر و ایجاد خسارات جانی و مالی سنگین بود. محققان ناسا برای غلبه بر این مشکل نوعی کفپوش شیاردار تولید کردند که با هدایت آب به خارج از مسیر، سطحی خشک با اصطکاک کافی برای فرود و پرواز ایجاد میکند. استفاده از این نوع کفپوش در بزرگراههای فوقسریع، سوانح و تلفات ناشی از لغزندگی مسیر را تقریبا ۱۰۰ در صد کاهش داده است.
۸. دستگاه تصفیهی آب
در دههی ۷۰ قرن بیستم، محققان ناسا برای کاهش حجم آب موردنیاز در سفرهای فضایی، دستگاه تصفیه آب را اختراع کردند که به کمک فیلترهای کارتریجی و محلول غلیظ ید، همهی پساب فضاپیما را به آب شرب تبدیل میکرد. این دستگاه امروزه در ابعاد وسیع برای تصفیهی آب خانگی به کار میرود.
۹. پتوهای مخصوص شرایط اضطراری
سطح خارجی همه فضاپیماها از ماهواره گرفته تا سفینهی آپولو، با یک لایهی محافظ پوشیده شده است که در مقابل سرمای غیرقابلتصور فضا یا گرمای بسیار شدید حاصل از برخورد با جو بهراحتی مقاومت میکند. امروز از این ماده که یکی دیگر از نوآوریهای محققان ناسا است، برای تولید نوعی پتو برای شرایط اضطراری استفاده میشود که با وجود نازک بودن و سبکی، حتی در قطب شمال هم شما را گرم نگه میدارد.
۱۰. بریس نامرئی
تا چندی پیش نامرتب بودن دندانها و لزوم تحمل بریس فلزی ارتودنسی با ظاهری نهچندان خوشایند و شاید تحمل کنایههای دیگران، تجربهی چندان خوبی نبود. ولی امروزه به لطف مواد تولیدشده توسط ناسا، بریس دندان کاملا شفاف و نامرئی ساخته میشود و با استفاده از آن، روال ارتودنسی و مرتب شدن دندانها کاملا بدون دردسر سپری خواهد شد.
۱۲. فوم حرارتی
یکی دیگر از اختراعات ساده و کاربردی ناسا، فوم حرارتی بود که در اصل برای استفاده در صندلی فضانوردان بهمنظور راحتی بیشتر تولید شد. طولی نکشید که این اختراع راه خود را به بازار پیدا کرد و اکنون مصارف بیشماری دارد. به کمک فوم حرارتی، تجهیزات ایمنی ورزشی، کفش و … بسیار راحتتر و مقاومتر شدهاند.
۱۲. تایرهای بهتر
در سال ۱۹۱۵ تایرهای رادیال به بازار آمدند و بعد از آن تا مدتی تغییر عمدهای در صنعت ساخت تایر دیده نشد. تا اینکه شرکت گودیر به سفارش ناسا برای پوشش حرارتی چتر نجات فضاپیمای وایکینگ، مادهای جدید تولید کرد. مقاومت و استحکام این ماده به حدی بود که گودیر تصمیم گرفت از آن برای افزایش هرچه بیشتر کیفیت تایرهای رادیال استفاده کند. این یکی از اختراع های مفید و کاربردی است که به انقلابی در صنعت خودرو تبدیل شد.
