پایگاه هوایی سلطنتی فرفورد در گلاسترشر بریتانیا که سالهاست به عنوان یکی از مراکز استقرار بمبافکنهای راهبردی آمریکا در اروپا شناخته میشود، در جریان درگیری اخیر میان آمریکا و ایران بار دیگر به یکی از نقاط مهم نظامی تبدیل شد. این پایگاه که میزبان هواپیماهای بی-۵۲، بی-۱بی و بی-۲ آمریکا بوده، پیش از این نیز در عملیاتهای نظامی واشینگتن از جمله جنگ عراق مورد استفاده قرار گرفته بود.
پایگاهی بریتانیایی با نقش عملیاتی آمریکا
فرفورد یک پایگاه متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیاست، اما نیروی هوایی آمریکا برای پشتیبانی از مأموریتهای راهبردی خود در اروپا از آن استفاده میکند. بر اساس اعلام وزارت دفاع بریتانیا، این پایگاه محل عملیات بمبافکنهای پیشاهنگ آمریکا است و نیروی هوایی ایالات متحده نیز آن را پایگاه استقرار بمبافکنهای راهبردی خود در اروپا معرفی کرده است.
در سالهای مختلف، بمبافکنهای بی-۵۲ استراتوفرترس، بی-۱بی لنسر و بی-۲ اسپریت در قالب مأموریتهای ضربتی و آموزشی در فرفورد مستقر شدهاند. نیروی هوایی آمریکا هدف از این استقرارها را افزایش آمادگی رزمی، انجام آموزشهای مشترک و تقویت هماهنگی عملیاتی با نیروهای متحد اروپایی و اعضای ناتو اعلام کرده است.
یکی از یگانهای اصلی آمریکا در این پایگاه، یگان هوایی ۵۰۱ پشتیبانی رزم است که مسئول پشتیبانی طیف گستردهای از فعالیتها شامل عملیات فرودگاه، لجستیک، ارتباطات و مخابرات، امنیت، مهندسی و پشتیبانی نیروهاست.
نقش فرفورد در عملیاتهای نظامی آمریکا
موقعیت جغرافیایی و زیرساختهای فرفورد باعث شده است این پایگاه برای استقرار هواپیماهای بزرگ و سنگین نظامی آمریکا اهمیت داشته باشد. نیروی هوایی آمریکا اعلام کرده است که استفاده از این پایگاه به واشینگتن اجازه میدهد هواپیماهای خود را در اروپا مستقر کند و با نیروهای ناتو و متحدان اروپایی در تمرینها و عملیاتهای مشترک مشارکت داشته باشد.
در فوریه ۲۰۲۲، چند فروند بمبافکن بی-۵۲ آمریکا برای انجام یک مأموریت ضربتی در فرفورد مستقر شدند. همچنین نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا سال گذشته اعلام کرد که دو فروند بی-۵۲ مستقر در این پایگاه برای انجام مأموریتهایی به سمت خاورمیانه پرواز کردهاند.
آمریکا علاوه بر استفاده از فرفورد در عملیات علیه ایران در جنگ اخیر، پیش از این نیز در جنگ عراق از این پایگاه بهره برده بود.
درگیری اخیر ایران با اسرائیل و آمریکا
با آغاز جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با ایران، پایگاه فرفورد بار دیگر به محل استقرار بمبافکنهای آمریکایی تبدیل شد.
در ماه مارس، پس از آنکه «کییر استارمر»، نخستوزیر وقت بریتانیا، مجوز استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی بریتانیا برای انجام حملات «دفاعی» علیه سایتهای موشکی ایران را صادر کرد، چهار بمبافکن آمریکایی در فرفورد فرود آمدند. پس از آن، آمریکا استفاده از پایگاههای بریتانیا را برای «عملیاتهای تدافعی ویژه» آغاز کرد.
سپاه ایران در ۲۳ جولای (اول مرداد) در بیانیهای اعلام کرد: «با پایان یافتن ذخایر موشکی ناوهای مذکور [شناورهای آمریکا در اقیانوس هند]، روز گذشته به استفاده از هواپیماهای بی-۱ با پرواز از پایگاه هوایی فرفورد انگلیس روی آورد.»
در همین بیانیه، فرفورد «هدف مشروع» توصیف شد و سپاه به «رژیم پادشاهی انگلیس» هشدار داد که با «مشارکت در تجاوزات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی» بیش از این «پرونده خود را سنگین نکند.»
پس از انتشار این بیانیه، گزارشهایی منتشر شد که سطح هشدار امنیتی پایگاه فرفورد به دلتا افزایش یافته است؛ سطحی که بالاترین درجه هشدار نظامی محسوب میشود و نشاندهنده دریافت اطلاعات درباره احتمال وقوع یک حمله قریبالوقوع است.
ظرفیت پایگاه هوایی فرفورد در پشتیبانی بمبافکنهای سنگین
فرفورد از پایگاههای قدیمی بریتانیاست که در سال ۱۹۴۴ عملیاتی شد و در جریان جنگ جهانی دوم نیز مورد استفاده قرار گرفت. این فرودگاه بعدها محل آزمایشهای هواپیمای مافوق صوت کنکورد نیز بود.
بر اساس گزارش رسمی نیروی هوایی آمریکا در سال ۲۰۱۴، فرفورد دارای یک باند پروازی ۳۰۴۸ متری است که از طولانیترین باندهای بریتانیا به شمار میرود. آمریکا این طول باند، موقعیت جغرافیایی و امکانات پشتیبانی پایگاه را از دلایل مناسب بودن آن برای عملیات هواپیماهای بزرگ و سنگین عنوان کرده است.
وزارت دفاع بریتانیا نیز در سال ۲۰۲۲ اعلام کرد پروژهای به ارزش ۲۵ میلیون پوند برای بازسازی سطح مسیرهای تاکسی و محلهای پارک هواپیما در این پایگاه اجرا شده است.
ایالات متحده در مجموع به حدود ۱۲ پایگاه نظامی در بریتانیا دسترسی دارد.
