در حالی که ایالات متحده خود را برای گفتگوهای دیپلماتیک با ایران آماده میکند، کاخ سفید در حال رایزنی با ایرانی-آمریکاییهای سرشناسی است که میتوانند در صورت تغییر حکومت، در هرگونه فرآیند انتقال قدرت در ایران کمک کنند.
نقش محوری جرد کوشنر و رایزنی با چهرههای ایرانی-آمریکایی
یک منبع نزدیک به تلاشهای آمریکا برای یافتن جایگزینی برای رژیم فعلی در ایران به روزنامهی «نشنال» گفت که «جرد کوشنر»، داماد دونالد ترامپ، به طور جدی در موضوع انتقال قدرت در ایران مشارکت دارد. این منبع گفت او در حال کمک به گردآوری گروهی از رهبران تجاری ایرانی-آمریکایی است تا در مورد تشکیل نوعی نهاد انتقالی برای کمک به ادارهی ایران در صورت فروپاشی رژیم، مشاوره دهند.
منبع دوم نیز تایید کرد که آقای کوشنر در این امر مشارکت دارد. کاخ سفید در مورد این گزارش اظهار نظری نکرد.
احتمال نشست مخالفان جمهوری اسلامی در فلوریدا
منبع اول که در بحثهای کاخ سفید مشارکت دارد، همچنین گفت که دولت ترامپ مایل است نشستی با حضور چهرههای اپوزیسیون ایران در «پالم بیچ» فلوریدا، جایی که عمارت «مارالاگو» متعلق به رئیسجمهور در آن واقع شده، برگزار کند. این نشست ممکن است همین آخر هفته برگزار شود، اما تدارکات آن پیچیده است. این منبع افزود که هنوز مشخص نیست سازماندهندگان میخواهند این دیدار در خود مارالاگو باشد یا در مکانی نزدیک به آن.
در حالی که مشاوران آقای ترامپ برای شرکت در مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران در عمان حضور دارند، او در حال بررسی چندین مسیر متفاوت برای انتقال قدرت در ایران است. اما هر کدام از این مسیرها دارای ریسک سیاسی و عدم قطعیت ژئوپلیتیک هستند.
امتیازات گستردهی تهران در برنامهی هستهای و سایر موضوعات حیاتی، از جمله برد موشکهای بالستیک و رفتار با مردمش، میتواند راهی برای آقای ترامپ فراهم کند تا از درگیری نظامی اجتناب کند.
آزمون اعتبار؛ وفاداری به متعرضان یا معامله با رژیم؟
اما عقبنشینی از حملات پس از گردآوری یک «ناوگان» در نزدیکی ایران و گفتن اینکه آمریکا در حالت «آمادهباش کامل» (Locked and Loaded) است، بسیاری از ایرانیان را خشمگین خواهد کرد. بخشهای بزرگی از جامعه، این اقدام را پس از کشته شدن هزاران معترض، به ویژه پس از آنکه ترامپ به ایرانیان گفت به اعتراضات ادامه دهند و «کمک در راه است»، به عنوان جسورتر کردن رژیم تلقی خواهند کرد.
جامعهی ایرانیان خارج از کشور در آمریکا بزرگترین جامعه در نوع خود است. برآوردها متفاوت است اما بیش از ۵۰۰,۰۰۰ نفر ایرانیتبار در ایالات متحده زندگی میکنند. از جمله بسیاری از رهبران تجاری موفق و با نفوذ که خواهان پایان دادن به حکومت جمهوری اسلامی و باز شدن فضای ایران برای اولین بار پس از انقلاب ۱۹۷۹ هستند.
ماموریت عمان: دیپلماسی در سایهی تهدید نظامی
مذاکرات هستهای آمریکا و ایران در عمان به رهبری «آقای کوشنر» و «استیو ویتکاف»، فرستادهی ویژه، برگزار شد. همچنین در طرف مقابل، «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجهی ایران، بر سر میز مذاکره است.
«کارولین لویت»، سخنگوی کاخ سفید، روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت که دیپلماسی همیشه «اولین گزینه» آقای ترامپ است. او به خبرنگاران گفت: «اما در حالی که مذاکرات هستهای آمریکا و ایران در حال انجام است، من به رژیم جمهوری اسلامی یادآوری میکنم که رئیسجمهور به عنوان فرماندهی کل قدرتمندترین ارتش در تاریخ جهان، گزینههای زیادی به جز دیپلماسی در اختیار دارد.»
او گفت که خواستههای آقای ترامپ شامل «توانمندی هستهای صفر» است. روز چهارشنبه، «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجهی ایالات متحده، گفت که برای اینکه مذاکرات «معنادار» باشد، باید شامل محدود کردن برد موشکهای بالستیک ایران باشد. آنها همچنین باید به «حمایت از سازمانهای تروریستی در سراسر منطقه»، برنامهی هستهای و نحوهی رفتار این کشور با مردم خود بپردازند.
آیتالله خامنهای روز یکشنبه هشدار داد که هرگونه حملهی آمریکا به کشورش باعث شروع یک درگیری منطقهای خواهد شد.
آقای ترامپ مکررا به اعضای مورد اعتماد حلقهی نزدیک خود تکیه میکند تا رهبری مذاکره در مسائل سیاست خارجی را بر عهده بگیرند، به ویژه آقای کوشنر و آقای ویتکاف. هر دوی آنها به شدت در ایجاد طرح «شورای صلح» (Board of Peace) ترامپ برای غزه مشارکت داشتند.
اقدام نظامی، محتملترین نتیجه است
«الکس واتانکا»، پژوهشگر ارشد در مؤسسهی خاورمیانه، گفت که رژیم تهران مدعی است تمایل آمریکا برای بازگشت به مذاکرات، نشاندهندهی ضعف آمریکا یا نبود گزینههای دیگر است. با این حال، علیرغم مذاکرات روز جمعه، بسیاری از
تحلیلگران در واشینگتن فکر میکنند که اقدام نظامی محتملترین نتیجه است. «تریتا پارسی»، نایب رئیس مؤسسهی «کوئینسی» برای سیاستورزی مسئولانه، گفت که اسرائیل در حال لابیگری برای انجام حملات است. آقای پارسی گفت: «هرچه زمان بیشتری میگذرد، آقای ترامپ به دلیل شخصیت بیصبرش بیشتر متقاعد خواهد شد که نیاز به اقدام نظامی دارد. او واقعا انرژی لازم برای عقب راندن مداوم اسرائیلیها را نخواهد داشت.»
«ادموند فیتون-براون»، که بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ سفیر بریتانیا در یمن بود، گفت تصور این موضوع دشوار است که ایران در مذاکرات هستهای آمریکا به اندازهای امتیاز بدهد که ایالات متحده بتواند ادعا کند به پیشرفتی بزرگ دست یافته است. او که اکنون پژوهشگر ارشد در اندیشکدهی FDD در واشینگتن است، گفت: «به همین دلیل فکر میکنم احتمال درگیری نظامی بیشتر از عدم آن است. زیرا بعید میدانم که آمریکا بتواند بدون گرفتن امتیازات بزرگ از ایران و بدون آسیب جدی به اعتبار رئیسجمهور، از میز مذاکره کنار برود.»
منبع: دگاردین
