والاستریت ژورنال گزارش داده است که آمریکا از طریق کانالهای دیپلماتیک و نظامی به چند دولت عربی خلیج فارس درباره احتمال عملیاتی کوتاه اما شدید علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر هشدار داده است. همزمان، واشینگتن در حال تقویت پدافند موشکی اسرائیل، تجدید ذخایر مهمات و آمادهسازی نیروهای خود است؛ بااینحال، «دونالد ترامپ» هنوز دستور حمله جدیدی صادر نکرده و تلاشهای دیپلماتیک برای ازسرگیری مذاکرات ادامه دارد.
افزایش تحرکات نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس
به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه، آمریکا در حال آمادهسازی گزینههای نظامی برای عملیاتی احتمالی علیه ایران است که هدف آن تضعیف توان نظامی تهران و وادار کردن آن به مذاکره عنوان شده است.
در همین راستا، ارتش آمریکا یک سامانه پدافند موشکی پاتریوت دیگر را از تگزاس به اسرائیل منتقل میکند. نیروهای آمریکایی در منطقه نیز در حال تجدید ذخایر مهمات هستند و جنگندهها و بمبافکنها برای حملات احتمالی آماده میشوند. واشینگتن همچنین بخشی از نیروهای خود را از پایگاههای آسیبپذیر خاورمیانه خارج کرده است.
قرار است ماه آینده یک گروه رزمی ناو هواپیمابر و یک یگان اعزامی تفنگداران دریایی به نیروهای آمریکا در منطقه ملحق شوند. در حال حاضر حدود ۲۰ ناو جنگی آمریکایی در خاورمیانه فعالیت میکنند.
اسرائیل نیز طرحهایی برای حمله احتمالی آماده کرده است. به نوشته این روزنامه، «بنیامین نتانیاهو» همچنان خواهان ازسرگیری حملات علیه ایران است و تضعیف توان تهران و حتی سقوط حکومت ایران را دنبال میکند.
تصمیم نهایی ترامپ همچنان نامشخص است
با وجود افزایش آمادگیهای نظامی، هنوز تصمیم قطعی برای حمله گرفته نشده است. منابع آگاه به والاستریت ژورنال گفتهاند ترامپ به انجام حملهای گسترده پس از انتخابات میاندورهای تمایل دارد؛ عملیاتی که ممکن است زیرساختها و تأسیسات هستهای ایران را هدف قرار دهد.
ترامپ پیشتر گفته بود تا پیش از انتخابات سوم نوامبر، برابر با ۱۲ آبان، حمله تازهای علیه ایران انجام نخواهد داد. او هفته گذشته نیز با اشاره به احتمال عملیات جدید گفت: «ممکن است یک عملیات خشم حماسی کوچک دیگر انجام دهیم؛ یا آنها توافق خواهند کرد.»
اشاره ترامپ به عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل در بهار بود. کاخ سفید در واکنش به گزارشها اعلام کرده است درباره طرحهای نظامی احتمالی اظهارنظر نمیکند، اما رئیسجمهور آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای همه گزینهها را در اختیار دارد. پنتاگون نیز تأکید کرده است که وظیفه این نهاد، فراهم کردن گزینههای نظامی برای رئیسجمهور است.
در همین حال، میانجیهای منطقهای برای ازسرگیری مذاکرات تهران و واشینگتن تلاش میکنند، اما تاکنون پیشرفتی حاصل نشده است.
تأسیسات هستهای ایران همچنان محل نگرانی است
یکی از موضوعات مورد توجه در ارزیابی گزینههای نظامی، تأسیسات موسوم به «کوه کلنگ» است؛ مجموعهای که در عمق صدها فوتی سنگ قرار دارد و از جمله تأسیساتی است که درباره وضعیت آن نگرانیهایی مطرح شده است. بااینحال، گزارش والاستریت ژورنال تأیید نمیکند که این مجموعه در فهرست نهایی اهداف حمله احتمالی قرار گرفته باشد.
آمریکا و اسرائیل در جنگ ماه ژوئن ۲۰۲۵ بخش بزرگی از برنامه هستهای ایران را هدف قرار دادند. «رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه به شورای امنیت سازمان ملل گفت آژانس تاکنون نشانهای از تعمیر یا بازسازی تأسیسات آسیبدیده در حملات دو جنگ اخیر پیدا نکرده است.
بااینحال، بازرسان آژانس هنوز به این تأسیسات دسترسی نداشتهاند و نتوانستهاند وضعیت آنها را مستقیماً بررسی کنند. آژانس همچنین نتوانسته است تأیید کند که ایران مواد هستهای خود را به مسیر دیگری منتقل نکرده است. واشینگتن خواستار بازگشت بازرسان شده، اما تهران در برابر این درخواست مقاومت کرده است.
تردید درباره اثربخشی حملات بیشتر
یکی از پرسشهای اصلی درباره عملیات احتمالی جدید این است که آیا حملات نظامی میتوانند نتیجهای متفاوت از دورهای قبلی در پی داشته باشند یا نه.
به نوشته والاستریت ژورنال، ایران با وجود تحمل بیش از ۲۰ هزار حمله آمریکا و اسرائیل در شدیدترین مرحله جنگ، همچنان توانسته است به حملات خود علیه کشتیها در خلیج فارس و نیروها و ناوهای آمریکایی ادامه دهد و در مذاکرات نیز مواضع سختگیرانهای اتخاذ کند.
«دنی سیترینوویچ»، مقام پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، معتقد است این تصور که بمباران دوباره زیرساختهای حیاتی یا حذف مقامهای ارشد ایران میتواند به سقوط حکومت منجر شود، واقعبینانه نیست. به گفته او، حملات بیشتر حتی ممکن است تهران را به تقویت برنامههای موشکی و هستهای خود مصممتر کند.
در همین حال، ایران برای احتمال ازسرگیری درگیریها آماده شده است. والاستریت ژورنال گزارش داده که تهران همچنان صدها تا هزاران موشک در اختیار دارد و با استفاده از قطعات ذخیرهشده، موشکهای بالستیک جدید مونتاژ میکند؛ موضوعی که نگرانی مقامهای اسرائیلی را درباره سرعت بازسازی توان موشکی ایران افزایش داده است.
«بهنام بنطالبلو»، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، نیز معتقد است دولت آمریکا باید در صورت تصمیم به حمله، ضرورت اقدام نظامی را با جزئیات برای افکار عمومی توضیح دهد. او با اشاره به تداوم تحریمها و محاصره دریایی ایران، این ابزارها را اهرم فشار مهمی برای واشینگتن میداند.
احتمال حمله برای اعلام پیروزی
در کنار هدف تضعیف توان نظامی ایران، احتمال دیگری نیز مطرح شده است: ترامپ ممکن است از حملات تازه برای اعلام عقبنشینی برنامه هستهای ایران و سپس کاهش مداخله آمریکا در جنگ استفاده کند، حتی اگر عملیات به نتیجهای تعیینکننده منجر نشود.
«ست جونز»، تحلیلگر دفاعی و امنیتی در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، معتقد است حمله جدید میتواند به ترامپ فرصت دهد بار دیگر مدعی عقب راندن برنامه هستهای ایران شود و سپس بهتدریج از درگیری فاصله بگیرد. بااینحال، او تأکید میکند که هیچ حملهای نمیتواند این برنامه را برای همیشه متوقف کند.
در مقابل، تهران هشدار داده است که هرگونه حمله تازه با پاسخ شدید علیه اهداف اقتصادی و غیرنظامی در منطقه روبهرو خواهد شد. ایران در درگیری قبلی نیز پایگاهها و مراکز دیپلماتیک آمریکا، تأسیسات انرژی و فرودگاههایی در کشورهای خلیج فارس را هدف قرار داد.
اکنون آمریکا و متحدان منطقهای آن در شرایطی خود را برای احتمال درگیری تازه آماده میکنند که ذخایر موشکهای رهگیرشان در حملات پیشین کاهش یافته و نیازمند تجدید است. درحالیکه واشینگتن احتمال عملیاتی کوتاه و شدید را به دولتهای عربی اطلاع داده و ایران از پاسخ گستردهتر سخن گفته است، تلاشهای دیپلماتیک هنوز به نتیجه نرسیدهاند. در چنین شرایطی، حتی اگر ترامپ زمان آغاز حمله را تعیین کند، دامنه و مدت درگیری احتمالی به واکنش ایران نیز بستگی خواهد داشت.
منبع: زومان