فرانسه و بریتانیا برای نخستین بار رزمایشی مشترک با مشارکت نیروی بازدارندگی هستهای هوایی فرانسه برگزار کردند؛ رزمایشی که در آن جنگندههای تایفون بریتانیا، جنگندههای رافال فرانسه را در شبیهسازی حمله هستهای اسکورت کردند. این همکاری در شرایط افزایش نگرانیهای امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به دفاع از متحدان اروپایی انجام شده است.
اسکورت جنگندههای رافال فرانسه با تایفون های بریتانیا
وزارت نیروهای مسلح فرانسه روز جمعه اعلام کرد این رزمایش شامگاه سهشنبه در آسمان دریای مدیترانه برگزار شد. در جریان آن، جنگندههای رافال نیروی هوایی فرانسه که از پایگاه سندیزیه در شمالشرقی این کشور برخاسته بودند، عملیات حمله هستهای را شبیهسازی کردند و جنگندههای تایفون نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا مأموریت اسکورت آنها را بر عهده داشتند.
«کاترین ووترن»، وزیر نیروهای مسلح فرانسه، با تأکید بر اینکه استقلال نیروهای هستهای دو کشور مانعی برای همکاری نیست، گفت مشارکت در این رزمایش نشاندهنده تعهد مشترک پاریس و لندن به امنیت اروپا و حفظ بازدارندگی معتبر است.
«وس استریتینگ»، وزیر دفاع بریتانیا، نیز تأکید کرد که در شرایط افزایش خطرات امنیتی، دشمنان دو کشور نباید درباره تعهد مشترک آنها به امنیت اروپا و حفظ بازدارندگی هستهای تردیدی داشته باشند.
نگرانی اروپا از آینده حمایت نظامی آمریکا
تقویت همکاری هستهای فرانسه و بریتانیا در شرایطی صورت میگیرد که نگرانیها درباره آینده نقش آمریکا در تأمین امنیت اروپا افزایش یافته است. انتقادهای «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا، از ناتو و رویکرد او در قبال روسیه، تردیدهایی را درباره میزان آمادگی واشینگتن برای دفاع از متحدان اروپایی ایجاد کرده است.
بازدارندگی هستهای آمریکا از ارکان اصلی امنیت اروپا و نمادی از همبستگی فراآتلانتیکی در دهههای گذشته بوده است. بااینحال، فرانسه و بریتانیا بهعنوان دو قدرت هستهای اروپا، در تلاشاند همکاریهای دفاعی خود را در پاسخ به تحولات امنیتی تقویت کنند.
دو کشور در جولای ۲۰۲۵ توافق کردند همکاری در زمینه بازدارندگی هستهای را گسترش دهند. این توافق بخشی از تلاشهای اروپا برای تقویت توان دفاعی در برابر تهدیدهای احتمالی و کاهش آسیبپذیری ناشی از تغییر سیاستهای واشینگتن ارزیابی میشود.
برنامه فرانسه برای تقویت بازدارندگی هستهای
«امانوئل مکرون»، رئیسجمهوری فرانسه، در ماه مارس اعلام کرد که پاریس زرادخانه هستهای خود را گسترش خواهد داد. او همچنین ابتکاری را برای تقویت بازدارندگی هستهای اروپا مطرح کرد که بر اساس آن، برگزاری رزمایشهای مشترک با کشورهای اروپایی و احتمال استقرار موقت تجهیزات نظامی فرانسوی با قابلیت حمل سلاح هستهای در خاک کشورهای شریک بررسی میشود.
فرانسه در اوایل اکتبر نیز از نخستین پرتاب آزمایشی موشک بالستیک زیردریاییپرتاب نسل جدید خود، ام۵۱.۳، خبر داد. این موشک بدون کلاهک هستهای از سواحل برتانی پرتاب شد تا بخشی از قابلیتهای زیردریایی هستهای کلاس ویجیلانت ارزیابی شود. پاریس اعلام کرد این آزمایش مطابق تعهدات بینالمللی انجام شده است.
این اقدامات در شرایطی صورت میگیرد که تنشها میان روسیه و کشورهای غربی ادامه دارد. «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، پیشتر درباره تهدید منطقه کالینینگراد هشدار داده و گفته بود مسکو در صورت لزوم از این منطقه با سلاح هستهای دفاع خواهد کرد.
فاصله زرادخانههای اروپا با روسیه و آمریکا
بر اساس برآوردهای ارائهشده در گزارشها، فرانسه حدود ۲۹۰ کلاهک هستهای و بریتانیا حدود ۲۲۵ کلاهک در اختیار دارند. فرانسه همچنین سالانه حدود ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون یورو برای حفظ توان هستهای خود هزینه میکند.
در مقابل، روسیه و آمریکا هرکدام بیش از پنج هزار کلاهک هستهای در زرادخانههای خود دارند؛ اختلافی که ابعاد محدودتر توان هستهای مستقل اروپا را در مقایسه با دو قدرت بزرگ هستهای جهان نشان میدهد.
در همین حال، ناتو اعلام کرده است که رزمایشها و فعالیتهای این ائتلاف تهدیدی برای قلمرو روسیه محسوب نمیشوند. با وجود هشدار برخی مقامهای اطلاعاتی و رسانههای اروپایی درباره احتمال تشدید تهدیدهای روسیه در اواخر سال ۲۰۲۶ یا سال ۲۰۲۷، پوتین گفته است مسکو قصد حمله به هیچ کشور اروپایی را ندارد و خواهان همزیستی مسالمتآمیز است.