«دونالد ترامپ» در تازهترین اظهارات خود تهدید کرده است پس از پایان جنگ با ایران، تنگهی هرمز را «قلمرو ایالات متحده» اعلام خواهد کرد؛ تهدیدی که در عمل، از طرح تصاحب این آبراه راهبردی و تبدیل تنگه هرمز به قلمرو آمریکا خبر میدهد. این اظهارات در بحبوحهی بنبست مذاکرات تهران و واشینگتن و ادامهی محدودیت شدید کشتیرانی در این آبراه راهبردی مطرح شده، اما هنوز مشخص نیست آیا این سخنان بیانگر تغییر رسمی در سیاست دولت آمریکا است یا صرفاً تهدیدی از سوی رئیسجمهوری این کشور.
سخنرانی جنجالی ترامپ در آکادمی پلیس نیویورک
دونالد ترامپ تهدید کرده است تنگهی هرمز را «قلمرو ایالات متحده» اعلام کند؛ اظهاراتی که در شرایطی مطرح شده که دولت او برای پایان دادن به جنگ با ایران با دشواری مواجه است.
رئیسجمهوری آمریکا روز جمعه، در جریان سخنرانی در یک آکادمی پلیس در لانگآیلند نیویورک، گفت که «بهزودی» این آبراه را که یکی از گلوگاههای حیاتی تجارت جهانی است و معمولاً حدود یکپنجم نفت حملشده از طریق دریا در جهان از آن عبور میکند، به قلمرو آمریکا تبدیل خواهد کرد؛ اقدامی که در صورت اجرا، به معنای تصاحب یکی از مهمترین مسیرهای تجارت جهانی، یعنی تنگه هرمز، خواهد بود.
بنبست صلح و تداوم محاصره دریایی بنادر ایران
این اظهارات در حالی مطرح شد که مذاکرات صلح با ایران پس از شکست گفتوگوهای قبلی همچنان در بنبست قرار دارد و تهران از بازگشایی تنگهی هرمز خودداری میکند؛ تنگهای که از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، عملاً بسته بوده است.
اکنون که نزدیک به شش ماه از آغاز جنگ میگذرد، نشانهی چندانی از اینکه مذاکرات بهزودی به صلح منجر شود، دیده نمیشود و مقامهای ایرانی همچنان در برابر خواستههای ترامپ مقاومت میکنند. آمریکا نیز در ماههای اخیر، با هدف افزایش فشار اقتصادی بر تهران، محاصره دریایی را علیه کشتیها و بنادر ایران به اجرا گذاشته است.
ترامپ روز جمعه، در اشاره به ادامهی محاصره دریایی و محدودیت عبور کشتیها در آبهای اطراف ایران، گفت: «پس از اینکه کار شکست دادن ایران را تمام کنیم، که همین حالا هم بهشدت شکست خورده است، بهزودی تنگهی هرمز را قلمرو ایالات متحده اعلام خواهم کرد.» او افزود: «در اصل، همین است. ما محاصره را در اختیار داریم. هیچ کشتیای عبور نمیکند، مگر اینکه ما بخواهیم.»
هنوز مشخص نیست اظهارات ترامپ تا چه اندازه جدی بوده و آیا نشاندهندهی موضع جدیدی در سیاست دولت او محسوب میشود یا خیر.
واکنش تهران به طرح تصاحب و کنترل تنگه هرمز
«کاظم غریبآبادی»، معاون وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به طرح تصاحب این آبراه و تبدیل تنگه هرمز به قلمرو آمریکا، در شبکهی اجتماعی ایکس گفت تهران تحتتأثیر تهدیدها یا قدرتنمایی آمریکا قرار نخواهد گرفت و افزود باز شدن یا بستهماندن تنگهی هرمز تنها با تصمیم و اقتدار ایران انجام میشود.
به گزارش رویترز، «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه ایران، نیز در مصاحبهای که روز شنبه منتشر شد، گفت ایران هنوز تصمیمی برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا نگرفته است و پیامهایی که از طریق قطر و پاکستان ردوبدل میشوند، به معنای مذاکره نیستند.
عراقچی در گفتوگو با رسانهی دولتی شهرآرانیوز تصریح کرد که همزمان با ادامهی محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران، گفتوگوهای جداگانه با عمان بر تعیین یک مسیر دریایی از میان تنگهی هرمز متمرکز بوده است و آمریکا برای ازسرگیری رفتوآمد کشتیها از این آبراه باید شرایط ایران را برآورده کند.
ترامپ اوایل این هفته نیز در شبکهی اجتماعی تروث سوشال ادعا کرد که آمریکا «کنترل کامل» تنگهی هرمز را در دست دارد و نوشت: «فکر میکنم آن را حفظ خواهیم کرد»؛ این در حالی است که این آبراه بر اساس قوانین بینالمللی، یک تنگهی بینالمللی کشتیرانی هممرز با ایران و عمان به شمار میرود.
افزایش قیمت سوخت در آمریکا و تداوم پافشاری تهران بر مطالبات خود
از زمان آغاز جنگ، همزمان با تشدید محاصره دریایی از سوی آمریکا علیه کشتیها و بنادر ایران، قیمت سوخت بهشدت افزایش یافته و آمریکاییهای طبقهی کارگر را مجبور کرده است هزینهی بهمراتب بیشتری برای بنزین بپردازند. بااینحال، ترامپ روز جمعه گفت آمریکاییهایی که مجبور شدهاند «کمی بیشتر برای بنزین خود» بپردازند، باید به یاد داشته باشند که این هزینه را «برای این میپردازند که یک کشور بسیار شرور» نتواند به سلاح هستهای دست پیدا کند؛ کشوری که به گفتهی او «واقعاً شماره یک حامی تروریسم در جهان» است. او افزود: «وقتی مجبور میشوید کمی بیشتر بپردازید و قیمت به چهار دلار میرسد، اشکالی ندارد. البته خوب نیست، اما من هرگز عذرخواهی نخواهم کرد. من کار درست را انجام دادم.»
دولت ترامپ طی شش ماه گذشته بارها مدعی پیروزی در جنگ شده و گفته است حکومت ایران برای دستیابی به توافق التماس میکند.
بااینحال، تهران همچنان بر خواستههای خود پافشاری کرده و در برابر طرح تصاحب این آبراه و تبدیل تنگه هرمز به قلمرو آمریکا ایستاده است. مقامهای ایرانی تا همین شنبهی گذشته نیز اعلام کردند تنگهی هرمز را بازگشایی نخواهند کرد، مگر اینکه آمریکا «رفتار خود را اصلاح کند»، خسارات جنگی واردشده به ایران را «بهطور کامل جبران کند»، تحریمها را لغو کند و داراییهای مسدودشدهی ایران را «بدون قیدوشرط» آزاد کند.
منبع: گاردین