«دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، در حالی از وقوع اتفاقی درباره ایران در آینده نزدیک خبر می‌دهد که به گفته نیویورک‌تایمز، واشینگتن و اسرائیل طرح‌هایی برای حمله احتمالی جدید به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آماده کرده‌اند؛ هم‌زمان، گزارش‌ها از آمادگی تهران برای دور تازه‌ای از درگیری‌ها حکایت دارد.
ترامپ چهارشنبه ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد آمریکا در حال مذاکره با ایران نیست، اما به‌زودی اتفاقی رخ خواهد داد. او مشخص نکرد منظورش توافقی تازه است یا ازسرگیری حملات نظامی؛ ابهامی که با نزدیک شدن به انتخابات سوم نوامبر (۱۲ آبان) اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
طرح‌های آمریکا و اسرائیل برای حمله احتمالی به ایران
روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از مقام‌های آمریکایی و افراد مطلع از رایزنی‌های نظامی گزارش داده است که ارتش‌های آمریکا و اسرائیل طرح‌هایی برای حملات احتمالی دوباره به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تهیه کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، پنتاگون پیش‌تر نیز به دستور ترامپ گزینه‌هایی برای ازسرگیری عملیات گسترده علیه ایران آماده کرده بود. یکی از سناریوهای بررسی‌شده، حملاتی کوتاه و شدید در حدود سه روز است که می‌تواند مراکز نظامی، توان موشکی و پهپادی و تأسیسات انرژی ایران را هدف قرار دهد.
گزارش تازه از افزایش تمرین‌های نظامی و گفت‌وگوهای مقام‌های ارشد دو کشور درباره گزینه‌های حمله حکایت دارد. «پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا، نیز در سفر اخیر خود به اسرائیل درباره این طرح‌ها با «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر این کشور، گفت‌وگو کرده است.
با این حال، بررسی احتمال حمله دوباره به ایران و آماده بودن طرح‌های نظامی به معنای تصمیم قطعی برای اجرای آن‌ها نیست. به نوشته نیویورک‌تایمز، ترامپ در ماه‌های گذشته چند بار با پیشنهاد ازسرگیری عملیات گسترده مخالفت کرده و هنوز موافقت او با حملات جدید مشخص نیست.
ترامپ: جنگ می‌تواند خیلی زود پایان یابد
اظهارات تازه رئیس‌جمهور آمریکا در شرایطی مطرح شده که او ساعاتی پیش از آن، در گردهمایی انتخاباتی خود در کارولینای جنوبی، از امکان پایان سریع جنگ با ایران سخن گفته بود. ترامپ گفت: «همین حالا هم می‌توانیم خارج شویم، اما می‌خواهیم مطمئن شویم که نتیجه برای مدت طولانی دوام خواهد داشت.» او همچنین مدعی شد آمریکا از نظر نظامی و مالی بر ایران غلبه کرده و اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هسته‌ای دست یابد.
ترامپ هنگام بازگشت از این گردهمایی، در پاسخ به پرسشی درباره کنار گذاشتن مذاکرات با ایران گفت: «نه، فکر می‌کنم در حال مذاکره نیستیم. به هر شکلی، اتفاقی خواهد افتاد و این اتفاق نسبتاً زود رخ می‌دهد.» او در ادامه افزود: «بیشتر مردم ظاهراً فکر می‌کنند این اتفاق بعد از انتخابات رخ می‌دهد. خواهیم دید چه می‌شود.»
انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا سوم نوامبر برگزار می‌شود و ترامپ در هفته‌های اخیر بارها به این تاریخ در ارتباط با تحولات ایران اشاره کرده است.
از مذاکرات آمریکا با ایران تا احتمال حمله دوباره
موضع‌گیری اخیر ترامپ با اظهارات او در هشتم اکتبر (۱۶ مهر ۱۴۰۵) تفاوت دارد. او در آن زمان از «گفت‌وگوهای سازنده» میان واشینگتن و تهران خبر داده و گفته بود آمریکا تا پیش از انتخابات حمله تازه‌ای به ایران انجام نخواهد داد.
اما اکنون ترامپ می‌گوید مذاکراتی در جریان نیست و از تحولی قریب‌الوقوع سخن می‌گوید؛ بدون آنکه درباره ماهیت یا زمان دقیق آن توضیح دهد.
رویترز نیز ۲۰ اکتبر (۲۸ مهر ۱۴۰۵)، در گزارشی اختصاصی به نقل از سه مقام ارشد ایرانی و یک منبع آگاه نوشت که تهران با طولانی کردن مذاکرات تا پس از انتخابات آمریکا، می‌کوشد از دادن امتیازهایی که می‌تواند به سود سیاسی ترامپ تمام شود، خودداری کند.
یکی از مقام‌های ایرانی به رویترز گفته بود تهران خود را برای حملات دوباره آمریکا و اسرائیل آماده می‌کند و انتظار ندارد توافقی فوری به پایان جنگ منجر شود.
با این حال، به نوشته رویترز، ایران از طریق میانجی‌های قطری همچنان پیشنهاد آتش‌بس را دنبال می‌کند. تهران در این مسیر بر رفع محاصره دریایی، کاهش محدودیت‌های صادرات نفت و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده خود تأکید دارد.
شباهت به هشدارهای پیش از حملات فوریه
ابهام در سخنان تازه ترامپ، یادآور مواضع او در روزهای پیش از حملات ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴) به ایران است؛ زمانی که رئیس‌جمهور آمریکا هم‌زمان از امکان توافق هسته‌ای و احتمال اقدام نظامی سخن می‌گفت.
ترامپ ۱۹ فوریه (۳۰ بهمن ۱۴۰۴)، ۹ روز پیش از آغاز حملات، به ایران برای دستیابی به توافق هسته‌ای ۱۰ تا ۱۵ روز فرصت داده و هشدار داده بود در غیر این صورت «اتفاقات بسیار بدی» رخ خواهد داد. در آن مقطع، مذاکرات ادامه داشت و نیروهای آمریکایی نیز در منطقه تقویت شده بودند.
این بار ترامپ نه از ضرب‌الاجل مشخصی سخن گفته و نه توضیح داده است که تحول مورد اشاره‌اش به توافق مربوط می‌شود یا اقدام نظامی. از این رو، شباهت ادبیات او در دو مقطع به‌تنهایی نشانه قطعی تکرار حملات نیست؛ به‌ویژه آنکه او طی ماه‌های گذشته بارها از نزدیک بودن پایان جنگ یا دستیابی به توافق سخن گفته است.
در شرایط کنونی، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا کمتر از دو هفته فاصله دارد، گزارش‌ها از آماده بودن گزینه‌های نظامی حکایت می‌کنند و تهران نیز خود را برای احتمال حمله تازه به ایران آماده می‌داند. با وجود این نشانه‌ها، هنوز مشخص نیست ترامپ در نهایت مسیر مذاکره، توافق یا اقدام نظامی را انتخاب خواهد کرد.
منبع: زومان
