«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، در تعطیلات روز کارگر با انتشار پیامها و تصاویری عجیب در شبکه اجتماعی «تروث سوشال»، جنجال تازهای به پا کرد. او روز یکشنبه، ۶ سپتامبر ۲۰۲۶، پیشنهاد داد نام ایالت نیومکزیکو به «آمریکای نو» (New America) تغییر کند. همزمان، نقشههایی دستکاریشده از نام جدید ایالت نیومکزیکو در فضای مجازی دستبهدست شد. چند ساعت بعد، پای فضا هم به میان آمد و ترامپ عکسی از کره ماه منتشر کرد که روی آن نوشته شده بود: «ماه از آن ماست!»
حواشی تغییر نام نیومکزیکو در حالی مطرح میشود که ترامپ در ماههای اخیر، نام چند منطقه جغرافیایی را در اسناد دولتی تغییر داده است. اما باید توجه داشت که از نظر حقوقی، تغییر دادن نام یک منطقه در نامههای اداری با عوض کردن نام یک ایالت کاملاً متفاوت است. در حال حاضر، هیچ دستور رسمی و قانونی برای این کار صادر نشده و نیومکزیکو همچنان همان نیومکزیکو است.
در یک نگاه
- ترامپ در ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ پیشنهاد تغییر نام نیومکزیکو به «New America» را مطرح کرد.
- فرماندار نیومکزیکو این پیشنهاد را رد کرد و گفت نام ایالت محل بحث نیست.
- دولت فدرال اختیار تغییر یکجانبه نام ایالتها را ندارد.
- ترامپ همزمان تصویری با عبارت «The Moon Is Ours» منتشر کرد.
- معاهده فضای ماورای جو، ادعای حاکمیت ملی بر ماه را ممنوع میکند.
چرا ترامپ به فکر تغییر نام ایالت نیومکزیکو افتاد؟
پیشنهاد ترامپ برای تغییر نام این ایالت، فعلاً در حد یک اظهارنظر در شبکههای اجتماعی است و هیچ جنبه رسمی و دولتی ندارد. او در شبکه «تروث سوشال» نوشت که افراد زیادی پیشنهاد دادهاند نام نیومکزیکو به «آمریکای نو» (New America) تغییر کند. چرا که به عقیده او، این نام جدید برای ساکنان ایالت بسیار زیباتر و باکلاستر است.
ماجرا به همین یک پست ختم نشد و ترامپ بارها روی ایده خود پافشاری کرد. مجله فوربس در گزارشی نوشت که رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه، ۷ سپتامبر، در کمتر از یک ساعت هفت بار درباره این موضوع پست گذاشته است. در میان این پیامها، یک ویدئوی ساختهشده با هوش مصنوعی هم به چشم میخورد که نشان میداد کلمه «مکزیکو» روی تابلوی ورودی ایالت، در حال پاک شدن و تغییر به کلمه «آمریکا» است. دامنه این جنجال حتی به حساب رسمی کاخ سفید در شبکه ایکس نیز کشیده شد و این حساب یکی از همین تصاویر را بازنشر کرد.
این پیشنهاد خبرساز بهسرعت با واکنش تند مقامات محلی روبهرو شد. «میشل لوجان گریشام»، فرماندار نیومکزیکو، با قاطعیت اعلام کرد که نام این ایالت اصلاً «محل بحث و مذاکره نیست». او در پاسخ به ترامپ یادآوری کرد که ریشه نام تاریخی نیومکزیکو بسیار قدیمی است و حتی پیش از تأسیس کشور ایالات متحده نیز روی این منطقه گذاشته شده بود.
آیا ترامپ واقعاً میتواند نام یک ایالت آمریکا را عوض کند؟
خیر. دستکم با صدور یک فرمان اجرایی یا نوشتن چند پست در شبکههای اجتماعی نمیتوان چنین کاری کرد. نام «نیومکزیکو» در قانون اساسی این ایالت ثبت شده است و هرگونه تغییری در آن، نیازمند طی کردن یک فرآیند قانونی در داخل خود ایالت و در نهایت کسب رأی مستقیم مردم است.
این مسئله با تصمیمهای جنجالیِ اخیر ترامپ درباره مکانهای جغرافیایی کاملاً متفاوت است. او پیشتر با صدور فرمانهای اجرایی، دستگاههای دولتی را موظف کرده بود که در اسناد و نقشههای فدرال از نامهای «دریاچه آمریکا» (بهجای دریاچه انتاریو) و «خلیج آمریکا» (بهجای خلیج مکزیک) استفاده کنند. اما دامنه قدرت رئیسجمهور فقط محدود به سیستم اداری دولت فدرال است و او اختیار قانونی برای تغییر یکطرفه نام یک ایالت را ندارد.
به همین دلیل، مقامهای نیومکزیکو بهسرعت در برابر این پیشنهاد ایستادند. میشل لوجان گریشام، فرماندار این ایالت، ضمن رد این ایده، ترامپ را متهم کرد که قصد دارد با این جنجالآفرینیها، حواس افکار عمومی را از مشکلات اقتصادی و جنگ ایران پرت کند. سایر چهرههای سیاسی ایالت، از جمله سناتورها و نمایندگان مجلس نیز با تغییر نام نیومکزیکو مخالفت کردند. تا جایی که «ملانی استنبری»، نماینده نیومکزیکو، در واکنشی کوتاه و تند نوشت: «به هیچ وجه!»
برای ساکنان این منطقه، «نیومکزیکو» صرفاً یک عنوان ساده روی نقشه نیست. این نام ریشهای عمیق و تاریخی دارد که به قرن شانزدهم میلادی بازمیگردد و سالها پیش از آنکه کشوری به نام ایالات متحده آمریکا شکل بگیرد، بر این سرزمین گذاشته شده است. هویتی تاریخی که با دستورات سیاسی تغییر نمیکند.
ماجرای ادعای تصاحب ماه و نقش پررنگ هوش مصنوعی در جنجالهای اخیر ترامپ
پست جنجالی ترامپ با شعار «ماه از آن ماست»، بیشتر از آنکه اعلام یک سیاست رسمی باشد، یک مانور تبلیغاتی و تصویری بود. او در ۶ سپتامبر عکسی از پرچم آمریکا روی سطح ماه به اشتراک گذاشت. تصویری که رسانهها میگویند تنها بخشی از موج بزرگ محتوای ساختهشده با هوش مصنوعی توسط او در تعطیلات روز کارگر است.
اما از نگاه حقوق بینالملل، این عکس هیچ حقی برای آمریکا ایجاد نمیکند. بر اساس معاهده سازمان ملل متحد (مصوب سال ۱۹۶۷)، هیچ کشوری حق تصاحب کره ماه و دیگر اجرام آسمانی را ندارد. به زبان سادهتر، کوبیدن پرچم روی ماه به معنای سند خوردن آن به نام هیچ کشوری نیست.
البته این طوفان مجازی فقط به فضا ختم نشد. حساب کاربری ترامپ در این روزها پر از تصاویر، ویدئوها و میمهای تولیدشده با هوش مصنوعی بود که موضوعات مختلفی از جمله تمسخر رقبا، مسائل سیاست خارجی و حتی عکسهایی اغراقآمیز از خود او را شامل میشد.
قدرت اصلی این شیوه پیامرسانی، تأثیر بصری آن روی مخاطب است. افراد ابتدا یک تصویر جذاب را میبینند و ممکن است پیش از بررسی واقعیت، آن را باور کنند. برای مثال، نقشهای که با نام «آمریکای نو» منتشر شده، در نگاه اول کاملاً شبیه یک سند رسمی دولتی به نظر میرسد. بهویژه وقتی حساب رسمی کاخ سفید هم آن را بازنشر میکند. با این حال، واقعیت این است که چنین تصاویری هیچ ارزش و اعتبار قانونی ندارند و تا به امروز، هیچ اقدام رسمی و حقوقی برای تغییر نام ایالت نیومکزیکو انجام نشده است.
از زمین تا فضا؛ چرا ترامپ هویت ایالتها و مالکیت ماه را نشانه گرفته است؟
رویکرد اخیر دونالد ترامپ در پیشنهاد تغییر نام نیومکزیکو به «آمریکای نو»، در واقع ادامه همان الگوی سیاسی قبلی اوست. او پیشتر هم در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با دستور تغییر نام «خلیج مکزیک» به «خلیج آمریکا» و «دریاچه انتاریو» به «دریاچه آمریکا» در اسناد فدرال، تلاش کرده بود پیام «عظمت آمریکایی» را به رخ بکشد. اما ماجرای نیومکزیکو با موارد قبلی کاملاً فرق دارد؛ اینجا پای نام رسمی یک ایالت مستقل در میان است، نه صرفاً تغییر چند کلمه در نامهها و نقشههای دولتی.
همین تفاوت مهم، مرز روشن میان تبلیغات سیاسی و قدرت قانونی را به تصویر میکشد. رئیسجمهور میتواند ایدههایش را در شبکههای اجتماعی مطرح کند و کاخ سفید هم آنها را بازنشر دهد، اما این کارها بهتنهایی نمیتوانند نام یک ایالت را عوض کنند. هرچند از نظر تئوری هر ایالتی میتواند با طی کردن مراحل قانونی در داخل همان ایالت نام خود را تغییر دهد، اما تا این لحظه هیچ اقدام رسمی و حقوقی در نیومکزیکو کلید نخورده و ایده «آمریکای نو» فعلاً فقط یک هیاهوی رسانهای است.
ادعای مالکیت بر کره ماه از این هم غیرممکنتر است. بر اساس قوانین بینالمللی و «پیمان بینالمللی فضا»، هیچ کشوری حق تصاحب اجرام آسمانی را ندارد. بنابراین، شعار «ماه از آن ماست» تنها یک ژست نمادین و تبلیغاتی است و هیچگونه اعتبار حقوقی ندارد.
در نهایت، نقشه جغرافیا تغییری نکرده است؛ نیومکزیکو همان نیومکزیکوست و ماه هم تحت حاکمیت هیچ کشوری درنمیآید. با این حال، جنجال مجازی اخیر نشان میدهد که جنگ بر سر نامها و نمادهای جغرافیایی، حالا به یکی از ابزارهای ثابت در فضای سیاسی آمریکا تبدیل شده است.
پرسشهای متداول
آیا نام نیومکزیکو رسماً به «New America» تغییر کرده است؟
خیر. تا ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ هیچ فرمان اجرایی یا فرآیند رسمی برای تغییر نام ایالت نیومکزیکو اعلام نشده است.
آیا رئیسجمهور آمریکا میتواند نام یک ایالت را بهتنهایی تغییر دهد؟
خیر. نام نیومکزیکو در قانون اساسی ایالت آمده و تغییر آن نیازمند طی روند قانونی داخل ایالت است.
آیا آمریکا میتواند مالک ماه شود؟
خیر. ماده دوم معاهده فضای ماورای جو، تصاحب ملی ماه و دیگر اجرام آسمانی را ممنوع میکند.
منبع: Reuters
