زمان انتظار برای بسیاری از جراحیها و خدمات تشخیصی در انتاریو طی هشت سال گذشته افزایش یافته؛ دورهای که دولت استانی همزمان سهم مراکز خصوصی انتفاعی را در ارائه خدمات درمانی گسترش داده است. گزارش تازه مرکز کانادایی سیاستهای جایگزین (CCPA) نشان میدهد زمان انتظار میانه برای ۸ مورد از ۱۲ خدمات درمان اولویتدار در انتاریو بین سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
در این مدت، انتظار برای MRI از ۳۵ روز به ۴۷ روز رسیده و زمان انتظار برای هر پنج نوع جراحی سرطان مورد بررسی نیز افزایش یافته است. این گزارش در حالی منتشر شده که دولت انتاریو طی سالهای اخیر برونسپاری جراحیها و خدمات تصویربرداری به مراکز خصوصی را با هدف افزایش ظرفیت سیستم درمانی گسترش داده است.
در یک نگاه
- انتظار برای MRI در انتاریو از ۳۵ روز در ۲۰۱۷ به ۴۷ روز در ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
- زمان انتظار برای هر پنج جراحی سرطان بررسیشده بیشتر شده؛ از جمله ۳۳ درصد برای سرطان سینه و ۲۵ درصد برای سرطان ریه.
- انتظار جراحی آبمروارید تقریباً ثابت مانده، اما صف تعویض لگن و زانو کوتاهتر شده است.
- جراحیهای انجامشده در مراکز خصوصی ICHSC طی این دوره حدود ۱۱۷ درصد افزایش یافتهاند.
- دولت انتاریو نتایج گزارش را رد کرده و به افزایش بودجه سلامت، ظرفیت بیشتر تصویربرداری و عملکرد بهتر جراحیهای مفصل استناد میکند.
صف MRI و جراحیهای سرطان در انتاریو طولانیتر شده است
بر اساس این گزارش، زمان انتظار برای بیشتر خدمات اولویتدار بررسیشده در انتاریو نسبت به سال ۲۰۱۷ طولانیتر شده است. از میان ۱۲ خدمت مورد بررسی، متوسط انتظار برای هشت مورد تا سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. دادههای این بخش از مؤسسه اطلاعات سلامت کانادا (CIHI) گرفته شده؛ نهادی که وضعیت انتظار برای MRI، سیتیاسکن، جراحی آبمروارید، تعویض مفصل، جراحی قلب و چند نوع جراحی سرطان را دنبال میکند.
یکی از روشنترین تغییرات در بخش MRI دیده میشود. متوسط زمان انتظار برای این تصویربرداری از ۳۵ روز در سال ۲۰۱۷ به ۴۷ روز در سال ۲۰۲۵ رسیده است. در مقابل، متوسط انتظار برای سیتیاسکن در این هشت سال تغییری نکرده و روی شش روز مانده است.
با این حال، میانگینها همه جزئیات صف انتظار را نشان نمیدهند. گزارش CCPA نشان میدهد که زمان انتظار برای بیمارانی که مدت بیشتری در صف میمانند، در مورد MRI حدود ۹۵ درصد و برای سیتیاسکن ۲۳۱ درصد افزایش یافته است. به این ترتیب، حتی اگر متوسط زمان انتظار تغییر زیادی نکرده باشد، بخشی از بیماران با تأخیرهای بسیار طولانیتری روبهرو شدهاند.
در بخش جراحی سرطان نیز هیچیک از پنج گروه بررسیشده بدون افزایش نماندهاند. زمان انتظار برای جراحی سرطان مثانه ۸ درصد، سرطان سینه ۳۳ درصد، سرطان کولورکتال ۵ درصد، سرطان ریه ۲۵ درصد و سرطان پروستات ۱۸ درصد بیشتر شده است.
سهم مراکز خصوصی درمانی انتاریو چگونه بیشتر شده است؟
انتاریو سالهاست بخشی از خدمات تشخیصی و جراحی را در مراکز خارج از بیمارستان ارائه میکند. اما این روند از سال ۲۰۲۳ و پس از تصویب قانون «Your Health Act» یا Bill 60 سرعت بیشتری گرفت. این قانون مسیر ارائه خدمات بیشتری را در مراکز خارج از بیمارستان و با بودجه عمومی باز کرد. پس از آن، دولت برنامههایی برای افزایش ظرفیت MRI و سیتیاسکن، آندوسکوپی و برخی جراحیهای ارتوپدی اعلام کرد.
بر اساس گزارش CCPA، در آوریل ۲۰۲۶ تعداد ۹۱۸ مرکز خدمات سلامت اجتماعی یکپارچه (ICHSC) در انتاریو مجوز فعالیت داشتهاند. در حالی که این تعداد در سال ۲۰۲۳ برابر با ۹۰۲ مرکز بود. از میان این مراکز، ۲۱ مرکز برای ارائه خدماتی مانند جراحی چشم، جراحی پلاستیک، MRI و سیتیاسکن از وزارت بهداشت بودجه دریافت میکنند. دو بیمارستان خصوصی نیز جراحیهای تحت پوشش بودجه عمومی انجام میدهند.
فعالیت مراکز خصوصی درمانی انتاریو در سالهای اخیر بهسرعت افزایش یافته است. تعداد جراحیهای انجامشده در مراکز ICHSC از ۱۶ هزار و ۸۷۳ مورد در سال مالی ۲۰۱۸-۲۰۱۷ به ۳۶ هزار و ۶۵۳ مورد در ۲۰۲۵-۲۰۲۴ رسیده که نشاندهنده رشد ۱۱۷ درصدی است. در همین مدت، تعداد جراحیهای روزانه در بیمارستانهای عمومی حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است.
با وجود این رشد، مراکز خصوصی و دو بیمارستان خصوصی در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۴ در مجموع تنها حدود سه درصد از جراحیهای روزانه انتاریو را انجام دادهاند.
هزینه مراکز خصوصی درمانی انتاریو ۴۸ درصد افزایش یافت
هزینه خدمات جراحی و تصویربرداری در مراکز انتفاعی طی سالهای اخیر رشد قابلتوجهی داشته است. طبق گزارش، ارزش این خدمات از حدود ۴۵۷ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۱۸-۲۰۱۷ به حدود ۶۷۴ میلیون دلار در ۲۰۲۵-۲۰۲۴ رسیده است. افزایشی نزدیک به ۴۸ درصد در هفت سال. در مجموع نیز حدود ۴.۱ میلیارد دلار از منابع عمومی طی هشت سال به این مراکز پرداخت شده است.
گزارش CCPA همچنین نشان میدهد که پس از تصویب Bill 60، پرداختهای عمومی به مراکز خصوصی درمانی انتاریو سریعتر از بودجه بیمارستانهای عمومی رشد کرده است. بین سالهای مالی ۲۰۲۳-۲۰۲۲ و ۲۰۲۵-۲۰۲۴، میانگین رشد سالانه پرداختها به مراکز جراحی انتفاعی ۲۲.۸ درصد و به مراکز تصویربرداری انتفاعی ۱۰.۷ درصد بوده است. در همین دوره، بودجه بیمارستانهای عمومی بهطور متوسط سالانه ۴.۹ درصد رشد کرده است.
چرا زمان انتظار درمان در انتاریو همزمان با گسترش مراکز خصوصی طولانیتر شده است؟
گزارش CCPA نشان میدهد در دورهای که نقش مراکز انتفاعی در سیستم درمان انتاریو گسترش یافته، زمان انتظار درمان در انتاریو برای بسیاری از خدمات اولویتدار نیز بیشتر شده است.
طولانی شدن صفهای درمان میتواند دلایل دیگری هم داشته باشد. رشد و پیرتر شدن جمعیت، افزایش تقاضا برای خدمات پزشکی، کمبود نیروی انسانی و آثار باقیمانده از همهگیری از جمله عواملی هستند که میتوانند بر زمان انتظار اثر بگذارند. CIHI نیز بارها به کمبود کارکنان سلامت و پیچیدهتر شدن وضعیت بیماران بهعنوان عوامل مؤثر بر این روند اشاره کرده است.
با این حال، «اندرو لانگهرست»، نویسنده گزارش، معتقد است که گسترش مراکز انتفاعی میتواند فشار دیگری بر سیستم عمومی وارد کند. استدلال او این است که انتقال خدمات سادهتر به این مراکز، نیروی انسانی محدود را میان بیمارستانها و مراکز بیشتری پخش میکند. در نتیجه، بیمارستانهای عمومی ممکن است برای جراحیهای پیچیدهتر با کمبود پرستار اتاق عمل، متخصص بیهوشی، تکنولوژیست تصویربرداری و جراح روبهرو شوند.
البته همه شاخصها در این مدت روند منفی نداشتهاند. زمان انتظار برای جراحی آبمروارید تقریباً بدون تغییر مانده و از ۶۷ روز در سال ۲۰۱۷ به ۶۸ روز در ۲۰۲۵ رسیده است. انتظار برای جراحی بایپس قلب نیز روی هشت روز ثابت مانده است.
عملکرد جراحیهای مفصل حتی بهتر بوده است. زمان انتظار برای تعویض لگن از ۸۲ روز به ۷۶ روز و برای تعویض زانو از ۹۲ روز به ۸۱ روز کاهش یافته است. CCPA میگوید این بهبود را نمیتوان نتیجه برنامه تازه برونسپاری ارتوپدی دانست، زیرا گسترش این برنامه تازه در دسامبر ۲۰۲۵ اعلام شده بود.
پاسخ دولت انتاریو به گزارش افزایش زمان انتظار درمان چیست؟
دولت انتاریو نتیجهگیری CCPA را قبول ندارد. او میگوید که این گزارش تصویر کاملی از وضعیت درمان در استان ارائه نمیدهد. به گفته سخنگوی وزیر بهداشت، بودجه سلامت انتاریو اکنون از ۱۰۱ میلیارد دلار گذشته و نسبت به سال ۲۰۱۸ حدود ۶۴ درصد افزایش یافته است.
دولت همچنین بر توسعه ظرفیت بیمارستانها تأکید دارد. در این مدت ۵۰ دستگاه جدید MRI و سیتیاسکن اضافه شده و ظرفیت سالانه تصویربرداری عمومی ۴۵۰ هزار ساعت بیشتر شده است. تعداد این آزمایشها در سال گذشته نیز به نزدیک سه میلیون مورد رسیده که هفت درصد بیشتر از سال قبل بوده است.
در عمل، تجربه بیماران میتواند بسته به محل زندگی، بیمارستان، نوع درمان و میزان فوریت پرونده متفاوت باشد. با این حال، گزارش CCPA نشان میدهد که بسیاری از زمانهای انتظار نسبت به ۲۰۱۷ کاهش پیدا نکردهاند، در حالی که فعالیت مراکز انتفاعی گسترش یافته است. دولت در پاسخ، به کاهش انتظار برای جراحیهای مفصل و افزایش ظرفیت تصویربرداری استناد میکند.
منبع: National Post
