«بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، در سفری اعلامنشده به ابوظبی با «محمد بن زاید آل نهیان»، رئیس امارات متحده عربی، دیدار کرد. دیداری که بنا بر گزارش منابع مطلع، علاوه بر مسائل مرتبط با ایران، تحت تاثیر اختلاف دو طرف بر سر ادعای هشدار امارات دربارهی حملهی حماس پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ قرار داشته است.
یک مقام ارشد اسرائیلی در گفتگو با رویترز انجام دیدار نتانیاهو و بنزاید را تایید کرده است. شبکهی ۱۲ اسرائیل گزارش داد هواپیمای نتانیاهو اندکی پس از ظهر یکشنبه پنجم مهر به سمت ابوظبی پرواز کرد و ساعت ۳:۱۰ بعدازظهر به مقصد رسید. نخستوزیر اسرائیل حدود چهار ساعت در امارات ماند و دیدار او با بنزاید، بنا بر اطلاعات دو منبع آگاه آسوشیتدپرس، حدود یک ساعت طول کشید.
دفتر نتانیاهو و دولت امارات جزئیاتی دربارهی دستور کار یا نتیجهی مذاکرات منتشر نکردهاند. با این حال، آسوشیتدپرس به نقل از فردی که از محتوای دیدار اطلاع مستقیم داشته، گزارش داده است که نتانیاهو از بنزاید خواسته گزارش مربوط به هشدار او پیش از حمله ۷ اکتبر را تکذیب کند.
مناقشه بر سر هشدار بنزاید دربارهی ۷ اکتبر
هاآرتص اوایل سپتامبر در گزارشی مدعی شد محمد بن زاید حدود ۱۰ روز پیش از حملهی حماس، در یک تماس تلفنی به نتانیاهو هشدار داده بود که یحیی سنوار، رهبر وقت حماس در غزه، برای انجام عملیاتی بزرگ آماده میشود.
بر اساس روایت هاآرتص، این هشدار به نتانیاهو منتقل شد اما او آن را به مسئولان امنیتی و نظامی اسرائیل منتقل نکرد. این گزارش همچنین جزئیاتی دربارهی منبع هشدار و روند انتقال اطلاعات از طرف امارات به اسرائیل ارائه کرده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل این روایت را رد کرده است. همچنین گفته است در بازه زمانی مورد اشاره، تماس تلفنی میان نتانیاهو و بنزاید انجام نشده است. همچنین نخستوزیر اسرائیل نیز هیچ هشداری از امارات دریافت نکرده است. نتانیاهو همچنین اعلام کرده از هاآرتص شکایت خواهد کرد.
اکنون، بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، موضوع این ادعا بار دیگر مستقیما در دیدار نتانیاهو و بنزاید مطرح شده است. مقامهای اماراتی نگفتهاند بنزاید در پاسخ به درخواست نتانیاهو چه موضعی گرفته است.
اختلاف بر سر شینبت؛ دو روایت دربارهی مسیر هشدار
گزارشها دربارهی اینکه اطلاعات مربوط به آمادگی حماس چگونه به اسرائیل منتقل شده نیز یکسان نیست.
شبکهی ۱۲ اسرائیل هفتهی گذشته به نقل از سه منبع ارشد اماراتی گزارش داد که دستگاه اطلاعاتی امارات در سپتامبر ۲۰۲۳ دربارهی احتمال اقدام خشونتآمیز حماس به شینبت، سازمان امنیت داخلی اسرائیل، هشدار داده بود. بر اساس این روایت، همین اطلاعات زمینهی تماس بعدی بنزاید با نتانیاهو را فراهم کرده است.
اما رویترز پیشتر به نقل از یک منبع اماراتی گزارش داده بود که گفتگوهای امنیتی میان دو کشور از طریق نهادهای مسئول انجام میشود، نه در سطح رهبران.
بنابراین، گزارش دربارهی انتقال یک هشدار اطلاعاتی به شینبت، به تنهایی اثبات نمیکند که بنزاید شخصا با نتانیاهو تماس گرفته است. موضوعی که دفتر نخستوزیر اسرائیل نیز اساسا آن را رد میکند.
چرا این موضوع برای نتانیاهو حساس است؟
اهمیت این اختلاف به پیامدهای امنیتی حملهی ۷ اکتبر بازمیگردد. در آن حمله حدود هزار و ۲۰۰ نفر در اسرائیل کشته و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند. نتانیاهو از آن زمان با پرسشها و انتقادهای سیاسی دربارهی مسئولیت مقامهای اسرائیلی در ناکامیهای امنیتی منتهی به حمله مواجه بوده است.
اگر روایت هاآرتص دربارهی دریافت هشدار مستقیم از بنزاید و منتقل نشدن آن به نهادهای امنیتی تایید شود، این موضوع پرسش دیگری دربارهی روند تصمیمگیری پیش از حمله ایجاد خواهد کرد. نتانیاهو اما دریافت چنین هشداری را رد میکند.
این اختلاف در آستانهی انتخابات اسرائیل اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ انتخاباتی که قرار است ماه آینده برگزار شود و عملکرد دولت و نهادهای امنیتی در قبال حملهی ۷ اکتبر از موضوعات مورد مناقشه در آن است.
ایران؛ موضوع دیگری در دستور کار دیدار
در کنار اختلاف بر سر هشدار پیش از ۷ اکتبر، ایران نیز از موضوعات مورد توجه در گزارشهای مربوط به سفر نتانیاهو به ابوظبی و دیدار با بنزاید است.
جروزالم پست پیشتر به نقل از منابع خود گزارش داده بود که ایران یکی از موضوعات اصلی گفتگوی دو رهبر بوده است. روابط امنیتی اسرائیل و امارات طی سالهای اخیر نیز تا حدی تحت تأثیر نگرانیهای دو کشور درباره جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است.
مقامهای آمریکایی پیشتر تایید کردهاند که اسرائیل در جریان جنگ، سامانهی پدافندی گنبد آهنین و نیروهای مرتبط با آن را برای کمک به دفاع از امارات در اختیار این کشور قرار داده است. والاستریت ژورنال نیز به نقل از منابع آگاه از همکاری امارات با آمریکا و اسرائیل در حمله به اهدافی در ایران گزارش داده است.
از سوی دیگر، با توجه به حملات پیشین ایران به امارات و افزایش فشارهای مالی علیه شبکههای مرتبط با ایران، تحولات مربوط به تهران همچنان یکی از محورهای امنیتی مهم در روابط ابوظبی و اسرائیل محسوب میشود.
چرا سفر نتانیاهو به ابوظبی محرمانه ماند؟
دو طرف دربارهی علت اعلامنشدن سفر نتانیاهو به ابوظبی توضیحی ارائه نکردهاند. گزارشهای منتشرشده میگویند نتانیاهو و هیات همراه او با چند هواپیمای خصوصی جداگانه به امارات رفتند. همچنین سفر نیز تنها پس از انجام آن رسانهای شد.
در شرایطی که روابط امنیتی امارات و اسرائیل با تحولات منطقه و تقابل با ایران گره خورده، ملاحظات امنیتی میتواند یکی از عوامل محرمانه ماندن سفر بوده باشد. هرچند مقامهای دو کشور چنین دلیلی را رسما اعلام نکردهاند.
امارات نیز دربارهی محتوای دیدار سکوت کرد. تنها تاکید کرده است که از زمان عادیسازی روابط با اسرائیل در سال ۲۰۲۰، دو کشور «کانالهای ارتباطی باز و مستقیمی» دارند. همچنین اطلاعات مرتبط را با یکدیگر به اشتراک میگذارند.
