با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال ۲۰۲۵، کانادایی‌ها در حال مرور وقایع ۱۲ ماه گذشته هستند. سالی که تغییرات سریعی در صحنه‌ی سیاسی داشت و برجسته‌ترین آن‌ها در کرسی نخست‌وزیری رخ داد. در سال ۲۰۲۴، «جاستین ترودو» هنوز در حال تصمیم‌گیری بود که آیا در قدرت بماند یا کناره‌گیری کند. تصمیم او برای استعفا، راه را برای مارک کارنی هموار کرد تا سکان هدایت حزب لیبرال و کشور را به دست گیرد و در انتخابات آوریل جایگاه خود را به عنوان نخست‌وزیر تثبیت کند. از همان ابتدا، تمرکز بسیاری از کانادایی‌ها بر سیاست‌های مارک کارنی بود و تغییراتی که او در دولت ایجاد خواهد کرد.
کارنی در مصاحبه‌ی پایان سال با «رزماری بارتون»، خبرنگار ارشد سیاسی شبکه‌ی سی‌بی‌سی، به موضوعات متعددی از جمله ورودش به دنیای سیاست انتخاباتی پرداخت. در اینجا به هفت موضوع کلیدی که نخست‌وزیر به آن‌ها اشاره کرد و سیاست های جدید مارک کارنی خواهیم پرداخت.
از شعار تا عمل: سیاست‌های جدید مارک کارنی
کارنی از زمان نخست‌وزیری، تعدادی از سیاست‌های زیست‌محیطی کلیدی دولت پیشین، جاستین ترودو، را لغو یا تعدیل کرده است. او در اولین روز کاری خود از لغو مالیات کربن در کانادا خبر داد و بعدها دستور فروش اجباری خودروهای برقی را به حالت تعلیق درآورد. او همچنین وعده داد که سقف پیشنهادی انتشار گازهای گلخانه‌ای برای بخش نفت و گاز فدرال را متوقف کند و در راستای توافق اخیر با «دنیل اسمیت»، استاندار آلبرتا، الزامات این استان تحت مقررات برق پاک را حذف نماید.
کارنی پیش از ورود به سیاست، همواره بر لزوم اقدام برای تغییرات اقلیمی تأکید داشت. او پیش‌تر از قیمت‌گذاری کربن برای مصرف‌کننده حمایت می‌کرد (اگرچه پیش از لغو مالیات کربن در کانادا، گفت که این سیاست بیش از حد تفرقه‌انگیز شده است). او همچنین به عنوان فرستاده‌ی ویژه‌ی سازمان ملل در امور مالی و اقدام اقلیمی، به ایجاد یک اتحاد بانکداری سبز بین‌المللی کمک کرد. اتحادی که در سال جاری فعالیتش متوقف شد.
کارنی تأکید دارد که در مقام نخست‌وزیر همچنان بر مهار تغییرات اقلیمی متمرکز است. او گفت: «من همان آدم هستم. چون این موضوع اساسا برایم مهم است، برایم نتیجه‌ی کار اهمیت دارد؛ نه آنچه در مقررات آمده، نه آنچه گفته شده و نه آنچه ممنوع شده است.»
آیا سیاست‌های مارک کارنی یه ضرر کانادا است؟
گزارش هفته‌ی گذشته‌ی وزارت محیط زیست و تغییرات اقلیمی کانادا نشان می‌دهد که این کشور از اهداف اقلیمی ۲۰۳۰ خود خیلی عقب خواهد ماند و تنها نیمی از هدف کاهش ۴۰ تا ۴۵ درصدی نسبت به سطح سال ۲۰۰۵ را محقق خواهد کرد. طبق این گزارش، پس از عقب‌نشینی کارنی از برخی سیاست‌ها، کانادا در مسیر کاهش ۲۱ درصدی آلاینده‌ها تا پایان این دهه است. در حالی که در زمان ترودو، کشور در مسیر کاهش ۳۴ درصدی قرار داشت. با وجود این گزارش، کارنی طرح اقلیمی دولت ترودو را به عنوان «مقررات بیش از حد و اقدام ناکافی» رد کرد.
دیپلماسی تجاری؛ استفاده از ادبیات ترودو برای عبور از بحران
اگرچه کارنی تمایلی به استفاده از سیاست‌های اقلیمی ترودو ندارد، اما به نظر می‌رسد مایل است یکی از جملات محبوب او را قرض بگیرد. نخست‌وزیر سابق اغلب با تمجید از کانادا می‌گفت: «همیشه بهتر از این هم ممکن است.» ترودو حتی این جمله را در یکی از آخرین پست‌های خود در رسانه‌های اجتماعی پیش از ترک پست استفاده کرد.
کارنی در انتخابات فدرال آوریل پیروز شد. آن هم پس از آنکه در طول مبارزات انتخاباتی خود را بهترین گزینه برای تعامل با «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، معرفی کرد. کسی که تعرفه‌های سنگینی بر بخش‌های کلیدی کانادا از جمله آلومینیوم و فولاد وضع کرده است.
طبق گزارشات اخیر از سیاست‌های جدید دولت مارک کارنی، نخست‌وزیر از آن زمان اقدامات متعددی برای جلب رضایت دولت آمریکا انجام داده است؛ از جمله عقب‌نشینی از مالیات بر خدمات دیجیتال و حذف طیف وسیعی از تعرفه‌های تلافی‌جویانه بر کالاهای آمریکایی. با وجود این تلاش‌ها، توافقی برای حذف حداقل بخشی از تعرفه‌های ایالات متحده هنوز حاصل نشده است.
کارنی از عملکرد خود در پرونده‌ی تجاری دفاع کرد و همچنین استدلال کرد که کانادا «بهترین توافق» را با آمریکا دارد، زیرا تحت توافقنامه‌ی کانادا-آمریکا-مکزیک (CUSMA)، معافیت‌های تعرفه‌ای دارد که سایر کشورهای تحت تأثیر تعرفه‌های آمریکا از آن برخوردار نیستند.
وقتی از کارنی پرسیده شد که آیا وضعیت فعلی روابط تجاری برای لحظه حاضر کافی است، او با استفاده از جمله‌ی ترودو به بارتون گفت: «همیشه بهتر از این هم ممکن است. چالش اصلی این است که ایالات متحده به طور اساسی روابط تجاری خود را با تمامی کشورهای جهان، از جمله کانادا، تغییر داده است.»
کارنی گفت که تعرفه‌های فعلی «لزوما بخشی از» بازنگری آتی پیمان کاسما (CUSMA) خواهد بود. در این میان، نخست‌وزیر بر تلاش‌ها برای تنوع بخشیدن به مقاصد صادراتی کانادا تأکید کرد و به گفتگوها با هند و امارات متحده عربی اشاره نمود.
سیاست‌های جدید مارک کارنی درباره روابط کانادا و چین
کارنی همچنین به نوع رویکرد خود در رابطه با چین، که در سال‌های اخیر سرد شده بود، اشاره کرد. چین اوایل سال جاری تعرفه‌هایی بر دانه‌های روغنی (کانولا) کانادا وضع کرد که عمدتا به عنوان واکنشی به اقدامات کانادا علیه فولاد و خودروهای برقی چینی تلقی شد. کارنی در پاییز امسال با «شی جین‌پینگ»، رئیس‌جمهور چین دیدار کرد و دو طرف برای «حل مسائل و تنش‌های تجاری باقی‌مانده» توافق کردند. اما نخست‌وزیر که در مناظره‌ی ماه آوریل، چین را بزرگترین تهدید امنیتی کانادا معرفی کرده بود، گفت که برای این رابطه «نرده‌های محافظ» (محدودیت‌هایی) وجود خواهد داشت. او گفت: «حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، مواد معدنی حیاتی و دفاع وجود دارد که آشکارا تهدیدات امنیتی در آن‌ها به گونه‌ای است که ما رابطه‌ی عمیقی با چین نخواهیم داشت.»
استراتژی «مرد قوی»؛ تعامل مستقیم با دونالد ترامپ
در جبهه‌ی تجارت، بارتون از کارنی پرسید که آیا فکر می‌کند رابطه‌اش با ترامپ به مذاکرات تجاری کمک کرده است یا خیر. نخست‌وزیر گفت اظهارنظر درباره‌ی نوع نگاه ترامپ به این رابطه بر عهده‌ی خود اوست. هرچند با شوخی به این موضوع اشاره کرد که رئیس‌جمهور در دیداری در کاخ سفید در ماه اکتبر، کارنی را «مردی بزرگ» خطاب کرده است.
کارنی مانند گذشته تأکید کرد که ترامپ «برای قدرت احترام قائل است.» او به بارتون گفت: «صریح بودن با او درباره‌ی اهدافمان و نوع دیدگاهمان به مسائل، موضوع مهمی است.» نخست‌وزیر استدلال کرد که تلاش برای تنوع بخشیدن به بازارهای تجاری کانادا و افزایش هزینه‌های دفاعی، سیاست‌هایی هستند که رئیس‌جمهور آمریکا به آن‌ها احترام می‌گذارد.
جراحی در بدنه‌ی دولت؛ آمادگی برای فداکاری
نخست‌وزیر در اوایل اکتبر هنگام پیش‌نمایش اولین بودجه‌ی خود با گفتن اینکه کانادا باید برای «چالش‌ها» و «فداکاری‌ها» آماده شود، توجه همگان را جلب کرد. طبق سیاست‌های مارک کارنی، دولت قرار است امسال کسری بودجه ۷۸ میلیارد دلاری را ثبت کند که بسیار بیشتر از کسری ۴۲ میلیارد دلاری پیش‌بینی شده در زمان ترودو است.
وقتی از او پرسیده شد که منظور دقیقش از فداکاری‌ها چیست، گفت که «بخش زیادی از آن در خدمات دولتی (ادارات فدرال) است.» بودجه، طرحی را برای حذف ۱۶ هزار شغل در خدمات کشوری فدرال طی سه سال آینده ترسیم کرده است. دولت همچنین در حال اجرای یک «بازنگری جامع هزینه‌ها» با هدف کاهش هزینه‌های جاری و روزمره‌ی دولت فدرال است.
کارنی گفت: «ما قصد داریم اندازه‌ی خدمات دولتی را طی چند سال آینده ۱۰ درصد کاهش دهیم. استفاده از مشاوران در بخش دولتی را در این مدت ۲۰ درصد کاهش می‌دهیم. همچنین اقدامات دیگری برای بهبود عملکرد دولت و افزایش بهره‌وری انجام خواهیم داد.» با این حال، نخست‌وزیر گفت که برنامه‌های حمایتی از کانادایی‌هایی که با هزینه‌های زندگی دست و پنجه نرم می‌کنند، از جمله برنامه‌های دندانپزشکی و مراقبت از کودکان که در زمان ترودو ایجاد شده بود، را حفظ خواهد کرد.
جنجال تغییر سنگر؛ جذب نمایندگان و تثبیت قدرت لیبرال‌ها
لیبرال‌ها در انتخابات آوریل فاصله‌ی بسیار کمی با کسب دولت اکثریت داشتند. اما اکنون به لطف خروج چند نماینده از حزب محافظه‌کار و پیوستن به آن‌ها، کارنی تنها یک کرسی با داشتن اکثریت در مجلس عوام فاصله دارد.
«پی‌یر پویلیور»، رهبر محافظه‌کاران، پس از آنکه «مایکل ما» و «کریس دِانترموم» (نمایندگان سابق محافظه‌کار) در پاییز امسال پرچم خود را از آبی به قرمز تغییر دادند، نخست‌وزیر را متهم کرد که از طریق «معاملات کثیف پشت‌پرده» به دنبال کسب دولت اکثریت است. کارنی در پاسخ به این سوال که آیا از دستیابی به اکثریت از طریق پیوستن نمایندگان دیگر احزاب احساس راحتی می‌کند، ادعای پویلیور را رد کرد. همچنین در این رابطه افزود: «من از داشتن اعتماد مجلس عوام احساس راحتی می‌کنم. تا جایی که می‌دانم، پارلمان این‌گونه کار می‌کند.»
اما نخست‌وزیر به این سوال که آیا کمپین فعالی برای جذب نمایندگان سایر احزاب وجود دارد یا خیر، پاسخ نداد. او گفت: «فکر می‌کنم طیفی از نمایندگان با درجات مختلفی از درک نسبت به وضعیت جدی کشور و نیاز به اقدام به جای شعار وجود دارند. این افراد خودشان تصمیم می‌گیرند که چگونه می‌توانند به بهترین شکل از این برنامه‌ها حمایت کنند.»
اولویت‌های اقتصادی ۲۰۲۶
کارنی در پاسخ به این سوال که بزرگترین چالش سال آینده چیست، به روابط کانادا و آمریکا و بازنگری کاسما اشاره کرد. اما تأکید کرد که می‌خواهد بر اولویت‌های دیگر نیز متمرکز بماند. او گفت: «وضعیت آمریکا جدی است، ما سخت تلاش خواهیم کرد و مذاکره می‌کنیم. اما تمرکز بر آنچه می‌توانیم کنترل کنیم و ساختن کشور در داخل، تأثیر بزرگتری در طول زمان خواهد داشت.»
یکی از اولین لوایحی که دولت کارنی در بهار معرفی و تصویب کرد، لایحه‌ی پروژه‌های بزرگ بود که به دولت اجازه می‌دهد تصویب پروژه‌های «منافع ملی» را که باعث تقویت اقتصاد کانادا می‌شود، در اولویت قرار دهد. کارنی همچنین تعدادی از پروژه‌ها را برای بررسی سریع در دفتر جدید پروژه‌های بزرگ شناسایی کرده است. او به بارتون گفت: «البته ما در مذاکرات با آمریکا سخت تلاش خواهیم کرد، اما نمی‌توانیم اجازه دهیم این موضوع بر همه چیز سایه بیندازد.»
روایت کارنی از «شغل سخت»؛ افتخاری در میان مسئولیت‌های بی‌پایان
بخشی از مصاحبه بر سبک رهبری شخصی کارنی و نگاه او به نقش نخست‌وزیری متمرکز بود. او اشاره کرد که هنوز در این شغل و در دنیای سیاست نسبتا تازه‌وارد است، زیرا تنها در جریان رقابت رهبری لیبرال‌ها در اوایل سال جاری وارد عرصه‌ی سیاست انتخاباتی شده است.
او گفت: «تعجب‌آور است که ماهیت بی‌وقفه‌ی این کار چقدر واقعی است – بدیهی است که ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته و ۳۶۵ روز سال است – و همچنین موضوعاتی که شما در نهایت در این نقش مسئول آن‌ها هستید گسترده است. البته راه اداره‌ی سازمان‌های بزرگ و پیچیده با مسئولیت‌های زیاد این است که مسئولیت‌ها را تفویض کنید.» وقتی از او پرسیده شد که آیا در تفویض اختیار خوب عمل می‌کند، کارنی گفت که فکر می‌کند که بله اما «قضاوت در این مورد بر عهده‌ی من نیست.»
در پایان وقتی از او پرسیده شد که آیا شغلش را دوست دارد، نخست‌وزیر سوال را با خودش تکرار کرد. پس از مکثی کوتاه، با یک «بله» کوتاه جواب داد. او گفت: «آیا این شغل را دوست دارم؟ بله. زمان حساسی است و داشتن این جایگاه یک افتخار است. این یک مسئولیت بزرگ است. اما تا زمانی که آن را بر عهده دارم، با تمام توان برای آن تلاش خواهم کرد.»
منبع: سی‌بی‌سی
