جنگ ایران اکنون به یکی از چالش‌های سیاسی دولت دونالد ترامپ تبدیل شده است. موضوعی که نه‌تنها در شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان نقش داشته، بلکه اختلاف بر سر نحوه پایان‌دادن به درگیری را نیز به درون دولت آمریکا کشانده است. «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، پایان جنگ ایران را راه بازگشت بخشی از رأی‌دهندگان ناراضی به حزب جمهوری‌خواه می‌دان.، اما هیات تحریریه وال‌استریت ژورنال هشدار می‌دهد که تبدیل این خواسته به یک ضرورت سیاسی، می‌تواند موقعیت واشینگتن را در برابر تهران تضعیف کند.
واشینگتن در موقعیت تصمیم‌گیری درباره پایان جنگ ایران
دونالد ترامپ در واکنش به اظهارات ونس درباره هزینه سیاسی جنگ گفت معاونش «تا حد زیادی درست می‌گفت» و ایران «بخشی از ماجرا بود». با این حال، او همچنان از تصمیم خود برای حمله به ایران دفاع کرد. او گفت این اقدام برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای ضروری بوده است. ترامپ تأکید کرد اگر دوباره در چنین موقعیتی قرار بگیرد، همین تصمیم را خواهد گرفت.
این موضع‌گیری در شرایطی صورت گرفت که ونس به‌تازگی پایان جنگ ایران را یکی از مطالبات اصلی رأی‌دهندگان ناراضی از جمهوری‌خواهان معرفی کرده است. او با استناد به داده‌هایی که جزئیاتشان را منتشر نکرد، مدعی شد تحقق چند خواسته می‌تواند بخشی از حامیان ازدست‌رفته حزب را بازگرداند و نخستین مورد در فهرست این مطالبات، پایان جنگ ایران است.
از نگاه هیات تحریریه وال‌استریت ژورنال، مساله فقط اختلاف بر سر ادامه یا توقف عملیات نظامی نیست. بلکه نحوه اعلام موضع واشینگتن می‌تواند بر نتیجه مذاکرات و موقعیت دو طرف در مناقشه هسته‌ای و تنگه هرمز اثر بگذارد.
چرا پایان جنگ می‌تواند به امتیازی برای ایران تبدیل شود؟
به نوشته وال‌استریت ژورنال، آمریکا هنوز از ابزارهای فشار مهمی علیه ایران برخوردار است. محاصره بنادر ایران مؤثر بوده و واشینگتن در تنگه هرمز نیز به موفقیت‌هایی دست یافته است. ترامپ پایان محاصره و توقف عملیات نظامی را امتیازهایی از سوی آمریکا تلقی می‌کند که تهران باید در مقابل آن‌ها امتیازهای قابل‌توجهی ارائه دهد.
با این حال، تأکید علنی ونس بر ضرورت پایان جنگ، از نظر نویسندگان این روزنامه می‌تواند این پیام را به تهران منتقل کند که دولت آمریکا برای خروج از درگیری تحت فشار سیاسی قرار دارد. در نتیجه، ایران در مذاکرات هسته‌ای و موضوع تنگه هرمز از قدرت چانه‌زنی بیشتری برخوردار است.
وال‌استریت ژورنال معتقد است ونس در اظهارات خود هیچ شرط مشخصی برای برقراری صلح مطرح نکرده است. همچنین تمام تأکیدش بر خروج از جنگ بوده است. نویسندگان این رویکرد را نزدیک به توصیه‌ای علنی برای تسلیم می‌دانند؛ موضعی که ممکن است دست ترامپ را در تعیین شرایط پایان درگیری ببندد.
این روزنامه همچنین احتمال می‌دهد که موضع‌گیری ونس با هدف محدودکردن آزادی عمل رئیس‌جمهوری آمریکا صورت گرفته باشد. چنین شرایطی می‌تواند ادامه نقش او به‌عنوان مذاکره‌کننده ارشد آمریکا با ایران را نیز دشوار کند.
پیامدهای سیاسی جنگ ایران برای ترامپ
با وجود اهمیت جنگ ایران در نتیجه انتخابات، داده‌های نظرسنجی نشان می‌دهد نارضایتی رأی‌دهندگان دلایل گسترده‌تری داشته است.
بر اساس نظرسنجی‌های خروجی از حوزه‌های رأی‌گیری، ۹۰ درصد شرکت‌کنندگان فساد و ۸۹ درصد هزینه زندگی را از عوامل مهم در تصمیم انتخاباتی خود دانسته‌اند. این میزان برای جنگ ایران ۷۴ درصد و برای مهاجرت ۷۳ درصد بوده است.
همچنین ۶۳ درصد پاسخ‌دهندگان حمله به ایران را تصمیمی اشتباه و ۳۷ درصد آن را تصمیمی درست ارزیابی کرده‌اند.
وضعیت تعرفه‌های تجاری حتی نامطلوب‌تر بوده است؛ ۶۶ درصد رأی‌دهندگان معتقد بودند تعرفه‌ها به اقتصاد آسیب زده‌اند و تنها ۲۱ درصد اثر مثبتی برای آن‌ها قائل بودند. در حوزه مهاجرت نیز ۵۸ درصد شرکت‌کنندگان گفته‌اند سیاست‌های دولت ترامپ بیش از حد پیش رفته است.
وال‌استریت ژورنال معتقد است ونس در ارزیابی خود از شکست انتخاباتی، فساد و تعرفه‌ها را نادیده گرفته است. دو موضوعی که با توجه به حمایت او از تعرفه‌های تجاری و محدودیت‌های مهاجرتی، می‌توانند برایش حساسیت سیاسی داشته باشند.
افت محبوبیت اقتصادی ترامپ و افزایش فشار سیاسی
جنگ و افزایش قیمت سوخت در شرایطی به مشکلات دولت ترامپ اضافه شدند که رضایت از عملکرد اقتصادی رئیس‌جمهوری پیش از آغاز درگیری نیز وضعیت مطلوبی نداشت.
این شاخص پیش از جنگ ۳۸ درصد بود؛ رقمی مشابه میزان رضایت از عملکرد اقتصادی جو بایدن. رضایت اقتصادی ترامپ در پایان دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش ۵۲ درصد بود، اما تا اکتبر به ۲۹ درصد کاهش یافت.
وال‌استریت ژورنال جنگ ایران، نحوه نامتوازن پیشبرد آن و افزایش قیمت سوخت را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان می‌داند، اما تأکید دارد که نمی‌توان تمام مسئولیت این نتیجه را متوجه جنگ کرد.
ونس در واکنش به منتقدانی که پیش‌تر درباره پیامدهای جنگ هشدار داده بودند، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به کسانی که عصبانی‌اند و می‌خواهند بگویند به شما هشدار داده بودیم، حق با شماست.»
او همچنین درباره هزینه سیاسی ادامه جنگ نوشت: «اگر می‌خواهید استدلال کنید که جنگ ارزشش را داشت و از دست‌دادن سنا برای شش سال آینده ارزشش را داشت، چنین استدلالی مطرح کنید.»
فاصله‌گیری ونس از دولت در آستانه رقابت سیاسی آینده
به ارزیابی نویسندگان وال‌استریت ژورنال، موضع‌گیری‌های اخیر ونس می‌تواند بخشی از تلاش او برای فاصله‌گرفتن از عملکرد دولت ترامپ و آماده‌سازی موقعیت خود برای نامزدی ریاست‌جمهوری باشد.
ونس از حامیان راه‌حل دیپلماتیک برای مناقشه ایران بوده است؛ رویکردی که به نوشته وال‌استریت ژورنال، پس از شش هفته نخست جنگ به طولانی‌شدن درگیری کمک کرد. این روزنامه آتش‌بس آوریل و توافق ماه جون را از نتایج این مسیر دیپلماتیک می‌داند و می‌گوید ایران توافق ماه جون را نقض کرد.
اکنون، در شرایطی که ترامپ باید درباره ادامه یا پایان جنگ تصمیم بگیرد، موضع معاونش می‌تواند هم بر محاسبات داخلی دولت و هم بر برداشت طرف ایرانی از موقعیت آمریکا اثر بگذارد.
پرسش محوری وال‌استریت ژورنال این است که آیا ترامپ با پذیرش توصیه ونس، جنگ را به شکلی پایان خواهد داد که در نگاه جهانیان به پیروزی ایران شباهت داشته باشد، یا از موقعیت نظامی و اقتصادی فعلی آمریکا برای دستیابی به توافقی با شرایط مطلوب‌تر برای واشینگتن استفاده خواهد کرد.
منبع: زومون
