با نزدیک شدن به انتخابات کنست اسرائیل در پنجم آبان، گزارش‌ها از تحرکات نظامی اسرائیل و اختلاف‌نظر درباره زمان و اهداف احتمالی حمله به ایران، نگرانی‌ها درباره ازسرگیری جنگ را افزایش داده است. در حالی که «بنیامین نتانیاهو» رویارویی با تهران را بخشی از کارزار سیاسی خود قرار داده، مخالفانش او را به استفاده از تهدید جنگ برای پیشبرد اهداف شخصی متهم می‌کنند. با این حال، ارزیابی‌ها نشان می‌دهد تغییر دولت لزوما به معنای تغییر راهبرد نظامی اسرائیل نخواهد بود.
پرواز جنگنده‌ها و آماده‌باش برای حمله احتمالی
رسانه‌های اسرائیلی در روزهای اخیر از پرواز ده‌ها جنگنده نیروی هوایی این کشور به همراه هواپیماهای سوخت‌رسان تا نزدیکی مرزهای غربی ایران خبر داده‌اند. بر اساس این گزارش‌ها، جنگنده‌ها با عبور از حریم هوایی سوریه و عراق، حدود هزار و ۳۰۰ کیلومتر پرواز کردند و سپس مسیر خود را تغییر دادند.
برخی رسانه‌ها این مسیر را با سناریوهای حمله گسترده به تأسیسات کلیدی ایران مرتبط دانسته‌اند. روزنامه «یدیعوت آحرونوت» نیز پیش‌تر از شبکه برق ایران به‌عنوان یکی از اهداف احتمالی حملات آینده نام برده بود.
وب‌سایت تایمز اسرائیل گزارش داده است که ارتش اسرائیل، آمریکا را از برگزاری این رزمایش مطلع کرده بود. به نوشته این رسانه، هدف از این اقدام، تقویت بازدارندگی و هشدار به تهران درباره خودداری از هرگونه حمله پیش‌دستانه بوده است. در مقابل، برخی گزارش‌ها به نقل از مقام‌های آمریکایی مدعی‌اند که پروازها به‌گونه‌ای انجام شده‌اند که سامانه‌های پدافند هوایی ایران بتوانند جنگنده‌ها را شناسایی کنند؛ اقدامی که به ادعای این منابع، ممکن بود در صورت واکنش نظامی ایران، بهانه‌ای برای آغاز حملات جدید فراهم کند.
تحرکات نظامی در کنار رزمایش‌های برنامه‌ریزی‌شده ارتش اسرائیل در مناطق شمالی و مرکزی این کشور برای روزهای یکشنبه و دوشنبه، پیش از انتخابات، بخشی از تلاش‌ها برای دستیابی به «آمادگی حداکثری برای ساعت صفر» ارزیابی شده‌اند.
راهبرد بازدارندگی یا آماده‌سازی برای غافلگیری؟
«ایتای ایلنای»، گزارشگر روزنامه اسرائیل هیوم، تفسیرهایی را که پرواز جنگنده‌ها را اقدامی برای تحریک ایران و فراهم کردن زمینه آغاز زودهنگام جنگ می‌دانند، رد کرده است.
او روز جمعه نوشت که این پروازها نه به خاطر نتانیاهو انجام شده و نه ارتباطی با انتخابات کنست اسرائیل داشته است.
به نوشته ایلنای، نیروی هوایی اسرائیل با این اقدامات دو هدف را دنبال می‌کند: عادت دادن خدمه پروازی به چنین مأموریت‌هایی و عادت دادن ایران به حضور و رفت‌وآمد جنگنده‌های اسرائیلی. رویکردی که می‌تواند زمینه حمله‌ای غافلگیرانه را فراهم کند. او همچنین احتمال داده است که این پروازها فرصتی برای جمع‌آوری اطلاعات بوده باشند. همچنین یادآور شده است که عادت دادن دشمن به الگوهای تکراری، از شگردهای قدیمی راهبرد نظامی است.
اما «شای لوی»، تحلیلگر وب‌سایت شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل، درباره پیامدهای انتشار گسترده اطلاعات نظامی و گمانه‌زنی‌ها درباره جنگ هشدار داده است. به نوشته او، سیاست ابهام درباره برنامه‌های نظامی اسرائیل جای خود را به «سیل اطلاعات» داده است؛ وضعیتی که تشخیص تهدید واقعی از پیام بازدارنده را برای دشمن دشوار می‌کند.
لوی در عین حال تأکید کرده است که این رویکرد هزینه‌های اجتماعی دارد. انتشار اظهارات علنی مقام‌ها و اطلاعاتی که گاه منابع رسمی نیز در افشای آن‌ها نقش دارند، بلاتکلیفی و اضطراب را در جامعه اسرائیل افزایش داده است.
اختلاف بر سر اختیارات نتانیاهو و اهداف جنگ
«ایتامار آیخنر»، گزارشگر وای‌نت، معتقد است نتانیاهو در حال فراهم کردن مقدمات و تلاش برای کسب مشروعیت سیاسی برای جنگی دیگر با ایران در آینده نزدیک است. او در همین زمینه، اختیارات قانونی دولت موقت برای ورود به جنگ را زیر سؤال برده است.
پس از انتخابات کنست اسرائیل، دولت کنونی تا زمان تشکیل دولت جدید به‌عنوان دولت موقت به فعالیت ادامه خواهد داد. آیخنر با اشاره به مقررات اسرائیل نوشته است که تصمیم برای ورود به جنگ باید به تصویب رسمی دولت یا کابینه امنیتی برسد و نخست‌وزیر نمی‌تواند به‌تنهایی و خارج از این چارچوب تصمیم بگیرد. به این ترتیب، دوره انتقال قدرت نیز اختیارات نامحدودی برای آغاز جنگ در اختیار دولت قرار نمی‌دهد.
در همین حال، هاآرتص روز جمعه گزارش داد که ارتش اسرائیل برخلاف نتانیاهو معتقد نیست دور تازه درگیری‌ها می‌تواند به تغییر حکومت ایران منجر شود. «عاموس هرئل»، تحلیلگر این روزنامه منتقد دولت، اختلاف میان ارزیابی نظامیان و مقام‌های سیاسی را نشانه‌ای نگران‌کننده از تحولات احتمالی آینده دانسته است.
هاآرتص همچنین نوشته است که نتانیاهو به‌آسانی و بدون کشمکش از قدرت کنار نخواهد رفت و ازسرگیری جنگ با ایران، که این روزنامه وقوع آن را قطعی می‌داند، ممکن است بخشی از تلاش او برای شکل دادن به دولت آینده باشد.
انتخابات؛ عامل تعیین‌کننده زمان جنگ نیست؟
در حالی که معاریو روز جمعه نسبت به تهدیدهای ایران درباره گسترش دامنه جنگ و احتمال استفاده از توانایی‌های نظامی ناشناخته این کشور هشدار داد، شبکه ۱۴ تلویزیون اسرائیل، از حامیان سرسخت نتانیاهو و جریان راست‌گرا، بر ارتباط مستقیم نتیجه انتخابات با آینده رویارویی نظامی تأکید کرده است.
این شبکه روز اول آبان نوشت که از نظر نتانیاهو، نتیجه انتخابات کنست اسرائیل با اقدام نظامی آینده علیه ایران ارتباط مستقیم دارد؛ اقدامی که به گفته نخست‌وزیر، باید «کار ناتمام» اسرائیل در قبال ایران را به پایان برساند.
در مقابل، «گادی آیزنکوت»، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، و «یائیر گولان»، معاون پیشین رئیس ستاد کل، معتقدند که آغاز جنگی تازه با ایران در روزهای آینده ضرورت فوری امنیتی ندارد. آن‌ها مدعی‌اند که اگر چنین جنگی آغاز شود، نتانیاهو اهداف شخصی و سیاسی خود را دنبال می‌کند.
«ایال زمیر»، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، نیز پیش‌تر هشدار داده بود که وقوع جنگ در مقطع کنونی به احتمال بسیار زیاد انتخابات را به تعویق خواهد انداخت. ارتش تلاش کرده است ضمن حفظ سطح بالای آمادگی نظامی، از بروز وضعیتی که به چنین پیامدی منجر شود، جلوگیری کند.
با این حال، تحلیلگران امنیتی اسرائیلی، چه موافق و چه مخالف دولت، روز جمعه در گفت‌وگو با رویترز تأکید کردند که نتیجه انتخابات لزوما راهبرد نظامی اسرائیل در قبال ایران را تغییر نخواهد داد. به ارزیابی آن‌ها، صرف‌نظر از پیروز انتخابات پنجم آبان، نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل همچنان بر مقابله مستقیم با ایران و حفظ بازدارندگی نظامی تأکید خواهند داشت.
بر این اساس، حتی تغییر رهبری سیاسی اسرائیل نیز ممکن است به تغییر چشمگیری در جهت‌گیری کلان نظامی این کشور در قبال ایران منجر نشود.
منبع: رادیوفردا
