نتایج اولیه انتخابات پارلمانی اسرائیل از رقابتی نزدیک و دشواری تشکیل دولت آینده حکایت دارد؛ وضعیتی که در آن، نقش احزاب عرب در تعیین ترکیب ائتلاف بعدی پررنگ‌تر شده و هم‌زمان، احتمال اقدام نظامی تازه علیه ایران بار دیگر به یکی از محورهای سخنان «بنیامین نتانیاهو» تبدیل شده است.
با وجود مشخص نبودن نتیجه نهایی، نتانیاهو و «گادی آیزنکوت»، رقیب اصلی او، هر دو بر ادامه مسیر سیاسی خود تأکید کرده‌اند؛ درحالی‌که آیزنکوت، نخست‌وزیر را به بهره‌برداری سیاسی از مسائل امنیتی متهم کرده است.
احزاب عرب و ائتلاف‌های شکننده
یکی از عوامل تعیین‌کننده در سرنوشت انتخابات، عملکرد احزاب عرب اسرائیل است؛ احزابی که برآوردهای اولیه برای آن‌ها مجموعاً حدود ۱۶ تا ۱۸ کرسی پیش‌بینی می‌کند. افزایش مشارکت شهروندان عرب نیز می‌تواند جایگاه این احزاب را در مذاکرات تشکیل دولت تقویت کند.
«منصور عباس»، از رهبران سیاسی عرب اسرائیل، با اشاره به عملکرد اردوگاه راست گفت این جریان شکست بزرگی متحمل شده و او برای همکاری با آیزنکوت آمادگی دارد.
بااین‌حال، آیزنکوت در جریان کارزار انتخاباتی با حضور احزاب عرب در دولت ائتلافی مخالفت کرده بود. ازاین‌رو، یکی از گزینه‌های احتمالی مخالفان نتانیاهو، تشکیل دولت اقلیت با حمایت پارلمانی این احزاب، بدون مشارکت مستقیم آن‌ها در کابینه است.
نتانیاهو در سخنرانی بامداد چهارشنبه ششم آبان نیز خواستار اتحاد «اکثریت یهودی و صهیونیست» شد و پیش‌تر مشروعیت دولتی را که به آرای احزاب عرب متکی باشد، زیر سؤال برده بود.
«ایتامار بن‌گویر»، رهبر حزب راست افراطی «قدرت یهودی» و از متحدان نتانیاهو، نیز با هشدار درباره احتمال توافق میان نتانیاهو و آیزنکوت برای تشکیل دولت وحدت ملی، چنین اقدامی را «اشتباهی وحشتناک» خواند.
نتایج اولیه انتخابات اسرائیل چه تصویری از پارلمان آینده ترسیم می‌کند؟
نظرسنجی‌های خروج از حوزه‌های رأی‌گیری در ابتدا از برتری نسبی مخالفان نتانیاهو خبر می‌داد، اما با انتشار برآوردهای به‌روزشده، فاصله دو اردوگاه کمتر شد.
بر اساس آخرین برآوردهای شبکه‌های تلویزیونی اسرائیل، «کان ۱۱» و کانال ۱۳ برای هر یک از دو اردوگاه ۵۱ کرسی پیش‌بینی کرده‌اند. شبکه ۱۲ نیز از احتمال کسب ۵۲ کرسی برای ائتلاف نتانیاهو در برابر ۴۹ کرسی برای مخالفان خبر داده است.
در برآوردهای اولیه مبتنی بر شمارش حدود ۴۲ درصد صندوق‌ها نیز اردوگاه نتانیاهو ۵۷ کرسی، مخالفان ۴۷ کرسی و احزاب عرب ۱۶ کرسی به دست آورده بودند. این ارقام موقت‌اند و با ادامه شمارش آرا ممکن است تغییر کنند.
پارلمان اسرائیل ۱۲۰ کرسی دارد و هر ائتلاف برای تشکیل دولت باید حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده را جلب کند. بنابراین، حتی در صورت تثبیت برتری یکی از دو اردوگاه، جلب حمایت احزاب کوچک‌تر برای رسیدن به اکثریت ضروری خواهد بود.
کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل میزان مشارکت در رأی‌گیری روز سه‌شنبه را ۷۷.۷ درصد اعلام کرد؛ رقمی که بالاترین میزان مشارکت از سال ۱۹۹۹ محسوب می‌شود و حدود هفت واحد درصد از انتخابات سال ۲۰۲۲ بیشتر است. انتظار می‌رود نتایج نهایی شمارش آرا روز پنج‌شنبه یا جمعه مشخص شود.
نتانیاهو بار دیگر ایران را در مرکز مواضع امنیتی خود قرار داد
نتانیاهو در سخنرانی بامداد چهارشنبه در مقر انتخاباتی حزب لیکود در اورشلیم، بدون اعلام پیروزی، از عملکرد نظامی دولت خود دفاع کرد و خواستار تشکیل «دولتی ملی، قدرتمند و راست‌گرا» شد.
او با اشاره به همکاری با آمریکا، احتمال اقدام نظامی مشترک علیه ایران را مطرح کرد و گفت: «اسرائیل همراه با شریک خود، رئیس‌جمهور ترامپ، فرصتی منحصربه‌فرد دارد تا تهدید موجودیتی ایران را برای همیشه از میان ببرد.»
نخست‌وزیر اسرائیل در ادامه تأکید کرد که انگیزه‌های دیگر نباید این کشور را از آنچه او «مأموریت مقدس» خواند، منحرف کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که اسرائیل و آمریکا پیش‌تر دو دور جنگ علیه ایران را پشت سر گذاشته‌اند و مقام‌های هر دو کشور در روزهای اخیر احتمال عملیات نظامی تازه علیه ایران را مطرح کرده‌اند.
«دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در نخستین اظهارنظر خود درباره انتخابات اسرائیل، حمایت از نتانیاهو را عاملی مؤثر در عملکرد انتخاباتی او دانست. ترامپ در گفت‌وگو با خبرنگاران در هواپیمای ویژه ریاست‌جمهوری آمریکا گفت: «فکر می‌کنم وقتی حمایت من اعلام شد، کمک زیادی به او کرد.»
او در عین حال تأکید کرد که برای ارزیابی نتیجه انتخابات هنوز زود است.
آیزنکوت: نتانیاهو نباید از امنیت اسرائیل برای اهداف سیاسی استفاده کند
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب «یاشار»، شامگاه سه‌شنبه در سخنرانی خود در تل‌آویو، نتایج اولیه انتخابات را نشانه مخالفت رأی‌دهندگان با ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو دانست. او گفت: «مردم به تغییر رأی داده‌اند.»
آیزنکوت در ادامه مستقیماً نتانیاهو را خطاب قرار داد و گفت: «مبادا جرئت کنی از امنیت اسرائیل برای نیازهای سیاسی خود استفاده کنی.»
رهبر حزب یاشار همچنین از نهادهای امنیتی خواست در برابر هرگونه تلاش برای مقدم دانستن منافع سیاسی بر امنیت کشور مقاومت کنند و تأکید کرد که این نهادها در خدمت اسرائیل هستند، نه نخست‌وزیر.
او نتانیاهو را «نخست‌وزیر موقت، بدون اختیار و اعتماد مردم» توصیف کرد و از او خواست از فعالیت سیاسی کناره‌گیری کند.
با وجود این اختلاف‌ها، مواضع امنیتی آیزنکوت در برخی زمینه‌ها با دیدگاه‌های نتانیاهو هم‌پوشانی دارد. او با تشکیل کشور مستقل فلسطین مخالف است و خواستار نابودی یا انحلال شاخه نظامی حماس شده است.
آیزنکوت که یک پسر و دو برادرزاده خود را در جنگ غزه از دست داده، در کارزار انتخاباتی بر سوابق نظامی و امنیتی خود تکیه کرد و به مهم‌ترین رقیب نتانیاهو تبدیل شد.
سرنوشت سیاسی نخست‌وزیر در گرو مذاکرات آینده
این انتخابات نخستین انتخابات سراسری اسرائیل پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس و جنگ‌های متعاقب آن در غزه، لبنان و ایران بود. نتانیاهو که در مجموع نزدیک به ۱۹ سال نخست‌وزیر اسرائیل بوده، همچنان با انتقادها درباره ناکامی‌های امنیتی پیش از حمله حماس و عملکرد دولتش در جنگ‌های منطقه‌ای روبه‌رو است.
«یوحانان پلسنر»، رئیس مؤسسه دموکراسی اسرائیل، نتایج نظرسنجی‌های انتخاباتی را عقب‌نشینی بزرگی برای ائتلاف نتانیاهو دانسته، اما تأکید کرده است که این وضعیت به معنای پیروزی قطعی آیزنکوت نیست.
در صورت تداوم بن‌بست، مذاکرات برای تشکیل دولت ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد. نتانیاهو در این مدت می‌تواند به‌عنوان نخست‌وزیر موقت به فعالیت خود ادامه دهد. اگر هیچ‌یک از جریان‌های سیاسی نتواند ائتلافی با اکثریت لازم تشکیل دهد، برگزاری انتخابات مجدد نیز یکی از سناریوهای پیش رو خواهد بود.
منبع: رادیوفردا
