تلاش دولت «دونالد ترامپ» برای اخراج گروهی از ایرانیان بازداشت‌شده از آمریکا، در حالی با ابهام‌های حقوقی روبه‌رو شده که جنگ در ایران همچنان ادامه دارد و نگرانی‌ها درباره امنیت بازگشت‌کنندگان افزایش یافته است. روز یکشنبه دست‌کم هشت ایرانی در شهر میسا در ایالت آریزونا سوار هواپیمایی شدند که قرار بود آن‌ها را از طریق گرجستان و پاکستان به ایران منتقل کند، اما پرواز بدون ارائه توضیحی لغو شد.
این اتفاق در شرایطی رخ داد که یک قاضی فدرال پیش‌تر دولت آمریکا را ملزم کرده بود برنامه‌های قطعی اخراج ایرانیان را با اطلاع قبلی به دادگاه گزارش کند. صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا اکنون احتمال می‌دهد دولت با برنامه‌ریزی این پرواز، دستور قضایی را نقض کرده باشد.
احتمال نقض دستور دادگاه در اخراج ایرانیان
این پرونده به شکایتی بازمی‌گردد که صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا در ماه جولای علیه دولت آمریکا مطرح کرد. این صندوق مدعی است مقام‌های آمریکایی اطلاعات محرمانه ایرانیانی را که در این کشور درخواست پناهندگی داده‌اند، به‌طور غیرقانونی در اختیار مقام‌های حکومت ایران گذاشته‌اند.
اسناد دادگاهی که چند روز پیش علنی شد، نشان می‌دهد دولت ترامپ در اواسط اکتبر از برنامه خود برای اخراج این افراد از طریق یک کشور ثالث و بازگرداندن آن‌ها به ایران خبر داده بود.
«آنا سی. ریس»، قاضی دادگاه آمریکا، در واکنش به این پرونده دستور داد دولت هر برنامه قطعی برای اخراج ایرانیان به ایران یا کشور دیگری را دست‌کم پنج روز پیش از اجرا به‌صورت کتبی به دادگاه اطلاع دهد و ۲۴ ساعت پیش از اجرای آن نیز اطلاع‌رسانی کند.
صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا روز یکشنبه با ارائه لایحه‌ای به دادگاه، جزئیات پرواز برنامه‌ریزی‌شده را شرح داد و احتمال نقض دستور قاضی را مطرح کرد. دولت نیز ساعاتی بعد اسنادی را به دادگاه ارائه داد که محرمانه باقی ماندند. قاضی ریس هنوز درباره ادعاهای این پرونده حکمی صادر نکرده است.
تماس مقام‌های ایران با پناهجویان در آستانه اخراج
به گفته آقای «رهنما»، یکی از مقام‌های ارشد دفتر حفاظت منافع ایران در واشینگتن با هشت ایرانی که روز یکشنبه سوار هواپیما شدند، دیدار کرده و به آن‌ها گفته بود دولت ایران انتقالشان از پاکستان به ایران را بر عهده خواهد گرفت.
همچنین دست‌کم ۱۲ ایرانی بازداشت‌شده گفته‌اند مقام‌های حکومتی ایران با آن‌ها تماس گرفته و از اطلاعات حساس مربوط به درخواست‌های پناهندگی‌شان مطلع بوده‌اند.
در همین حال، طی هفته گذشته حدود ۱۲ تبعه ایرانی بازداشت‌شده در آمریکا گفته‌اند به آن‌ها اطلاع داده شده که قرار است ابتدا به پاکستان منتقل شوند و سپس به ایران بازگردند. به گفته چند وکیل، وزارت امنیت آمریکا نیز این برنامه را در گفت‌وگو با آن‌ها تأیید کرده است.
هشدار درباره خطر شکنجه و مرگ ایرانیان اخراج‌شده
برنامه اخراج ایرانیان در شرایطی مطرح شده که قوه قضائیه ایران بارها از صدور و اجرای احکام سنگین علیه بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر خبر داده است.
صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا با انتشار بیانیه‌ای خواستار توقف پروازهای اخراج شد و اعلام کرد این پروازها، بنا بر گزارش‌ها، نخستین مورد اخراج ایرانیان به ایران از زمان آغاز جنگ آمریکا و ایران خواهد بود.
«یاسمین چوبین»، مدیر اجرایی این صندوق، گفت مشخص نیست چرا آمریکا در شرایط ادامه درگیری‌های نظامی، پناهجویان ایرانی را به اجبار به کشورشان بازمی‌گرداند. او هشدار داد پیامدهای این اقدام «ممکن است جبران‌ناپذیر باشد و این افراد ممکن است با آزار و تعقیب، شکنجه یا مرگ روبه‌رو شوند.»
به گفته آقای رهنما، دست‌کم یکی از افرادی که قرار بود با پرواز لغوشده بازگردانده شود، پس از نزدیک به دو سال بازداشت، داوطلبانه با بازگشت موافقت کرده بود. او این تصمیم را ناشی از استیصال و تلاش برای رهایی از شرایطی توصیف کرد که آن را حبس غیرانسانی می‌دانست. مشخص نیست چند نفر دیگر نیز داوطلبانه پذیرفته بودند آمریکا را ترک کنند.
تأکید دولت ترامپ بر اخراج گسترده مهاجران
از سپتامبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶، بیش از ۱۰۰ تبعه ایرانی در سه پرواز از آمریکا اخراج و به ایران بازگردانده شدند. ادامه برنامه اخراج در میانه جنگ، بخشی از سیاست سخت‌گیرانه مهاجرتی دولت ترامپ است؛ سیاستی که منتقدان درباره خطر بازگرداندن مهاجران به کشورهای ناامن هشدار می‌دهند.
وزارت امنیت داخلی آمریکا روز یکشنبه در پاسخ به پرسش‌های آسوشیتدپرس اعلام کرد اداره مهاجرت و گمرک درباره زمان‌بندی پروازها، فهرست مسافران، مقصدها و جزئیات پرونده‌های فردی اظهارنظر نمی‌کند و برنامه‌های آینده اخراج را نیز تأیید نخواهد کرد.
این وزارتخانه در عین حال تأکید کرد: «دولت دونالد ترامپ، همان‌طور که وعده داده بود، از همه راه‌های قانونی برای اجرای بزرگ‌ترین عملیات اخراج در تاریخ استفاده می‌کند.»
این موضع در حالی مطرح می‌شود که ترامپ روز یکشنبه در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس نیوز، پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، گفت معتقد است سیاست اخراج مهاجران «بیش از حد سخت‌گیرانه» بوده است.
منبع: یورونیوز
