تلاش‌های چند کشور برای باز کردن مسیر مذاکرات میان ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، در شرایطی به بن‌بست رسیده که دو طرف همچنان بر شروط خود اصرار دارند. همزمان، «دونالد ترامپ» از یک سو احتمال توافق را محدود کرده و از سوی دیگر می‌گوید ایران در نهایت تسلیم خواهد شد؛ وضعیتی که به گفته منابع آگاه، احتمال بازگشت به درگیری نظامی را افزایش داده است.
تهران و واشینگتن همچنان بر شروط خود ایستاده‌اند
«محسن رضایی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، شامگاه سه‌شنبه گفت تهران شروط خود را به آمریکا منتقل کرده است، اما دونالد ترامپ توان تصمیم‌گیری ندارد. او گفت: «ترامپ در باتلاقی گرفتار شده که نه می‌تواند مذاکره کند و نه می‌تواند بجنگد.»
در مقابل، ترامپ همان روز گفت وضعیت ایران «خیلی بد» است و این کشور سرانجام تسلیم خواهد شد.
او گفت: «اوضاعشان خیلی بد است. نمی‌دانم هنوز آماده تسلیم شدن هستند یا نه. تسلیم خواهند شد. هدف، جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای است. ایران سلاح هسته‌ای نخواهد داشت.»
به گزارش اکسیوس به نقل از منابع آگاه، اختلاف اصلی در مذاکرات بر سر مجموعه‌ای از خواسته‌های متقابل بوده است بطوری که ایران خواهان رفع محاصره دریایی آمریکا است و واشینگتن نیز به دنبال دریافت امتیازهایی در زمینه برنامه هسته‌ای ایران است.
تلاش میانجی‌های منطقه‌ای برای شکست بن‌بست
در همین چارچوب، میانجی‌های منطقه‌ای از جمله قطر، پاکستان و مصر تلاش کردند تهران را به پذیرش امتیازهایی در زمینه برنامه هسته‌ای متقاعد کنند. با این حال، مقام‌های ایرانی اعلام کردند تنها در صورتی حاضرند چنین امتیازهایی را بررسی کنند که آمریکا با بازگشت به تفاهم‌نامه ماه ژوئن موافقت کند.
اکسیوس به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که روز دوشنبه پیشرفت قابل‌توجهی در مذاکرات حاصل نشد. این منبع گفت: «مذاکرات گیر کرده است. ایرانی‌ها چیزهایی می‌خواهند که آمریکا نمی‌تواند بپذیرد و آمریکا هم فکر می‌کند دست بالا را دارد و نیازی به مصالحه نمی‌بیند.»
به گفته دو منبع آگاه، مقام‌های قطری از نتیجه تلاش‌های خود سرخورده شده‌اند، اما همچنان قصد دارند میانجیگری میان دو طرف را ادامه دهند.
تغییر موضع ترامپ در روند مذاکرات جاری میان ایران و دولت آمریکا
تلاش‌های دیپلماتیک برای مذاکرات در حالی ادامه داشت که موضع دولت آمریکا در مقابل ایران نیز در فاصله چند ساعت تغییر محسوسی نشان داد.
کاخ سفید صبح دوشنبه نسبت به پیشرفت مذاکرات ابراز امیدواری کرده بود و مقام‌های آمریکایی گفتگوها را «مثبت و سازنده» خواندند و گفتند ایران در موضوع هسته‌ای «انعطاف» نشان داده است. آنها همچنین اعلام کردند ترامپ آماده است در ازای اقدامات مشخص ایران برای محدود کردن برنامه هسته‌ای، تحریم‌ها را کاهش دهد و دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد کند.
اما چند ساعت بعد، در حالی که مقام‌های قطری همچنان در کاخ سفید حضور داشتند، ترامپ این موضوع را رد کرد و در شبکه اجتماعی تروت‌سوشال نوشت که به ایران «هیچ پیشنهادی» نداده است.
طرح دو صفحه‌ای قطر به نتیجه نرسید
تلاش اصلی قطر بر پایه پیشنهادی دوصفحه‌ای انجام شد که قرار بود دو خواسته کلیدی تهران و واشینگتن را همزمان مورد بررسی قرار دهد.
«علی ذوادی»، میانجی قطری، روز دوشنبه در نیویورک چند ساعت با «عباس عراقچی»، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، و اعضای تیم او درباره این پیشنهاد گفتگو کرد.
سپس ذوادی همان شب در واشنگتن با «جرد کوشنر»، داماد و فرستاده ترامپ، و دیگر مقام‌های آمریکایی دیدار کرد. «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، نیز برای مدت کوتاهی در این نشست حضور داشت.
بر اساس گزارش اکسیوس، پیشنهاد قطر برای ایجاد زمینه‌ای مشترک میان درخواست ایران برای رفع محاصره دریایی آمریکا و خواسته واشینگتن برای محدود شدن برنامه هسته‌ای ایران طراحی شده بود.
با توقف مذاکرات میان ایران و آمریکا؛ احتمال بازگشت به گزینه نظامی
به گزارش اکسیوس به نقل از سه منبع آگاه، با وجود این تلاش‌ها، هیچ یک از دو طرف حاضر به عقب‌نشینی از مواضع خود نشده‌اند.
مقام‌های آمریکایی معتقدند ترامپ ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا دستور ازسرگیری عملیات نظامی گسترده را صادر کند. در چنین شرایطی، ناکامی تلاش‌های دیپلماتیک در نیویورک بار دیگر احتمال ازسرگیری درگیری نظامی را افزایش داده است.
منبع: یورونیوز
