حادثه پرواز فلایدبی در مسیر دبی به تلآویو، همزمان با ادامهی تحقیقات امارات دربارهی انگیزهی کمکخلبانی که به خلبان حمله کرد، به موضوعی تازه در تنش میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. دونالد ترامپ میگوید اگر ارتباط ایران با این حادثه ثابت شود، واشینگتن واکنش نظامی شدیدی نشان خواهد داد. ادعایی که تاکنون برای آن مدرک علنی منتشر نشده است.
ابهام دربارهی انگیزهی مهاجم؛ تحقیقات ادامه دارد
پرواز FZ1073 فلایدبی روز چهارشنبه هشتم مهر با ۱۷۴ سرنشین، که بیشتر آنها اسرائیلی بودند، از دبی به مقصد تلآویو حرکت کرد. اما در جریان پرواز، کمکخلبان به خلبان اصلی حمله کرد.
درگیری در کابین باعث شد هواپیما ظرف حدود یک دقیقه نزدیک به ۱۷ هزار پا، معادل بیش از پنج هزار متر، ارتفاع از دست بدهد و در نهایت در تبوک عربستان سعودی فرود اضطراری کند.
بر اساس روایت مقامهای اسرائیلی، خلبان هندی پرواز فلایدبی توانست در کابین را باز کند و تعدادی از مسافران و خدمه، کمکخلبان را مهار کردند. دو خلبان دیگر فلایدبی که خارج از شیفت در هواپیما حضور داشتند، کنترل پرواز را در دست گرفتند. مسافران بعدا با یک هواپیمای جایگزین به اسرائیل منتقل شدند. همچنین شرکت هواپیمایی فلایدبی نیز اعلام کرد پروازهای خود به اسرائیل را تا اطلاع بعدی متوقف میکند.
دادستان کل امارات برای بررسی این حادثه تیمی ویژه تشکیل داده است. این تحقیقات قرار است مشخص کند حمله چگونه رخ داده، انگیزهی فرد مهاجم چه بوده و آیا این اقدام با «فعالیت یا هدف تروریستی» ارتباط داشته و از قبل برنامهریزی و هدایت شده است.
ترامپ بدون ارائهی مدرک از نقش ایران در حادثه پرواز فلایدبی گفت
ترامپ شامگاه پنجشنبه نهم مهر در کاخ سفید دربارهی احتمال نقش ایران در حادثه پرواز فلایدبی و ارتباط با کمکخلبان گفت: «بر اساس آنچه میشنوم، میگویم پاسخ مثبت است. اما همین حالا در حال بررسی آن هستیم.»
او توضیحی دربارهی منبع این ارزیابی ارائه نکرد. همچنین در پاسخ به این پرسش که در صورت اثبات نقش ایران، آمریکا واکنش نشان خواهد داد، گفت: «آنها بهشدت هدف قرار خواهند گرفت، نگران نباشید.»
با وجود این اظهارات، تاکنون هیچ مدرک علنی دربارهی ارتباط ایران با حادثه منتشر نشده است. دو مقام امنیتی اسرائیلی نیز به رویترز گفتهاند ارزیابی اولیه اسرائیل این است که کمکخلبان احتمالا به تنهایی عمل کرده است.
«بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، نیز گفت هنوز برای نتیجهگیری دربارهی ارتباط این فرد با ایران زود است. او در عین حال مدعی شد اطلاعات موجود نشان میدهد کمکخلبان تحت «تلقینات افراطگرایانه اسلامگرایانه» قرار گرفته بود.
نتانیاهو همچنین گفت کمکخلبان هنگام حادثه فریاد میزد «مرا بکشید» و به گفتهی او، این موضوع میتواند نشانهی قصد خودکشی باشد. مقامهای اسرائیلی این فرد را شهروند عمان معرفی کردهاند. اما امارات هنوز هویت یا ملیت او را رسما اعلام نکرده است.
همزمانی تهدید ترامپ با افزایش حضور نظامی آمریکا
ترامپ ساعاتی بعد از سخنرانی خود در رابطه با نقش ایران در حادثه پرواز فلایدبی، در تگزاس دربارهی جنگ با ایران سخن گفت. او مدعی شد ایران «در آستانهی تسلیمشدن» است. او گفت: «فکر میکنم بلافاصله پس از انتخابات پیروز خواهیم شد، اما شاید پیش از انتخابات.»
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت واشینگتن نمیداند برای مذاکره باید با چه مقام ایرانی تماس بگیرد و مدعی شد آمریکا «شنودهایی» در اختیار دارد که در آنها افراد دربارهی پذیرش مقام ریاستجمهوری ایران صحبت میکنند. اما از قبول آن خودداری میکنند. او جزئیات بیشتری دربارهی این ادعا ارائه نکرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که اکسیوس از انتقال سامانههای موشکی پاتریوت بیشتر آمریکا به عربستان سعودی و قطر خبر داده است. هدف اعلامشده، حفاظت از تاسیسات مهم انرژی این دو کشور در برابر حملات احتمالی ایران عنوان شده است.
اکسیوس همچنین گزارش داده ناو هواپیمابر «یواساس تئودور روزولت» و گروه ضربت آن در مسیر خاورمیانه هستند و ممکن است به دو گروه ضربت ناوهای هواپیمابر دیگر آمریکا در منطقه ملحق شوند.
تهران برای دور تازهی درگیریها آماده میشود
در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ ایران و آمریکا هنوز به توافق منجر نشده، مقامهای نظامی ایران از آمادگی برای درگیری احتمالی دوباره سخن گفتهاند. سخنگوی ارتش اعلام کرده نیروهای مسلح در دورهی آتشبس «بانک اهداف» خود را بهروز کرده و تجهیزات تازهای وارد سازمان رزم کردهاند. سخنگوی سپاه نیز گفته در صورت حملهی مجدد، جغرافیای درگیری، نوع تسلیحات و اهداف مورد حمله ایران میتواند تغییر کند.
رویترز نیز به نقل از سه مقام ارشد ایرانی و یک منبع مطلع گزارش داده تهران در حال بررسی طرحهایی برای «پاسخی گستردهتر و شدیدتر» در صورت ازسرگیری حملات آمریکا است. بر اساس این گزارش، گسترش دامنهی اهداف به کشورهای حامی عملیات آمریکا و حتی اهدافی خارج از خاورمیانه مطرح شده، اما منابع تاکید کردهاند هنوز تصمیم نهایی در این زمینه گرفته نشده است.