افزایش مصرف گاز و بازنگشتن کامل ظرفیت تأسیسات آسیب‌دیده به چرخه تولید، نگرانی‌ها درباره تأمین گاز در زمستان امسال را تشدید کرده است. مقام‌های دولتی از احتمال محدودیت یا قطع گاز در بخش‌های خانگی، صنعتی و نیروگاهی در زمستان خبر داده‌اند. محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهوری، نیز کسری و کمبود گاز کشور را روزانه ۵۳۰ میلیون مترمکعب اعلام کرده است.
بیش از ۴ هزار مرکز در کشور فاقد مولد برق اضطراری هستند
آسیب به تأسیسات و تشدید ناترازی
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، روز سه‌شنبه ۱۹ آبان هشدار داد در صورت تداوم مصرف بالای گاز، احتمال قطع یا محدودیت گاز در سراسر کشور، از جمله تهران، وجود دارد. او پیش‌بینی کرد کسری گاز کشور در زمستان امسال به ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز برسد. در حالی که این رقم در سال‌های گذشته حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود.
محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهوری، نیز روز چهارشنبه ۲۰ آبان اعلام کرد آسیب به ظرفیت تولید گاز کشور، ۲۳۰ میلیون مترمکعب به ناترازی قبلی اضافه کرده و مجموع کسری را به ۵۳۰ میلیون مترمکعب رسانده است.
به گفته سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، چهار واحد فرآورش گاز در جریان درگیری‌های نظامی اوایل سال آسیب دیدند. از ظرفیت ازدست‌رفته، تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب احیا شده است. همچنین ۱۳۰ میلیون مترمکعب همچنان به مدار بازنگشته است.
افزایش مصرف و هشدار درباره کمبود گاز در ایران
هم‌زمان با کمبود گاز در ایران، مصرف گاز نیز افزایش یافته است. توکلی اعلام کرده مصرف در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء تنها طی هشت روز حدود ۷۰ میلیون مترمکعب، معادل ۳۰ درصد، بیشتر شده است.
بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی قائم‌پناه، مصرف روزانه گاز ایران در روزهای اوج سرما به حدود ۹۵۰ میلیون مترمکعب می‌رسد که ۶۵۰ میلیون مترمکعب آن در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک مصرف می‌شود. همچنین حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب به نیروگاه‌ها و صنایع اختصاص دارد.
قائم‌پناه هشدار داده است در صورت مدیریت‌نشدن مصرف، دولت ناچار خواهد شد گازرسانی به یکی از سه بخش خانگی، نیروگاه‌ها یا صنایع را محدود کند. چنین تصمیمی می‌تواند به کاهش تولید برق، توقف فعالیت واحدهای صنعتی و آسیب به اشتغال و معیشت کارگران منجر شود.
۱۱ استان در معرض تنش گازی
شرکت ملی گاز پیش‌بینی کرده است حدود ۱۱ استان در زمستان امسال با دشواری تأمین گاز مواجه شوند. مازندران، گلستان و خراسان شمالی به دلیل موقعیت جغرافیایی و محدودیت‌های شبکه، آسیب‌پذیرترین استان‌ها معرفی شده‌اند. بخش‌هایی از شبکه در کرمان، اصفهان، آذربایجان غربی و شرقی، اردبیل، کردستان و خراسان رضوی نیز ممکن است با تنش روبه‌رو شوند.
توکلی تأکید کرده است شبکه انتقال گاز کشور به‌هم‌پیوسته است و مدیریت مصرف در استان‌هایی مانند تهران، البرز و سمنان نیز برای تأمین پایدار گاز مناطق شمالی اهمیت دارد.
احتمال محدودیت برای صنایع و نیروگاه‌ها
مدیرعامل شرکت ملی گاز می‌گوید تاکنون محدودیتی برای صنایع اعمال نشده و حدود ۸۵ درصد سوخت نیروگاه‌های کشور از گاز تأمین می‌شود. با این حال، در صورت افزایش مصرف، ممکن است برخی صنایع برای حفظ پایداری شبکه به استفاده از سوخت جایگزین روی بیاورند.
پویش کاهش مصرف؛ هدف‌گذاری دمای ۲۰ درجه
در واکنش به این شرایط، شرکت ملی گاز پویشی با عنوان «۲۰ درجه» راه‌اندازی کرده و از مشترکان خواسته است دمای محیط را روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنند.
به گفته توکلی، هر یک درجه کاهش دما در روزهای اوج مصرف می‌تواند حدود ۲۵ میلیون مترمکعب و کاهش دو درجه‌ای حدود ۵۰ میلیون مترمکعب در مصرف روزانه صرفه‌جویی کند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، نیز از مردم خواسته است مصرف گاز را ۱۰ درصد کاهش دهند.
در کنار این اقدامات، شرکت ملی گاز از تقویت شبکه انتقال، از جمله بهره‌برداری از ایستگاه تقویت فشار لامرد و اتصال جنوب‌شرق کشور به شبکه انتقال شمال خبر داده است. همچنین حدود ۸۰ کیلومتر خط لوله توزیع غیرمجاز شناسایی و جمع‌آوری شده و از شهروندان خواسته شده موارد مشکوک به سرقت گاز را به سامانه ۱۹۴ گزارش دهند.
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهوری، نیز هشدار داده است کاهش عرضه و مصرف بی‌رویه می‌تواند به افزایش قیمت گاز منجر شود.
منابع: رویترز، زومون، دنیای‌اقتصاد
