دونالد ترامپ با اعلام حمایت کامل از بنیامین نتانیاهو در انتخابات پیشروی اسرائیل، بار دیگر پروندهی ایران را به یکی از محورهای اصلی موضعگیری خود تبدیل کرد. همزمان، نتانیاهو مدعی شد برای حملهی پیشگیرانه به ایران حتی بدون کمک آمریکا آمادگی دارد. در حالی که گزارش اکسیوس از احتمال ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا حکایت دارد.
حمایت انتخاباتی ترامپ با محوریت ایران
رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه، ۹ روز پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل، حمایت کامل و بیقیدوشرط خود را از انتخاب مجدد نتانیاهو اعلام کرد. این موضعگیری در شرایطی صورت گرفت که نظرسنجیها نشان میدهند ائتلاف تحت رهبری نخستوزیر اسرائیل برای دستیابی به ۶۱ کرسی مورد نیاز جهت تشکیل دولت با دشواری روبهرو است.
ترامپ در پیامی در شبکهی اجتماعی تروث سوشال، نتانیاهو را «جنگجوی بزرگ» و شریکی قدرتمند در جنگ علیه ایران توصیف کرد. همچنین هشدار داد که انتخاب فردی غیر از او ممکن است آمریکا را ناچار کند شخصا برای مقابله با ایران وارد عمل شود.
او در این پیام نوشت: «اگر اسرائیل رهبر اشتباهی داشته باشد، یعنی هر کسی غیر از بیبی، آمریکا مجبور خواهد شد این کار [در ایران] را خودش انجام دهد و من تمایلی به این کار ندارم.»
ترامپ همچنین تأکید کرد که نتانیاهو با وجود مخالفتهای داخلی و فشارهای سیاسی، عملکرد قدرتمندی داشته و همان شریکی است که واشینگتن از اسرائیل انتظار دارد. او در پایان پیام خود از شهروندان اسرائیل خواست حمایت او از نتانیاهو را به عنوان پشتیبانی کامل از نامزدی مجدد نخستوزیر این کشور در نظر بگیرند.
ترامپ: نمیخواستم خیلی زود حمایت کنم
ترامپ در گفتگویی تلفنی با اکسیوس توضیح داد که تصمیمش برای حمایت از نتانیاهو از قبل گرفته شده بود، اما قصد نداشت آن را زودتر اعلام کند. او گفت: «من از ابتدا قصد داشتم این کار را انجام دهم. فقط نمیخواستم خیلی زود این کار را بکنم.»
رئیسجمهور آمریکا دلیل حمایت خود را رابطهی مطلوب با نتانیاهو و چشمانداز ادامهی همکاری میان دو طرف عنوان کرد. همچنین گفت: «مهم است که اسرائیل فردی را داشته باشد که بتوانم روی او حساب کنم.»
ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا امکان همکاری با رهبر دیگری در اسرائیل را دارد، گفت: «شاید بتوانم، شاید هم نتوانم. چه کسی میخواهد چنین ریسکی بکند؟»
به گزارش اکسیوس، برنامهریزی برای اعلام این حمایت از اوایل هفتهی گذشته آغاز شده بود. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ترامپ طی ماههای گذشته، با وجود روابط نزدیک دو طرف، بارها از حمایت علنی از نتانیاهو خودداری کرده بود.
اختلافهای پیشین بر سر ایران و غزه
روابط ترامپ و نتانیاهو در ماههای اخیر از تنشهای مربوط به ایران و غزه تأثیر پذیرفته بود. اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که برخی رقبای انتخاباتی نتانیاهو از رئیسجمهور آمریکا خواسته بودند در انتخابات اسرائیل بیطرف بماند. همچنین برخی مشاوران نزدیک ترامپ معتقد بودند تغییر دولت در اسرائیل میتواند به پیشبرد دستورکار آمریکا در خاورمیانه کمک کند.
بر اساس این گزارش، ترامپ در گفتگوهای خصوصی حتی نتانیاهو را مسئول ناکامی اسرائیل در جلوگیری از حملات حماس در ۷ اکتبر دانست. همچنین او را «بزرگترین دشمن خودش» توصیف کرده بود. او همچنین دربارهی تأثیر عملکرد نتانیاهو بر اعتبار بینالمللی اسرائیل ابراز نگرانی کرده بود.
با این حال، ترامپ در نهایت تصمیم گرفت از نخستوزیر اسرائیل حمایت کند؛ حمایتی که با توجه به جایگاه ایران در پیام انتخاباتی او، فراتر از یک موضعگیری معمول در رقابتهای داخلی اسرائیل ارزیابی میشود.
روایت نتانیاهو از درخواست حمله به فردو
همزمان با حمایت ترامپ، نتانیاهو در اظهاراتی دربارهی حملات به ایران، روایت خود از گفتگو با رئیسجمهور آمریکا را مطرح کرد و مدعی شد که برای اقدام نظامی منتظر اجازهی واشینگتن نمانده بود.
او گفت: «من نزد ترامپ رفتم و به او گفتم: این کاری است که میخواهم انجام دهم. من از تو اجازه نگرفتم؛ به تو میگویم که قرار است چه کاری انجام دهم.» نتانیاهو در ادامه، درخواست خود از ترامپ برای حمله به تأسیسات فردو با بمبافکنهای بیـ۲ را شرح داد و گفت: «بمبافکن بیـ۲ را بفرست و به تأسیسات فردو حمله کن. این چیزی است که از تو میخواهم.»
او افزود: «اگر بتوانی این کار را انجام دهی، ممنون میشوم؛ اما در هر صورت، ما به راه خود ادامه میدهیم و این کار را انجام خواهیم داد.» نتانیاهو گفت که ترامپ در روز دهم به عملیات ملحق شد.
هشدار نتانیاهو دربارهی حمله بدون کمک آمریکا
نخستوزیر اسرائیل پس از اعلام حمایت ترامپ، از رئیسجمهور آمریکا تشکر کرد. او گفت: «از رئیسجمهور ترامپ به خاطر حمایت عظیمش و همکاری مشترکمان تشکر میکنم. ما با هم مأموریت را به سرانجام خواهیم رساند.»
او در عین حال مدعی شد اسرائیل برای انجام حملهی پیشگیرانه علیه ایران، حتی بدون مشارکت آمریکا، آمادگی دارد. نتانیاهو گفت اگر ایران توانمندیهای خود را بازسازی کند، اسرائیل در صورت لزوم به تنهایی اقدام خواهد کرد. او همچنین گفت: «ما نمیتوانیم با دولتهایی زندگی کنیم که قصد خود برای نابودی ما را اعلام میکنند، در پی نابودی ما هستند و برای نابودی ما اقدام میکنند.»
این مواضع در حالی مطرح میشود که اکسیوس از گفتگوهای دو هفته پیش نتانیاهو و ترامپ دربارهی احتمال آغاز عملیات نظامی گستردهی دیگری علیه ایران خبر داده است.
احتمال ازسرگیری حملات پس از انتخابات آمریکا
بر اساس گزارش اکسیوس، نتانیاهو و ترامپ دربارهی احتمال اجرای عملیات جدید علیه ایران پیش از انتخابات اسرائیل و انتخابات میاندورهای آمریکا گفتگو کرده بودند. ترامپ در ابتدا ظاهرا با پیشنهاد ازسرگیری حملات موافق بود، اما بعدتر تردیدهایی پیدا کرد و تصمیم گرفت تا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا صبر کند.
اکسیوس ارزیابی کرده است که پیام انتخاباتی ترامپ در حمایت از نتانیاهو میتواند حاوی این علامت باشد که او پس از انتخابات میاندورهای، با حملهی دوبارهی اسرائیل به ایران موافقت خواهد کرد. ترامپ در پیام خود نوشته بود: «ما بهزودی کار را تمام خواهیم کرد.»
با این حال، این گزارش به معنای اعلام رسمی تصمیم نهایی برای آغاز عملیات نظامی جدید نیست و احتمال حملهی مجدد همچنان در حد گمانهزنی دربارهی مواضع و مذاکرات دو طرف مطرح شده است.
واکنش رقیب نتانیاهو
«گادی آیزنکوت»، رقیب اصلی نتانیاهو، در واکنش به ورود ترامپ به رقابت انتخاباتی اسرائیل و حمایت او از نتانیاهو گفت برای رئیسجمهور آمریکا احترام قائل است. همچنین از اقداماتی که او برای اسرائیل انجام داده، قدردانی میکند.
او در گفتگو با شبکهی ۱۲ اسرائیل تأکید کرد: «اما انتخابات، مسالهای داخلی و مربوط به اسرائیل است. تنها کسانی که تصمیم خواهند گرفت، شهروندان اسرائیل هستند. من بر این موضع استوار خواهم ماند.»
در مقابل، نتانیاهو با استقبال از حمایت ترامپ در شبکهی اجتماعی ایکس نوشت: «ما با هم مأموریت را به پایان خواهیم رساند.»
به این ترتیب، ایران همزمان به یکی از محورهای اصلی موضعگیری انتخاباتی ترامپ در حمایت از نتانیاهو و موضوع اختلافبرانگیز دربارهی آیندهی عملیات نظامی دو طرف تبدیل شده است.
منبع: انتخاب