«دونالد ترامپ» حمله نیروهای آمریکایی به یک سامانه پدافند هوایی ایران را تأیید کرد؛ همزمان، گزارشها از اصابت دو پرتابه به جزیره قشم حکایت دارد. در شرایطی که تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا افزایش یافته، قطر با ارائه طرحی تازه تلاش میکند زمینه کاهش تنش، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هستهای را فراهم کند.
ترامپ: در میانه تنش با تهران، آمریکا سامانه پدافندی ایران را منهدم کرد
رئیسجمهوری آمریکا شامگاه جمعه ششم نوامبر، پس از ورود به «وست پالم بیچ» فلوریدا، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره حملات تازه به ایران، هدف قرار گرفتن یک سامانه پدافند هوایی را تأیید کرد.
او این عملیات را «حملهای کوچک» خواند و گفت: «آنها یک سامانه ضدهوایی کوچک ساخته بودند و ما آن را ظرف حدود ۱۵ دقیقه، شاید هم پنج دقیقه، از بین بردیم.»
ترامپ جزئیاتی درباره محل حمله و نوع سامانه ارائه نکرد، اما مدعی شد مذاکرات با تهران پیشرفت قابلتوجهی داشته و ایران خواهان توافق است.
گزارشها از انفجار در قشم
همزمان، ایرنا به نقل از شاهدان محلی گزارش داد که بامداد شنبه، پس از شنیدهشدن صدای یک هواگرد، دو پرتابه به منطقه سوزا در جزیره قشم اصابت کرده است.
تسنیم از عبور یک جنگنده بر فراز قشم و خروج برخی ساکنان از خانههایشان در پی صدای شدید آن خبر داد. فارس نیز از شنیدهشدن صدای انفجار در قشم و بندر خمیر گزارش داد و احتمال ارتباط آن با شلیک اخطار در تنگه هرمز را مطرح کرد.
مقامهای ایرانی هنوز جزئیاتی درباره محل اصابت، تلفات و خسارات احتمالی اعلام نکردهاند. یک مقام فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) نیز ضمن ابراز اطلاع از گزارشها، وضعیت منطقه را «نسبتاً آرام» توصیف کرد.
آمریکا پیشتر در دوم نوامبر حملاتی محدود به اهدافی در قشم انجام داده و آنها را اقدامات دفاعی خوانده بود.
هشدار موشکی ایران به آمریکا در میانه تنش ها
در پی این تحولات، مقامهای نظامی ایران بر ادامه توسعه توان موشکی و آمادگی برای پاسخ به حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل تأکید کردند.
«حسین محبی»، سخنگوی سپاه پاسداران، روز شنبه گفت: «ارتقای برد موشکهای ایران بهصورت مستمر ادامه دارد و در این زمینه توقفی نداریم.»
رسانههای ایران همچنین گزارش دادند که او از برداشتهشدن محدودیت برد موشکها خبر داده است. محبی افزود: «در صورت تصمیم نظام برای بازنگری در دکترین هستهای، آمادگی لازم ایجاد خواهد شد.» او همچنین هشدار داد که «امکانات مادی و غیرمادی کشورهای متخاصم در دسترس ما قرار دارد.»
«علی بلالی»، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه، نیز روز جمعه به کشورهایی که در حملات احتمالی آمریکا علیه ایران مشارکت کنند، هشدار داد و برد فعلی تسلیحات ایران را دو هزار کیلومتر اعلام کرد.
در مقابل، وزارت خارجه آمریکا در چارچوب برنامه «پاداش برای عدالت» برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هستهای ایران، از جمله دانشمندان، کارکنان، فناوریها و سازمانهای مرتبط، تا سقف ۲۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرده است.
طرح قطر برای بازگشایی تنگه هرمز
در میانه تنشهای نظامی، قطر طرحی دو روزه برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشینگتن ارائه کرده است.
به گزارش آسوشیتدپرس به نقل از دو مقام منطقهای، این طرح شامل لغو محاصره بنادر ایران و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده تهران از سوی آمریکاست. در مقابل، ایران باید دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأسیسات بمبارانشده را فراهم کند.
بر اساس این پیشنهاد، ایران در مرحله بعد تنگه هرمز را با سازوکاری موقت بازگشایی میکند و دو طرف مذاکرات گستردهتری درباره برنامه هستهای و ذخایر اورانیوم غنیشده آغاز خواهند کرد.
دفتر رسانهای بینالمللی قطر گزارشها درباره شکست مذاکرات را «نادرست و گمراهکننده» خواند. «محمد بن عبدالرحمن آلثانی»، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، نیز گفت واشینگتن حتی پس از انتخابات میاندورهای آمریکا به راهحل دیپلماتیک علاقهمند است. او تأکید کرد: «نمیتوانیم منتظر یک توافق بینقص بمانیم؛ امیدواریم به توافقی خوب برسیم.»
مشارکت مستقیم ونس در رایزنیها
وبسایت اکسیوس گزارش داد «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهوری آمریکا، طی دو هفته گذشته شخصاً در رایزنیهای غیرمستقیم برای دستیابی به آتشبس و ازسرگیری مذاکرات هستهای مشارکت داشته است.
بر اساس این گزارش، ونس تقریباً هر روز با نخستوزیر قطر، «عاصم منیر»، فرمانده ارتش پاکستان و دیگر میانجیها در تماس بوده است. او همچنین حدود دو هفته پیش نامهای برای «محسن رضایی» ارسال کرده و خواستار بازگشت به مذاکرات مستقیم شده است.
دو طرف همچنین درباره برگزاری نشست فنی کارشناسان در روزهای آینده گفتوگو کردهاند، اما هنوز تصمیم نهایی در این زمینه گرفته نشده است.
اختلاف بر سر تحریمها و ذخایر اورانیوم
با وجود ادامه رایزنیها، هنوز توافقی میان تهران و واشینگتن حاصل نشده است. ایران خواستار رفع تحریمها، پایان محاصره بنادر، آزادسازی داراییهای مسدودشده و جبران خسارات جنگی است. در مقابل، آینده ذخایر اورانیوم غنیشده و نحوه نظارت بر تأسیسات هستهای همچنان از اختلافهای اصلی دو طرف به شمار میرود.
منبع: یورونیوز