شرکت اسرائیلی «دیسکاور-تک» با بهره‌گیری از زیرساخت تبلیغات آنلاین، زمینه انتقال بدافزارهای جاسوسی به دستگاه‌های خبرنگاران، کارکنان نهادهای بین‌المللی و شرکت‌های بزرگ فناوری را فراهم کرده است؛ عملیاتی که نمونه‌ای از جاسوسی از طریق تبلیغات اینترنتی به شمار می‌رود. همچنین نشان می‌دهد حتی نمایش یک آگهی در وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌های معتبر نیز می‌تواند به تهدیدی امنیتی تبدیل شود.
بررسی مشترک آزمایشگاه «سیتیزن لب» دانشگاه تورنتو و شرکت امنیت سایبری آمریکایی «کانفیانت»، از شناسایی روشی به نام «ادفلکشن» (AdFection) خبر می‌دهد که از سازوکار تبلیغات دیجیتال برای شناسایی اهداف و آلوده‌سازی دستگاه‌های آن‌ها استفاده می‌کند. به گزارش فایننشال تایمز، این عملیات در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ کارکنان شبکه خبری الجزیره را هدف قرار داده و دست‌کم ۴۵ دستگاه را به بدافزار جاسوسی شرکت اسرائیلی «کاندیرو» آلوده کرده است. یافته‌هایی که ابعاد تازه‌ای از جاسوسی سایبری اسرائیل و سوءاستفاده از زیرساخت‌های تبلیغات آنلاین را آشکار می‌کند.
جاسوسی از طریق تبلیغات اینترنتی
اهمیت این روش در آن است که برخلاف بسیاری از حملات سایبری، به کلیک کردن روی پیوند آلوده، باز کردن فایل یا اقدام مستقیم کاربر نیاز ندارد. در حملات موسوم به «بدون کلیک» (Zero-click)، بدافزار می‌تواند از طریق داده‌های دریافتی در پس‌زمینه‌ی دستگاه به سیستم نفوذ کند. بنابراین، حتی بازدید از وب‌سایت‌های معتبر یا استفاده از اپلیکیشن‌های پرطرفدار نیز ممکن است کاربر را در معرض خطر قرار دهد.
«بیل مارکزاک»، پژوهشگر ارشد سیتیزن لب، درباره‌ی فعالیت این شرکت گفت: «دیسکاور-تک سال‌ها از اکوسیستم تبلیغاتی بهره‌برداری کرده است تا وب‌سایت‌های معتبر و اپلیکیشن‌های پرطرفدار را به بستر انتقالی برای بدافزارهای جاسوسی بدون کلیک تبدیل کند.»
بر اساس یافته‌های محققان، دیسکاور-تک از زیرساختی بهره می‌برد که در ظاهر بخشی از صنعت معمول تبلیغات آنلاین است، اما در عمل می‌تواند برای شناسایی دستگاه‌های متعلق به افراد مشخص و انتقال کدهای مخرب به آن‌ها استفاده شود.
میلیاردها مزایده و میلیون‌ها فرصت هدف‌گیری
این عملیات بر پایه‌ی سازوکاری به نام «مزایده درلحظه» (Real-Time Bidding) انجام می‌شود؛ فناوری‌ای که هنگام بارگذاری صفحات اینترنتی، فضای تبلیغاتی را در کسری از ثانیه میان خریداران آگهی به مزایده می‌گذارد. در این فرایند، اطلاعاتی مانند نشانی اینترنتی (IP)، موقعیت جغرافیایی تقریبی و داده‌های مرتبط با مرورگر کاربران در اختیار شرکت‌کنندگان قرار می‌گیرد.
داده‌های استخراج‌شده توسط سیتیزن لب نشان می‌دهد دیسکاور-تک بین مارس و جون ۲۰۲۶ در ۳.۷ میلیارد مزایده خرید ترافیک تبلیغاتی شرکت کرده و در ۴۴۲ میلیون مورد برنده شده است.
تبلیغات این شرکت در بیش از ۱۲۰ هزار وب‌سایت، از جمله وب‌سایت‌های بی‌بی‌سی و نیویورک تایمز، و بیش از ۷۰ هزار اپلیکیشن موبایلی نمایش داده شده‌اند. یاهو میل، دولینگو و اپلیکیشن‌های دوست‌یابی بادو و گریندر نیز در میان این برنامه‌ها قرار دارند.
این حجم از فعالیت به‌تنهایی به معنای آلوده شدن همه دستگاه‌های کاربران نیست. با این حال، محققان می‌گویند زیرساخت تبلیغاتی یادشده دسترسی گسترده‌ای برای شناسایی و بررسی اهداف بالقوه فراهم کرده است. موضوعی که خطر جاسوسی از طریق تبلیغات اینترنتی را حتی در وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌های شناخته‌شده برجسته می‌کند.
ناتو، اتحادیه‌ی اروپا و شرکت‌های فناوری در معرض جاسوسی سایبری اسرائیل
دامنه‌ی هدف‌گیری‌های جاسوسی سایبری اسرائیل به خبرنگاران محدود نبوده است. بر اساس یافته‌های تحقیق، کارکنان ناتو، کمیسیون اروپا و نهادهای دولتی و انتظامی، همچنین متخصصان زیرساخت‌های حیاتی در نروژ، سوئد و دانمارک در میان کاربران شناسایی‌شده قرار داشته‌اند.
دستگاه‌های مرتبط با شرکت پیمانکار صنایع نظامی آمریکا، ریتیان، و شرکت‌های فعال در زنجیره‌ی تأمین نیمه‌رسانا، از جمله «انویدیا»، «سن‌دیسک» و «آرم»، نیز هدف تبلیغات این شبکه قرار گرفته‌اند.
با این حال، سیتیزن لب تأکید کرده است که شناسایی کاربران و نمایش تبلیغات به آن‌ها لزوما اثبات‌کننده‌ی آلودگی دستگاه‌هایشان نیست و برای تعیین ابعاد واقعی نفوذ، تحقیقات بیشتری لازم است.
ارتباط با صنعت جاسوس‌افزار اسرائیل
نام کاندیرو پیش‌تر نیز در تحقیقات مربوط به جاسوسی دیجیتال مطرح شده بود. دولت آمریکا در سال ۲۰۲۱، چهار ماه پس از انتشار پژوهش‌های سیتیزن لب و مایکروسافت درباره‌ی بدافزار «دویلزتانگ» (DevilsTongue)، این شرکت را در فهرست تحریم‌های خود قرار داد. آن بدافزار برای هدف قرار دادن بیش از ۱۰۰ چهره‌ی سیاسی و روزنامه‌نگار طراحی شده بود.
مارکزاک که پیش‌تر در افشای سوءاستفاده گروه ان‌اس‌او از واتس‌اپ برای نفوذ به تلفن فعالان سیاسی و روزنامه‌نگاران نقش داشت، درباره‌ی خطر استفاده از شبکه‌ی تبلیغات دیجیتال هشدار داد: «اتصال به شبکه‌ی تبلیغات دیجیتال، یک خط انتقال نامرئی و جریانی از اهداف مهم و کلیدی در اختیار فروشندگان بدافزار قرار داده است.» او همچنین گفت: «دیسکاور-تک بدون شک تنها نوک کوه یخ در این حوزه است.»
اسناد ثبتی نشان می‌دهد دیسکاور-تک در مارس ۲۰۲۰ در اسرائیل و با مدیریت عاملی «دکل بونی» ثبت شده است. به ارزیابی سیتیزن لب، این شرکت در پوشش یک آژانس تبلیغاتی فعالیت می‌کرد، اما عملا میان توزیع‌کنندگان آگهی و سازندگان جاسوس‌افزار ارتباط برقرار می‌ساخت.
واکنش گوگل و اتحادیه‌ی تبلیغات اروپا
پس از گزارش یافته‌های محققان به گوگل و اتحادیه صنفی بازاریابی دیجیتال اروپا (IAB Europe)، اقدامات محدودکننده علیه دیسکاور-تک آغاز شد. این شرکت پیش از افشای نتایج تحقیقات، در فهرست تأمین‌کنندگان تأییدشده تبلیغات این دو مجموعه قرار داشت.
گوگل اعلام کرد: «در پی تحقیقات مشترک با سیتیزن لب و کانفیانت، گوگل شرکت دیسکاور-تک را به دلیل نقض مداوم و سیستماتیک خط‌مشی‌های شرکت، از تمام پلتفرم‌های تبلیغاتی خود مسدود و حذف کرد.»
اتحادیه‌ی تبلیغات اروپا نیز عضویت این شرکت را تا پایان بررسی‌های بیشتر به حالت تعلیق درآورده است. با وجود این اقدامات، محققان بر ضرورت بررسی فوری و عمیق‌تر تأکید دارند تا مشخص شود چه تعداد دستگاه واقعا آلوده شده‌اند؟ آیا شرکت‌های دیگری نیز از زیرساخت‌های مشابه برای توزیع جاسوس‌افزار استفاده می‌کنند.
منبع: زومون
