پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره آمریکا، موقعیت سیاسی دونالد ترامپ را در دو سال پایانی ریاست‌جمهوریش تضعیف کرده است؛ شکستی که همزمان با افزایش انتقادها از جنگ ایران، به کناره‌گیری «مایک جانسون» از رقابت بر سر رهبری جمهوری‌خواهان نیز منجر شده است.
نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، علاوه بر تغییر توازن قدرت در کنگره، شکاف‌های درون حزب جمهوری‌خواه درباره عملکرد دولت دونالد ترامپ را آشکارتر کرده است. در حالی که دموکرات‌ها اکثریت هر دو مجلس را به دست آورده‌اند، جنگ با ایران و پیامدهای اقتصادی آن به یکی از محورهای اصلی اختلاف در اردوگاه جمهوری‌خواهان تبدیل شده است.
دونالد ترامپ روز چهارشنبه پذیرفت که جنگ با ایران و افزایش قیمت بنزین در شکست انتخاباتی حزبش نقش داشته است. با این حال، همچنان از تصمیم خود برای آغاز جنگ دفاع کرد. «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهور، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، جنگ با ایران را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان دانست. همچنین خواستار گفت‌وگویی صریح درباره پیامدهای آن در داخل حزب شد.
دموکرات‌ها از پیروزی انتخاباتی برای محدود کردن دولت ترامپ استفاده می‌کنند
با تصاحب اکثریت مجلس نمایندگان و سنا، دموکرات‌ها فرصت بیشتری برای مهار برنامه‌های دولت ترامپ و گسترش تحقیقات نظارتی درباره عملکرد آن خواهند داشت. با این حال، تصویب برخی طرح‌های قانونی در سنا همچنان به حمایت بیش از اکثریت ساده نیاز دارد و دموکرات‌ها برای پیشبرد آن‌ها ناچار به جلب همراهی شماری از جمهوری‌خواهان هستند.
«چاک شومر»، رهبر دموکرات‌ها در سنا، اعلام کرده است که حزبش برای پایان دادن به جنگ با ایران از اختیارات بودجه‌ای کنگره استفاده خواهد کرد. او پیش‌تر و پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه ۲۰۲۶، بر ضرورت جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای تأکید کرده بود.
«حکیم جفریز»، رهبر دموکرات‌های مجلس نمایندگان، نیز با وجود تأکید بر ضرورت مقابله با حکومت ایران، با آغاز جنگ بدون مجوز کنگره مخالفت کرده بود. «گوین نیوسام»، فرماندار دموکرات کالیفرنیا، هم ضمن مخالفت با جنگ ترامپ، خواستار جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شده بود.
کناره‌گیری جانسون و آغاز رقابت بر سر رهبری جمهوری‌خواهان
در ادامه تحولات بر سر پیروزی دموکرات‌ها در کنگره آمریکا ، «مایک جانسون»، رئیس جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان، اعلام کرده است که در کنگره آینده برای هیچ‌یک از سمت‌های رهبری حزب نامزد نخواهد شد.
به گزارش اکسیوس در روز چهارشنبه ۱۳ آبان، جانسون در نامه‌ای به همکاران جمهوری‌خواه خود، فشار مسئولیت‌های سه سال گذشته بر زندگی خانوادگیش را دلیل این تصمیم دانست. همچنین نوشته است که می‌خواهد حضور بیشتری در کنار خانواده‌اش داشته باشد.
او در نامه خود به شکست انتخاباتی حزب اشاره‌ای نکرده و درباره ادامه فعالیتش در مجلس نمایندگان نیز توضیحی نداده است. جانسون که از اکتبر ۲۰۲۳ ریاست این مجلس را بر عهده دارد، یکی از متحدان اصلی ترامپ در کنگره بوده است.
کناره‌گیری مایک جانسون زمینه را برای رقابت بر سر رهبری جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان فراهم کرده است. «استیو اسکالیس»، رهبر کنونی اکثریت جمهوری‌خواه، و «جیم جردن»، رئیس کمیته قضایی مجلس، از چهره‌های مطرح برای این جایگاه هستند.
در مقابل، انتظار می‌رود دموکرات‌ها حکیم جفریز را برای ریاست مجلس نامزد کنند. در صورت انتخاب، او نخستین سیاستمدار سیاه‌پوست در تاریخ آمریکا خواهد بود که این سمت را بر عهده می‌گیرد.
دو کرسی سنا هنوز در رقابت دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان تعیین تکلیف نشده‌اند
با وجود مشخص شدن اکثریت دموکرات‌ها، نتیجه رقابت دو کرسی سنا در می‌سی‌سی‌پی و آلاسکا همچنان قطعی نیست.
بر اساس آمار رسانه‌های آمریکایی تا صبح پنج‌شنبه ۱۴ آبان، دموکرات‌ها دست‌کم ۵۴ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا و ۲۳۹ کرسی مجلس نمایندگان را به دست آورده‌اند. سهم جمهوری‌خواهان تاکنون ۴۴ کرسی سنا و ۱۴۷ کرسی مجلس نمایندگان بوده است. شمارش آرا در شماری از حوزه‌های انتخاباتی مجلس نمایندگان نیز ادامه دارد و این نتایج هنوز به تأیید نهایی مراجع انتخاباتی ایالت‌ها نرسیده است.
دموکرات‌ها در این انتخابات دست‌کم هفت کرسی سنا را از جمهوری‌خواهان گرفتند؛ از جمله در ایالت‌هایی که ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری دو سال پیش در آن‌ها پیروز شده بود.
در می‌سی‌سی‌پی، «اسکات کولوم»، نامزد دموکرات، با حدود هزار و ۱۰۰ رأی اختلاف از «سیندی هاید اسمیت»، سناتور جمهوری‌خواه و متحد ترامپ، پیش است. هر دو نامزد نزدیک به ۴۹ درصد آرا را کسب کرده‌اند و شمارش آرای پستی و مشروط می‌تواند نتیجه را تغییر دهد. طبق قوانین این ایالت، آرای پستی ارسال‌شده تا روز انتخابات در صورت دریافت تا ۱۰ نوامبر قابل شمارش هستند.
در آلاسکا نیز «مری پلتولا»، نامزد دموکرات، با اختلاف کمتر از ۷۰۰ رأی از «دن سالیوان»، سناتور جمهوری‌خواه، پیش افتاده است. نظام رأی‌گیری ترجیحی این ایالت و ادامه دریافت آرای پستی تا ۱۸ نوامبر، اعلام نتیجه نهایی را به تعویق می‌اندازد. در این نظام، اگر هیچ نامزدی در مرحله نخست اکثریت مطلق آرا را کسب نکند، ترجیحات بعدی رأی‌دهندگان در تعیین برنده محاسبه می‌شود.
ترکیب جدید کنگره از سوم ژانویه ۲۰۲۷ (۱۳ دی ۱۴۰۵) آغاز به کار می‌کند؛ تغییری که می‌تواند در کنار محدود کردن قدرت قانون‌گذاری دولت ترامپ، زمینه را برای تشدید نظارت کنگره بر سیاست‌های داخلی و خارجی کاخ سفید فراهم کند.
منبع: رادیوفردا
