یک فروند بوئینگ ۷۳۷ شرکت هواپیمایی کاسپین دوشنبه ۶ مهر، در حالی که مسافران سوار آن شده و برای پرواز به ایران آماده می‌شدند، در فرودگاه استانبول توقیف شد. این اقدام بر اساس حکم دادگاه ترکیه و در پی شکایت یک شرکت خدمات هوانوردی برای وصول طلبی حدود سه میلیون یورویی انجام شد و در نهایت مسافران و خدمه مجبور شدند هواپیما را ترک کنند.
حکم توقیف درست پیش از پرواز
شرکت هواپیمایی کاسپین با شماره ثبت EP-KPB زمانی هدف حکم توقیف قرار گرفت که روند سوار شدن مسافران به پایان رسیده و هواپیما آماده‌ی حرکت بود.
به گزارش خبرگزاری آناتولی و رسانه‌های ترکیه، شرکت ACM Temsil Gözetim، فعال در حوزه‌ی نمایندگی و نظارت هوانوردی، به دلیل وصول نشدن طلب حدود سه میلیون یورویی خود از کاسپین به دادگاه شکایت کرده بود.
پس از صدور حکم، وکلای این شرکت به همراه ماموران اجرای احکام و پلیس به فرودگاه رفتند. پرواز با دستور برج مراقبت متوقف شد و حکم دادگاه به مسئولان شرکت هواپیمایی ابلاغ شد. در پی اجرای حکم، مسافران و خدمه از هواپیما خارج و به ساختمان ترمینال بازگردانده شدند. به این ترتیب، پرواز کاسپین به مقصد ایران انجام نشد.
ترکیه به طور رسمی فعالیت تمامی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی را ممنوع نکرده است و کاسپین در زمان توقیف همچنان در مسیر استانبول پرواز داشت.
توقیف هواپیمای کاسپین در استانبول در بحبوحه‌ی فشارهای تازه بر هوانوردی ایران
توقیف هواپیمای کاسپین در استانبول چند روز پس از اجرایی شدن تحریم‌های ثانویه آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران رخ داد.
وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۷ شهریور ۳۶ نهاد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران، از جمله ۲۷ شرکت هواپیمایی و ۹ شرکت خدماتی، را تحریم کرد. این محدودیت‌ها از ۷ مهر اجرایی شدند.
وزارت خزانه‌داری هشدار داده است فرودگاه‌ها، شرکت‌های تامین سوخت، خدمات زمینی و فروشندگان بلیت که به شرکت‌های هواپیمایی تحریم‌شده ایرانی خدمات ارائه دهند، ممکن است خود با تحریم مواجه شوند. همچنین دسترسی‌شان به نظام مالی آمریکا به خطر بیفتد.
پس از اجرای این محدودیت‌ها، پرواز برخی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی در عراق، امارات متحده عربی، جمهوری آذربایجان و عمان متوقف شد. ماهان‌ایر نیز پروازهای خود به ترکیه و عمان را متوقف کرده است.
لوفت‌هانزا و اتریش ایرلاینز پروازهای خود به ایران را تا ۲۴ اکتبر به حالت تعلیق درآورده‌اند. همچنین قطر ایرویز نیز با اشاره به محدودیت‌های حریم هوایی، پروازهایش را متوقف کرده است. در مقابل، چین، روسیه و پاکستان همچنان پروازهای خود به ایران و از ایران را حفظ کرده‌اند.
کاهش پروازهای بین‌المللی تهران
هم‌زمان با توقیف هواپیمای کاسپین در استانبولو اعمال این محدودیت‌ها از سوی آمریکا، تعداد پروازهای بین‌المللی روزانه فرودگاه اصلی تهران نیز کاهش یافته است. بر اساس داده‌های رهگیری پروازها، شمار این پروازها که پیش از اعمال تحریم‌ها حدود ۸۰ تا ۹۰ پرواز در روز بود، تا دوشنبه به ۴۱ پرواز رسید.
شرکت‌های هواپیمایی ایران پیش از این نیز به دلیل چند دهه تحریم آمریکا با محدودیت در دسترسی به هواپیما، قطعات یدکی، خدمات تعمیر و نگهداری و شبکه مالی بین‌المللی روبرو بوده‌اند.
تهران در اعتراض به محدودیت‌های جدید، شکایت‌هایی را به سازمان ملل متحد، سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی و دیوان بین‌المللی دادگستری ارائه کرده است. سازمان هواپیمایی کشوری ایران نیز محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی آمریکا را «غیرقانونی» خوانده و از این کشور به سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی شکایت کرده است.
