آتش‌سوزی‌های گسترده جنگلی در سراسر جهان، تقاضا برای هواپیمای کانادایی مجهز به سامانه آب‌پاش را به حدی افزایش داده‌اند که شرکت دِ هاویلند کانادا دیگر نمی‌تواند هواپیماها را با سرعت موردنیاز مشتریان تحویل دهد.
این هواپیماهای معروف سال‌هاست به‌عنوان یکی از بهترین تجهیزات هوایی برای مقابله با آتش‌سوزی‌های جنگلی شناخته می‌شوند؛ اما با طولانی‌تر و شدیدتر شدن فصل آتش‌سوزی‌ها، کشورهای بیشتری به‌دنبال خرید این هواپیماها هستند.
فرانسه یکی از کشورهایی است که امسال به‌شدت با کمبود هواپیمای ویژه اطفای حریق با قابلیت آب‌پاش مواجه شده است. در جریان آتش‌سوزی‌های گسترده این کشور، «دیدو دِیرس»، معاون اداره دفاع از جنگل‌ها در شهر لو پُرژ، گفت: «ما Canadair کافی نداریم.»
فرانسه ۱۲ فروند از این هواپیماهای زردرنگ را در اختیار دارد، اما در اوج بحران آتش‌سوزی در مناطق جنگلی این کشور، تنها هفت فروند از هواپیماهای ساخت کانادا عملیاتی بودند. در اواخر ژوئیه نیز پس از گسترش آتش در جنگل‌های اطراف بوردو، ۱۸۳ خانه در منطقه لو پُرژ سوخت.
وقتی از دِیرس پرسیده شد چه کسی را مسئول این کمبود می‌داند، با خنده گفت: «کانادا!» و اضافه کرد: «ما باید با کانادا همکاری کنیم تا این هواپیماها را مدرن کنیم.»
البته این حرف بیشتر جنبه شوخی داشت، اما به یک مشکل واقعی اشاره می‌کند: تقاضا برای هواپیماهای آب‌پاش ساخت کانادا، سریع‌تر از توان شرکت دِ هاویلند برای تولید آن‌ها افزایش یافته است.
تقاضای اروپا از ظرفیت تولید کانادا پیشی گرفته است
خشکسالی و موج‌های گرمای پی‌درپی باعث تشدید آتش‌سوزی در مناطق جنگلی اروپا شده‌اند و دولت‌ها را برای خرید تجهیزات ساخت کانادا و گسترش ناوگان هواپیماهای اطفای حریق خود تحت فشار گذاشته‌اند.
از سال ۲۰۲۲ تاکنون، کشورهای اروپایی سفارش ساخت ۲۲ فروند Canadair 515 جدید را به دِ هاویلند داده‌اند. با این حال، پس از نزدیک به یک دهه توقف تولید این هواپیما، نخستین نمونه‌های جدید قرار نیست پیش از سال ۲۰۲۸ به مشتریان اروپایی تحویل داده شوند.
فرانسه برای دریافت نیمه دوم سفارش چهارفروندی خود نیز احتمالاً باید تا سال ۲۰۳۲ منتظر بماند.
وزیر کشور فرانسه، «لوران نونز»، در ماه ژوئن ابراز امیدواری کرده بود که این زمان‌بندی‌ها رعایت شوند.
چرا Canadair این‌قدر مهم است؟
هر هواپیمای دست‌ساز Canadair با سامانه آب‌پاش خود، جایگاه ویژه‌ای در بازار هواپیماهای اطفای حریق دارد و می‌تواند دهه‌ها مورد استفاده قرار بگیرد.
Canadairها حتی در سرعت‌های پایین نیز بسیار چابک هستند و می‌توانند مستقیماً از دریاچه‌ها و دیگر منابع آبی مناسب، آب بردارند و در کوتاه‌ترین زمان به محل آتش‌سوزی بازگردند.
هر فروند از آن‌ها می‌تواند حدود ۶ هزار لیتر آب را تنها در ۱۲ ثانیه جمع‌آوری کند.
«نیل سوئینی»، معاون عملیات دِ هاویلند کانادا، می‌گوید این هواپیماها عملاً ستون فقرات بسیاری از عملیات اطفای حریق در اروپا هستند و آتش‌سوزی‌های هفته‌های اخیر بار دیگر اهمیت آن‌ها را نشان داده‌اند.
چرا تولید هواپیمای کانادایی آب‌پاش متوقف شد؟
خط تولید Canadair در سال ۲۰۱۵ متوقف شد؛ زمانی که شرکت سازنده پیشین، بمباردیه، ساخت این هواپیما را به دلیل نبود سفارش جدید متوقف کرد.
وقتی دِ هاویلند در سال ۲۰۲۲ برنامه ساخت مدل جدید Canadair 515 را آغاز کرد، بخش بزرگی از زنجیره تأمین این هواپیما دیگر وجود نداشت.
به گفته «جان گرادک»، کارشناس مدیریت هوانوردی دانشگاه مک‌گیل، تأمین‌کنندگان قبلی سراغ پروژه‌های دیگری رفته بودند، تجهیزات تولید از بین رفته بود و هزاران قطعه تخصصی باید دوباره تأمین می‌شد.
هر فروند از این هواپیما حدود ۵۰ هزار قطعه دارد و بازسازی زنجیره تأمین آن به‌تنهایی حدود ۱۰ ماه زمان می‌برد.
با گسترش آتش‌سوزی در مناطق جنگلی، آیا کانادا تولید را افزایش می‌دهد؟
اکنون پرسش اصلی این است که آیا دِ هاویلند باید پیش از دریافت سفارش‌های بیشتر، ظرفیت تولید خود را افزایش دهد یا منتظر بماند تا دولت‌ها سفارش‌های قطعی بیشتری ثبت کنند.
سوئینی می‌گوید اگر دولت‌های کانادا برای خرید ۵۰ فروند هواپیما سفارش بدهند، شرکت حاضر است کارخانه تولید دیگری راه‌اندازی کند.
اما گرادک معتقد است شرکت بیش از حد محتاط عمل می‌کند و باید پیش از رسیدن سفارش‌ها، برای افزایش ظرفیت تولید سرمایه‌گذاری کند.
او می‌گوید اگر آتش‌سوزی‌های مناطق جنگلی به یک بحران ملی در حال گسترش در کانادا تبدیل شوند، دولت فدرال کانادا نیز باید برای تقویت توان تولید این هواپیماها از صنعت حمایت کند.
اما دِ هاویلند چنین دیدگاهی ندارد. سوئینی تأکید کرده است که این شرکت «دنبال کمک بلاعوض یا یارانه نیست؛ فقط سفارش می‌خواهد.»
به گفته او، ساخت یک خط تولید جدید به صدها میلیون دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد و برخلاف خودرو، نمی‌توان این هواپیماها را بدون سفارش مشخص تولید کرد؛ چراکه هر کشور هواپیماها را متناسب با نیازهای خود سفارش می‌دهد.
رقیبان هم در راه‌اند
در حالی که کانادا برای افزایش تولید مردد است، رقبای اروپایی در حال نزدیک‌شدن هستند.
شرکت‌ها و استارت‌آپ‌هایی مانند Positive Aviation و Kepplair در حال توسعه هواپیماهای جدید برای مقابله با آتش‌سوزی هستند.
فرانسه نیز دست‌به‌کار شده و یک هواپیمای ترابری نظامی A400M را برای ایفای نقش آب‌پاش تغییر داده است تا بتواند تا ۲۰ هزار لیتر آب یا ماده ضدحریق روی آتش تخلیه کند.
البته هیچ‌کدام از رقبای جدید هنوز سابقه چنددهه‌ای Canadair را ندارند.
با این حال، گرادک هشدار می‌دهد که کانادا نباید تصور کند برتری‌اش برای همیشه تضمین شده است.
او می‌گوید: «دنیا عاشق هواپیماهای شماست، اما دنیا منتظر کانادا نخواهد ماند.»
به اعتقاد او، با طولانی‌تر شدن فصل آتش‌سوزی در مناطق جنگلی و تلاش کشورها برای نوسازی ناوگان خود، فرصت کانادا برای حفظ جایگاهش در حال محدود شدن است.
منبع: سی‌بی‌سی
