در دنیای پرشتاب استارتاپهای فناوری، گاهی یک گزارش تحقیقی میتواند مسیر یک شرکت نوظهور را تغییر دهد. استارتاپ Phia که توسط دختر بیل گیتس، فیبی گیتس (Phoebe Gates)، و سوفیا کیانی (Sophia Kianni) راهاندازی شده، پس از جذب میلیونها دلار سرمایه برای این استارتاپ، حالا با اتهام استفاده از روشی بحثبرانگیز در بازاریابی همکاری در فروش مواجه شده است.
بر اساس گزارشی از بلومبرگ که توسط رسانههایی مانند TechCrunch هم پوشش داده شد، این شرکت ممکن است در برخی خریدهای اینترنتی اعتبار فروشهایی را دریافت کرده باشد که مستقیماً توسط پلتفرم آن ایجاد نشده بودند. این موضوع باعث شده فعالیت Phia در شبکهٔ همکاری در فروش Impact.com به حالت تعلیق درآید و نوعی بحران و سلب اعتماد نسبت به تصمیمات فیبی گیتس و شفافیت در صنعت تجارت الکترونیک شکل بگیرد.
دلیل شهرت سریع استارتاپ جدید دختر بیل گیتس
استارتاپ Phia یکی از شرکتهای تازهتأسیس در حوزهٔ خرید آنلاین هوشمند است که تلاش میکند فرآیند پیدا کردن و خرید محصولات را برای کاربران سادهتر کند. این شرکت یک اپلیکیشن و افزونهٔ مرورگر توسعه داده که به کاربران اجازه میدهد قیمت محصولات را در فروشگاههای مختلف مقایسه کنند، تخفیفهای موجود را پیدا کنند و گزینههای ارزانتر را سریعتر بیابند.
مدل کاری این شرکت شباهت زیادی به سرویسهای مقایسهٔ قیمت دارد؛ با این تفاوت که تمرکز آن روی تجربهٔ خرید روزمرهٔ کاربران است. بنیانگذاران Phia محصول خود را شبیه «گوگل فلایتس برای خرید آنلاین» توصیف کردهاند؛ ابزاری که به جای جستوجوی دستی در چندین فروشگاه، بهترین گزینهها را در اختیار مشتری قرار میدهد.
رشد این استارتاپ بسیار سریع بوده است. Phia که به عنوان پروژهٔ جدید دختر بیل گیتس در سال ۲۰۲۵ تأسیس شد، توانست در مدت کوتاهی بیش از ۴۰ میلیون دلار سرمایه جذب کند و حمایت سرمایهگذارانی مانند کلویی کارداشیان (Khloé Kardashian) و هیلی بیبر (Hailey Bieber) را به دست آورد.
اتهام «کوکی استافینگ» علیه استارتاپ دختر بیل گیتس
برای درک این جنجال، ابتدا باید با نحوهٔ فعالیت بازاریابی افیلیت آشنا شد.
در مدل بازاریابی افیلیت، یک وبسایت، تولیدکنندهٔ محتوا یا پلتفرم آنلاین کاربران را به فروشگاه دیگری هدایت میکند. اگر کاربر از طریق لینک معرفیشده خرید کند، فروشگاه درصدی از مبلغ فروش را به عنوان کمیسیون به آن شریک پرداخت میکند.
برای تشخیص اینکه کدام مجموعه باعث ایجاد فروش شده است، معمولاً از لینکهای اختصاصی و کوکیهای ردیابی استفاده میشود. این کوکیها مشخص میکنند مسیر ورود مشتری چگونه بوده و کدام شریک باید اعتبار فروش را دریافت کند.
اما پدیدهٔ «پر کردن کوکی» (Cookie stuffing) زمانی رخ میدهد که یک سرویس تلاش کند بدون اینکه واقعاً مشتری را به خرید هدایت کرده باشد، اعتبار یک خرید را به نام خود ثبت کند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، بررسیهای انجامشده توسط این رسانه، یک مشاور مستقل و یکی از رقبای Phia نشان داده است که افزونهٔ این شرکت ممکن است در برخی شرایط هنگام خرید آنلاین، در پسزمینه یک تب جدید باز کرده و اطلاعات ارجاع خود را وارد کرده باشد.
بر اساس این ادعا، حتی اگر کاربر از مسیر دیگری وارد یک فروشگاه اینترنتی شده باشد، فرآیند پیادهسازیشده در این استارتاپ متعلق به دختر بیل گیتس میتوانسته باعث شود کمیسیون خرید به Phia تعلق بگیرد.
چرا این موضوع برای صنعت خرید آنلاین اهمیت دارد؟
سیستم افیلیت بر پایهٔ یک اصل ساده فعالیت میکند: کسی باید کمیسیون دریافت کند که واقعاً مشتری را به فروشگاه رسانده است.
اگر یک ابزار یا افزونه بتواند در آخرین مرحلهٔ خرید، اعتبار فروش را تغییر دهد، پیامدهای گستردهای برای اکوسیستم تجارت آنلاین خواهد داشت.
از جمله پیامدهای احتمالی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
کاهش درآمد تولیدکنندگان محتوا و ناشرانی که مشتری واقعی جذب کردهاند
-
ایجاد رقابت ناعادلانه میان پلتفرمهای همکاری در فروش
-
کاهش اعتماد فروشگاهها به ابزارهای واسطهٔ خرید
-
افزایش نیاز به نظارت فنی بر افزونههای مرورگر
برای بسیاری از کسبوکارهای آنلاین، شکلگیری بحران در میزان اعتماد بازار نسبت به رویکردهای فیبی گیتس میتواند تأثیر مالی قابل توجهی بر همکاریهای افیلیت داشته باشد.
شباهت ماجرای Phia با جنجال افزونهٔ Honey
اتهامهای مطرحشده علیه Phia یادآور بحثهای مشابه دربارهٔ افزونهٔ خرید Honey متعلق به شرکت PayPal است.
این افزونه هم پیشتر با انتقادهایی دربارهٔ نحوهٔ عملکرد سیستمهای افیلیت خود مواجه شده بود. برخی منتقدان ادعا کرده بودند که Honey ممکن است در بعضی شرایط اعتبار فروش را از شرکای دیگر گرفته و به خودش اختصاص داده باشد.
اگرچه شرایط حقوقی و فنی این دو پرونده یکسان نیست، اما هر دو نشان میدهند افزونههایی که در مراحل پایانی خرید آنلاین وارد فرآیند پرداخت میشوند، میتوانند تأثیر زیادی بر نحوهٔ تقسیم درآمد در تجارت الکترونیک داشته باشند.
واکنش Phia به اتهامها چه بود؟
پس از مطرح شدن این موضوع، سخنگوی Phia اعلام کرد که شرکت تغییرات لازم را برای رفع مشکل انجام داده است.
بررسیهای بعدی نیز نشان داد مشکل گزارششده ظاهراً برطرف شده، اما هنوز مشخص نیست آیا این اصلاحات برای جلب رضایت فروشگاهها، شبکههای افیلیت و شرکای تجاری کافی خواهد بود یا خیر.
رسانهٔ TechCrunch نیز اعلام کرده که برای دریافت توضیحات بیشتر با Phia تماس گرفته، اما پاسخی از سوی این شرکت دریافت نکرده است.
آیندهٔ Phia؛ مشکل فنی یا بحران اعتماد؟
برای شرکتهایی که در حوزهٔ هوش مصنوعی، خرید آنلاین و تجارت الکترونیک فعالیت میکنند، جلوگیری از بحران و حفظ اعتماد عمومی به برند فیبی گیتس یکی از مهمترین سرمایهها محسوب میشود.
کاربران انتظار دارند ابزارهایی که برای سادهتر کردن خرید استفاده میکنند، شفاف و قابل اعتماد باشند.
شرکت Phia در مدت کوتاهی توانست از یک استارتاپ تازهتأسیس به رهبری دختر بیل گیتس به مجموعهای با ارزش سرمایهگذاری دهها میلیون دلاری تبدیل شود. اما همین رشد سریع باعث شده هرگونه اتهام دربارهٔ روش درآمدزایی آن با حساسیت زیادی دنبال شود.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا اتفاق رخداده تنها یک خطای فنی بوده که اصلاح شده، یا یک بحران جدی اعتماد به آیندهٔ حرفهای فیبی گیتس در صنعت ابزارهای خرید هوشمند است.
پاسخ به این سؤال نهتنها آیندهٔ Phia، بلکه میتواند بر استانداردهای جدید صنعت تجارت الکترونیک نیز تأثیر بگذارد.
منبع: یاهوو
