حکومت طالبان در واکنش به برنامه دولت دونالد ترامپ برای اخراج و انتقال افغانها به پاکستان و سپس بازگرداندن آنها به افغانستان، درباره پیامدهای این تصمیم ابراز نگرانی کرد. همچنین خواستار هماهنگی و برخورد مسئولانه آمریکا شد.
سازمانهای حقوق بشری هشدار دادهاند که انتقال افغانها از آمریکا به پاکستان و سپس به افغانستان میتواند جان آنها را به خطر بیندازد؛ بهویژه آنهایی که با نظامیان آمریکایی همکاری داشتهاند یا از بستگان کارکنان افغان پیشین ارتش آمریکا هستند.
انتقال افغانها از آمریکا به پاکستان
بر اساس گزارشهای جداگانه خبرگزاریهای بلومبرگ و آسوشیتدپرس در هفته گذشته، دولت آمریکا قصد دارد بیش از ۱۵۰ تبعه افغانستان را به کشورشان بازگرداند. در میان این افراد، بستگان افغانهایی نیز حضور دارند که پیش از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ با ارتش آمریکا همکاری میکردند.
طبق این گزارشها، نخستین گروه از این افراد قرار بود دوشنبه ۱۱ آبان از یک پایگاه نظامی در ایالت لوئیزیانا به پاکستان منتقل شوند.
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از چند مقام آمریکایی گزارش داده است که واشینگتن نمیتواند این افراد را بهطور مستقیم به افغانستان اخراج کند و به همین دلیل، آنها ابتدا به پاکستان فرستاده میشوند تا دولت اسلامآباد روند بازگرداندنشان به افغانستان را مدیریت کند.
نگرانی از طرح ترامپ مبنی بر اخراج افغانها از آمریکا
نگرانی اصلی درباره سرنوشت این افراد به سابقه همکاری برخی از آنها و بستگانشان با نیروهای آمریکایی بازمیگردد. سازمانهای حقوق بشری هشدار دادهاند که اخراج افغانها از آمریکا و بازگشت این افراد به افغانستان تحت حاکمیت طالبان ممکن است آنها را در معرض تهدید و اقدامات تلافیجویانه قرار دهد.
طالبان پس از بازگشت به قدرت چندین بار اعلام کرده است که افرادی که پیشتر با نیروهای غربی همکاری داشتهاند، مشمول عفو عمومی هستند. مقامهای این حکومت حتی در سال جاری نیز بر این موضع تأکید کردهاند.
با این حال، دولت آمریکا گزارشهایی درباره بازداشتها و قتلهای فراقضایی در افغانستان تحت حاکمیت طالبان منتشر کرده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره امنیت افرادی را که سابقه همکاری با نیروهای خارجی دارند، افزایش میدهد.
طالبان در واکنش به برنامه اخراج افغانها از آمریکا، ضمن ابراز «نگرانی جدی»، از دولت ترامپ خواسته است تصمیمگیری درباره سرنوشت شهروندان افغانستان مقیم آمریکا را «با درک متقابل و هماهنگیهای لازم» انجام دهد و «رویکردی مسئولانه و سنجیده اختیار کند.»
سیاست سختگیرانهتر دولت ترامپ در قبال مهاجران
دولت ترامپ برنامه انتقال افغانها را در چارچوب سیاستهای سختگیرانهتر مهاجرتی خود دنبال میکند. مقامهای آمریکایی میگویند این اقدامات با هدف تقویت امنیت داخلی، اجرای دقیقتر قوانین مهاجرت و جلوگیری از صدور روادید برای افرادی انجام میشود که واجد شرایط تشخیص داده نمیشوند یا احتمال میرود در آینده به کمکهای عمومی دولت وابسته شوند.
دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، روند اخراج مهاجران فاقد مدارک اقامت را تشدید کرده است. دولت او همچنین شماری از روادیدها و گرینکارتها را لغو کرده و درخواستهای مهاجرتی را به دلایل مختلف رد کرده است.
افزایش اخراج اجباری مهاجران افغان در منطقه
بازگرداندن اجباری مهاجران افغان به کشورشان محدود به آمریکا نیست. در سالهای اخیر، آلمان و ترکیه نیز با وجود اعتراض سازمانهای حقوق بشری، شماری از اتباع افغانستان را به این کشور بازگرداندهاند.
پاکستان در سال ۱۴۰۲ نیز اجرای طرح اخراج مهاجران فاقد مدارک اقامت را آغاز کرد. در چارچوب این برنامه، قرار بود حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تبعه افغانستان از این کشور خارج شوند. اسلامآباد طی چند ماه روزانه هزاران افغان را که عمدتاً برای یافتن کار به پاکستان رفته بودند، اخراج کرد؛ اقدامی که با انتقاد سازمان ملل متحد روبهرو شد.
ایران نیز سیاست مشابهی را دنبال کرده است. رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران در شهریورماه امسال اعلام کرد که در سال گذشته حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تبعه خارجی فاقد مجوز اقامت، ایران را ترک کردهاند.
میراث خروج آمریکا از افغانستان
موضوع انتقال افغانها از آمریکا به پاکستان و احتمال بازگرداندن آنها به افغانستان، به تحولات سال ۲۰۲۱ و خروج نیروهای آمریکایی پس از دو دهه حضور نظامی در این کشور بازمیگردد. در میان افراد مشمول این طرح، کسانی حضور دارند که خود یا اعضای خانوادهشان در دوران جنگ با نیروهای آمریکایی همکاری کردهاند.
ایالات متحده آخرین نیروهای نظامی خود را روز دوشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۰ از افغانستان خارج کرد. همچنین به حضور نظامی خود در این کشور پایان داد. در جریان خروج نیروهای آمریکایی، واشینگتن و متحدان غربی آن تلاش کردند شهروندان خود و همچنین مترجمان، کارکنان محلی سفارتخانهها، فعالان مدنی، روزنامهنگاران و دیگر افغانهایی را که در معرض خطر قرار داشتند، از این کشور خارج کنند.
با این حال، سرنوشت بخشی از افغانهایی که بهواسطه ارتباط خود یا خانوادههایشان با نیروهای غربی در معرض خطر قرار دارند، همچنان یکی از چالشهای باقیمانده از پایان حضور نظامی آمریکا در افغانستان است.
منبع: رادیوفردا