یک زن ۸۱ ساله در کبک پس از مسمومیت با استامینوفن و ابتلا به آسیب شدید کبدی ناشی از مصرف تصادفی بیش از حد تایلنول جان خود را از دست داد. این حادثه باعث شد پزشک قانونی کبک توصیه کند اندازه بستهبندی داروهای بدون نسخه کاهش یابد.
به گزارش رسانه هدهد کانادا به نقل از سیتیوی نیوز، یکی از بستگان این زن که در شهر دوروال زندگی میکرد، روز اول ژوئیه پس از مشاهده سرگیجه در او با شماره ۹۱۱ تماس گرفت. امدادگران پس از رسیدن به محل، این زن را به اورژانس بیمارستان دانشگاه مونترال (CHUM) منتقل کردند. پزشکان ابتدا او را به دلیل افت قند خون تحت درمان قرار دادند. اما آزمایشهای بیشتر نشان داد که دچار آسیب شدید کبدی شده است.
همچنین علائم انسفالوپاتی کبدی در او مشاهده شد؛ وضعیتی که در آن اختلال عملکرد کبد میتواند بر عملکرد مغز اثر بگذارد.
مصرف بیش از حد تایلنول چگونه به کبد آسیب میزند؟
با وخیمتر شدن وضعیت این زن، خانواده او تصمیم گرفتند به جای درمانهای تهاجمی، مراقبتهای تسکینی را انتخاب کنند. با وجود اقدامات درمانی، وضعیت او بهبود نیافت و این زن روز پنجم ژوئیه درگذشت.
بر اساس گزارش پزشک قانونی، این زن سابقه فشار خون بالا و دیسلیپیدمی، یعنی اختلال در سطح کلسترول یا تریگلیسرید خون، داشت. همچنین با مشکل مصرف الکل مواجه بود.
وزارت بهداشت کانادا هشدار داده است که استامینوفن موجود در تایلنول و بسیاری از داروهای دیگر، در صورت مصرف بیش از میزان توصیهشده یا استفاده طولانیتر از مدت مجاز، میتواند به کبد آسیب بزند.
استامینوفن در کبد تجزیه میشود، اما مصرف بیش از حد آن میتواند باعث تجمع این ماده در بدن و ایجاد آسیب سمی به کبد شود. در موارد شدید، این آسیب ممکن است به نارسایی حاد کبدی یا حتی مرگ منجر شود.
افزایش مسمومیت با استامینوفن در کانادا
بر اساس اعلام وزارت بهداشت کانادا، سالانه حدود ۴۵۰۰ نفر در این کشور به دلیل مصرف بیش از حد استامینوفن و درنهایت مسمومیت با این دارو در بیمارستان بستری میشوند. حدود ۷۰۰ مورد از این موارد، تصادفی یا غیرعمدی گزارش شده است.
همچنین حدود ۶ درصد از بستریشدگان بر اثر مصرف بیش از حد استامینوفن دچار آسیبهای کبدی، از جمله نارسایی حاد کبد، میشوند. این وضعیت در برخی موارد میتواند به پیوند کبد یا مرگ منجر شود.
مرکز کنترل مسمومیت کبک نیز اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵، بیش از ۳۵۶۲ مورد مسمومیت با استامینوفن و ۵۶۹۶ مورد مسمومیت ناشی از مصرف چند دارو، از جمله داروهای حاوی استامینوفن، ثبت شده است. به گفته این مرکز، تعداد موارد مسمومیت از سال ۲۰۲۲ روند افزایشی داشته است.
خطرات استفاده از دوز بالای تایلنول
وزارت بهداشت کانادا اعلام کرده حداکثر دوز روزانه توصیهشده استامینوفن برای بزرگسالان و افراد ۱۲ سال به بالا، در مجموع ۴۰۰۰ میلیگرم از همه داروهای حاوی این ماده است. این میزان معادل هشت قرص ۵۰۰ میلیگرمی یا ۱۲ قرص ۳۲۵ میلیگرمی است.
با این حال، خطرات تایلنول تنها به مصرف یکباره دوز بالا محدود نمیشود. مصرف طولانیمدت استامینوفن نیز میتواند خطر آسیب کبدی را افزایش دهد. همچنین برای افرادی که بیماری کبدی دارند یا روزانه سه نوشیدنی الکلی یا بیشتر مصرف میکنند، میزان قابلقبول مصرف ممکن است کمتر از مقدار درجشده روی برچسب دارو باشد.
چرا پزشک قانونی کبک خواستار بستهبندی کوچکتر شد؟
آسیب شدید کبدی این زن باعث شد پزشک قانونی کبک درباره اندازه بستهبندی داروهای بدون نسخه توصیههایی مطرح کند.
هدف از چنین تغییری، کاهش احتمال مصرف تصادفی مقدار بیش از حد دارو و افزایش آگاهی مصرفکنندگان درباره میزان مصرف است.
وزارت بهداشت کانادا نیز توصیه میکند هنگام مصرف داروهای حاوی استامینوفن، برچسب محصول با دقت بررسی شود و همزمان بیش از یک داروی حاوی این ماده مصرف نشود. در صورت احتمال مصرف بیش از حد، باید بلافاصله با مرکز کنترل مسمومیت محلی یا خدمات درمانی تماس گرفت.
آزمایشهای انجامشده پس از بستری شدن این زن در CHUM نشان داد که او به هپاتیت برقآسا مبتلا شده بود. بر اساس گزارش، مصرف مزمن الکل نیز ممکن است خطر آسیب کبدی ناشی از استامینوفن را افزایش داده باشد.
منبع: سیتیوی
