معادله هنوز ناتمام است – وصیت مریم میرزاخانی؛ تابعیت ایرانی برای دخترش آناهیتا

2472
مریم میرزاخانی و آناهیتا

این روزها بحث  انتقال تابعیت ایرانی از مادر داغ است و هر روز اظهار نظرهای مختلفی دراینباره صورت می گیرد، حالا این قانون در تقابل با آخرین خواسته مریم میرزاخانی قرار گرفته است.

مریم میرزاخانی ریاضیدان نابغه ایرانی، استاد دانشگاه استنفورد و نخستین زن برنده مدال فیلدز (بالاترین نشان علمی رشته ریاضیات که هر چهار سال یک بار به دانشمندان برگزیده زیر 40 سال اهدا می‌شود) که به دلیل سرطان در گذشت.

وی نخستین زن و ایرانی بود که موفق به دریافت جایزه فیلدز شد.

میرزاخانی در سال 1999 میلادی موفق شد راه‌حلی برای یک مشکل ریاضی پیدا کند؛ ریاضیدانان مدتهای طولانی است که به‌دنبال یافتن راه عملی برای محاسبه حجم رمزهای جایگزین فرمهای هندسی هذلولوی بوده‌اند و در این میان مریم میرزاخانی در دانشگاه پرینستون نشان داد که با استفاده از ریاضیات شاید بتوان بهترین راه را به‌سوی دست یافتن به راه‌حلی روشن در اختیار داشت.

حالا رسانه ها خبر میدهند که آخرین خواسته این دانشمند برجسته ایرانی اخذ تابعیت ایرانی برای آناهیتا دختر او بوده.  مریم میرزاخانی در سال 2005 با یان وندارک پژوهشگر اهل جمهوری چک ازدواج کرد و ماحصل این ازدواج تولد دختری به نام آناهیتاست. با این حال بر اساس قوانین مربوط به تابعیت در ایران، دختر وی برای ورود به ایران نیازمند گرفتن ویزاست و با اینکه مادر وی ایرانی بوده و در ایران نیز متولد شده است، نمی‌تواند شناسنامه و تابعیت ایران را اخذ کند.

رضا شیران نماینده مجلس ایران از تلاش شماری از نمایندگان مجلس برای تسریع در اصلاح قانون تابعیت به منظور اجرای وصیت مریم میرزاخانی خبر داد. تاکنون ۶۰ نماینده نامه‌ای را برای الحاق یک فوریت به این طرح امضا کرده اند. کمیسیون فرهنگی مجلس بیستم تیرماه/۱۱ ژوئیه طرح اعطای تابعیت ایرانی به فرزندان مادران ایرانی و پدران خارجی را تصویب کرد. به نظر می‌رسد این طرح برای ورود به صحن علنی مجلس، دست‌کم به تایید کمیسیون حقوقی و قضایی نیاز دارد.

زهره ارزنی حقوقدان درباره این قانون چنین می گوید: در حال حاضر تغییر خاصی در قانون فعلی تابعیت ایجاد نشده بلکه وضعیت فرزندان متولد شده از مادر ایرانی و پدر غیر ایرانی در خارج از کشور همچنان تعیین تکلیف نشده رها شده است. قانون مدنی درباره این کودکان سکوت کرده است و ما با خلاء قانونی مواجه ایم.  آناهیتا دختر مرحوم مریم میرزاخانی یکی از مصداق‌های عینی در این خصوص است.

مریم میرزاخانی، ریاضیدان برجسته ایرانی آمریکایی که روز شنبه درگذشت، وصیت کرده بود که تابعیت ایرانی به تنها دخترش اعطا شود.

براساس قوانین ایران و به‌ویژه بخش اشخاص قانون مدنی این کشور (مصوب ۱۳۱۳-۱۳۱۴) تابعیت ایران به فرزندان مادر ایرانی و پدر خارجی تعلق نمی‌گیرد.

در یازدهم ژوئیه سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس ایران از مصوبه این کمیسیون خبر داد كه بر اساس آن ، فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی می‌توانند تابعیت ایران را دریافت کنند.

اما درست چهار روز بعد در پانزدهم ژوئیه خبری مبنی بر انتقال تابعيت از مادر همچنان ممنوع است منتشر شد. خلاء قانونی که حالا در تقابل با آخرین خواسته دانشمند بزرگ ایرانی مریم میرزاخانی دارد.

مصاحبه داتیکان با زهره ارزنی حقوقدان را در اینجا بخوانید.

گزارش رسانه هدهد از اخبار انتقال تابعيت از مادر ایرانی در یازدهم و پانزدهم ژوئیه