معرفی کتاب: دو اثر ناب از هاروکی موراکامی نویسنده مشهور ژاپنی: 1Q84 و سرگذشت پرنده کوکی

1884

کتاب هفته – وقتی رمانهای موراکامی را می خوانید، زندگی تان شبیه فضای داستان های او می شود. این جادوی کارهای سرشناس ترین نویسنده ژاپنی است. نویسنده 67 ساله ژاپنی که آنقدر پله‌های شهرت را پیموده که بیشتر شبیه به یک سلبریتی دیده می‌شود. آثار او به 50 زبان ترجمه شده و میلیون‌ها نسخه آن‌ها در سراسر دنیا به فروش رسیده است.

خالق 13 رمان پرفروش دنیا از جمله کافکا در کرانه، جنگل نروژی، 1Q84 و سرگذشت پرنده کوکی که 12 سال پیش منتشر شد و البته با تاخیر بسیار زیادی (تقریبا شش سال) به زبان فارسی ترجمه شد.

او می گوید: روایت سوم شخص  آزارم می دهد، روایت سوم شخص مثل این است که از بالا به شخصیت هایم نگاه کنم. من اولین رمانم را در سال 1979 نوشتم، از آن زمان رمان هایم را به شخص نوشته ام. چند باری سعی کردم به سوم شخص بنویسم که 20 سال طول کشید. کافکا در کرانه را نوشتم و پس از آن هربار احساس ناراحتی کردم دوست داشتم در سطحی برابر با شخصیت هایم بایستم. این دمکراتیک است.

او ادامه میدهد من عاشق اتو کردن هستم. کارهای اتوی لباس‌های همسرم را هم انجام می‌دهم! بسیاری از تم‌های تکراری رمان‌هایم را از زندگی خودم گرفته‌ام‌، گربه‌ام، آشپزی کردنم‌، موسیقی مورد علاقه و دغدغه‌هایم.

هاروکی موراکامی می گوید: وقتی داستان می‌نویسم به موسیقی نیاز دارم. ترانه‌ها به شکل طبیعی و اتوماتیک به سمت‌ام می‌آیند. من خیلی چیزها از موسیقی یاد گرفته‌ام‌، هارمونی‌، ریتم‌، بداهه‌گویی. ریتم برای من خیلی مهم است؛ تو باید با آن خواننده را جذب کنی تا بتوانی به نویسندگی ادامه دهی. معمولا وقتی در حال نوشتن هستم به موسیقی گوش می‌دهم و ترانه‌هایی که نامشان در کتاب‌هایم می‌آیند از همین‌جا پیدا می‌شوند.

می خواهم درباره رمان سرگذشت پرنده کوکی بنویسم کتابی که تنها فرصت مطالعه بخش هایی از آنرا به زبانی غیر از فارسی داشته ام. به همین دلیل جستجوی خود را در اینترنت آغاز می کنم تا بتوانم نقد های مربوط به این کتاب را بخوانم و در نهایت موفق به نتیجه گیری برای خوانندگان رسانه هدهد شوم. اما گویا متاسفانه این عادت فارسی زبانان است که خود نویسنده و شخصی که مترجم یک اثر است ارجحیت بیشتری نسبت به اثری که از خود برجای می گذارد دارد؛ همه جا پر است از صحبت های این نویسنده مشهور، نویسنده ای که خودش از این بابت ناراضی است و می گویید شهرت کلافه اش کرده است. اما دریغ از نقدها و مطالب مفیدی درباره خود کتاب و اثر این نویسنده ژاپنی.

کتاب سرگذشت پرنده کوکی ترجمه خانم شبنم سعادت ساکن انگلستان است که به طرز عجیبی اخبار مربوط به ترجمه فارسی این اثر در سال 1389 پوشش داده شده است و پس از آن سکوتی عجیب تر تمامی رسانه های فارسی زبان را درباره این کتاب فرا گرفته است. در هیچ کتاب فروشی آنلاینی نیز این کتاب برای فروش ارائه نشده است و گمان میرود  با وجود ترجمه فارسی، اما این کتاب منتشر نشده است. تصمیم گرفتم جستجوی خود را در آرشیو روزنامه های ایران شروع کنم تا در نهایت به مصاحبه ای منتشر شده در 22 تیر 1391 توسط روزنامه اعتماد رسیدم. مصاحبه با خانم شبنم سعادت که در آن از ترجمه کتاب مفصل 800 صفحه ای سرگذشت پرنده کوکی صحبت شده است. «سرگذشت پرنده کوکی» درباره مردی بیکار به نام تورو اوکادا است. اما سلسله‌ای از اتفاقات نمایان می‌کند که زندگی ساده و خسته‌کننده او بسیار پیچیده‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد و البته باید اضافه کنم که در کانادا و در شهر تورنتو نیز رستورانی به نام این کتاب وجود دارد، که یکی از طرفداران موراکامی آنرا اداره می کند.  WINDUP CARIBBEAN RESTAURANT

در اینجا بیان یک نکته برای خوانندگان محترم هدهد ضروری به نظر میرسد. چند مشخصه بارز در بخش معرفی کتاب در رسانه هدهد همیشه مد نظر قرار دارند که عبارتند از: وجود ترجمه فارسی کتاب، دسترسی راحت جهت تهیه کتاب و حتی خرید فایل پی دی اف و یا دانلود آن از طریق اینترنت می باشد و همچنین مترجم یک کتاب نیز در این بخش بسیار مهم است به دلیل آنکه نظارت دقیقی بر ترجمه صحیح آثار به زبان فارسی وجود ندارد و در برخی مواقع خوانندگان دنیا را از نگاه مترجم می بینند!

به همین دلیل تصمیم گرفتم در ابتدا توضیحات مختصری درباره کتاب سرگذشت پرنده کوکی بدهم و سپس به معرفی یک کتاب دیگر از این نویسنده بزرگ بپردازم : 1Q84

6-30-2015-10-33-04-AM

این کتاب، کتابی است که نسخه صوتی آن نیز به زبان انگلیسی در اینترنت در دسترس است و در همان روز نخست انتشار خود فروش چند صد هزار جلدی را در ژاپن تجربه کرد و سپس به زبان های دیگر ترجمه شد.

اگر آثار پیشین موراکامی‌ را خوانده باشید سبک نوشتارش را حتما می‌شناسید. اما برای آن دسته که هنوز اثری از ایشان نخوانده‌اند باید بگویم که به پیش بردن داستان‌های موازی و استفاده استادانه از شخصیت‌های تخیلی و آمیختن واقعیت‌هایی از دنیای واقعی با دنیای تخیلی، از مشخصات نوشته‌های این نویسنده ژاپنی نامدار است.

با گذشت زمانی طولانی، سرانجام ترجمه فارسی این اثر که نخست در اسفند 1393 رونمایی شده بود با شمارگانی بسیار کم، یعنی تنها 500 نسخه وارد بازار کتاب ایران شد و سپس در سال 1394 افزایش نسخه های آن نیز در بازار شروع شد.

کمی درباره داستان:

سال 1984 در کشور ژاپن «آئو مامه» در میان ترافیک شهر توکیو از تاکسی پیاده می‌شود. چرا که نمی‌خواهد یک قرار ملاقات بسیار مهم را از دست بدهد. او برای آن که به اتوبان برسد، از پله‌های اتوبان استفاده می‌کند، و بدون آن که متوجه شود، وارد یک دنیای موازی با دنیای واقعی می‌شود. تنها در نگاه دوم است که متوجه تغییرات کوچکی مانند اونیفورم متفاوت پلیس‌ها می‌شود. او با یک فرقه برخورد می‌کند که تا کنون در مورد آن هیچ چیزی نشنیده‌است. او درست به موقع به قرار ملاقاتش می‌رسد و در یک هتل مردی را با یک سوزن بسیار کوچک به قتل می‌رساند. ناگهان دو ماه از آسمان آویخته می‌شود. «موراکامی» در طرف دیگر داستان به یک نویسنده غیر حرفه‌ای به نام «تنگو» پرداخته‌است.«تنگو» زمانی که سفارش ویرایش اولین رمان نوجوان 17 ساله‌ای به نام «فوکائری» با عنوان «عروسکی از هوا» را می‌پذیرد، چیزهای عجیب و غیر عادی را پشت سر می‌گذارد. در این کتاب نه تنها ماهیت روح مانند «لیتل پیپل»، بلکه همچنین یک فرقه مذهبی با آیین‌های هولناک آشکار می‌شود. زمانی که این کتاب با موفقیتی بزرگ روبرو می‌شود، اینگونه به نظر می‌رسد که داستان درحال به واقعیت پیوستن است. «موراکامی» هوشمندانه در فصل‌های کتابش به تناوب رشته ماجراها را برای ساختن داستان به هم می‌بافد. به زودی روشن می‌شود که قهرمانان او به عنوان دانشجو شناخته شده‌اند و در برهه زمانی به دست فراموشی سپرده نشده‌اند.«آئو مامه» و «تنگو» نه فقط به این دلیل قهرمانان معمولی «موراکامی» هستند. بلکه باهوش، با استعداد، جذاب و دچار اختلال روابط هستند. این خصلت‌ها برای «موراکامی» شرط‌های مهم و لازم قهرمانانش هستند.

«موراکامی» به طور مرتب نقل قول‌ها و اشارات تلویحی را مورد استفاده قرار داده‌است. بنابراین سال موازی داستان «1 کیو 84»، از روی تصادف یادآور رمان «1984» نوشته «جورج اورول» نیست و حرف انگلیسی «کیو»، در ژاپن مانند شماره «9» خوانده می‌شود. توصیف های به ظاهر بی اهمیت از موسیقی، ادبیات و آماده سازی غذا، رشته‌های روایی خیالی را آنقدر خوب به هم وصل می‌کند که این ویژگی تنها در آثار «موراکامی» به چشم می‌خورد. او به گونه‌ای به توصیف دنیاهای موازی، زنان قاتل و ارواح می‌پردازد که انگار همه آن‌ها واقعی اند.

منابع: ترجمه فارسی مصاحبه موراکامی با روزنامه گاردین و متن اصلی در وب سایت گاردین